Việt Nam đang chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của xe hơi điện, khi các hãng bắt đầu giới thiệu các sản phẩm của họ. Tuy nhiên, vấn đề về trạm sạc vẫn là điểm đáng quan ngại khi mà hạ tầng hiện tại chỉ có duy nhất một đơn vị phát triển là VinFast. Dù là khách hàng của VinFast, nhưng nhiều người vẫn cảm thấy lạ lẫm vì thói quen sử dụng xe xăng đã quá sâu trong tiềm thức, ít ai có ý thức thay đổi hay thích nghi với điều mới. Tuy nhiên, một điều mà nhiều người đã bỏ quên chính là bộ sạc tại nhà hiện nay cũng có thể đáp ứng thời gian sạc đầy pin chỉ trong hơn 3 tiếng, và với tôi, đây mới thực sự là điều cần quan tâm.
Xe điện phát triển chủ yếu nhờ vào sự tiến bộ của thị trường và sự thắt chặt các quy định, đặc biệt là ở Châu Âu. Trong giai đoạn từ 2025 đến 2035, hầu hết các nhà sản xuất ô tô sẽ chuyển sang sản xuất xe điện hoàn toàn. Điều này dẫn đến việc trong tương lai gần, xe xăng sẽ không còn phổ biến và dễ mua như hiện nay khi các nhà cung ứng đều chuyển sang sản xuất xe điện. Do đó, dù có muốn hay không, trong tương lai chúng ta sẽ phải sử dụng xe điện vì giá xăng sẽ không còn rẻ như trước nữa.
Quay lại vấn đề sạc cho xe điện, tôi đã trực tiếp lái chiếc VinFast VF e34 đi được 200 km mà không cần sạc lại pin. Đây là một trong những chiếc xe có thể đi được quãng đường ngắn nhất của VinFast hiện nay. Tuy nhiên, với VinFast, việc sạc xe có thể phụ thuộc vào mạng lưới trạm sạc mà họ xây dựng. Vì vậy, dù bạn đi từ bắc vào nam, bạn vẫn có thể tìm được điểm sạc phù hợp, miễn là bạn tính toán trước. Đồng thời, bạn cũng cần phải thay đổi thói quen sử dụng xe nếu bạn muốn tránh khỏi sự phụ thuộc vào các trạm sạc.
Nếu bạn còn lo lắng về việc thiếu trạm sạc, thì mình sẽ tiết lộ một điều mà hầu hết các hãng đều ít nhắc đến, hoặc truyền thông chưa đủ mạnh mẽ, và người dùng cũng chưa đủ hiểu biết về xe điện đó chính là bộ sạc tại nhà (Wall charger). Dù ở nước ngoài với hệ thống trạm sạc phổ biến và mạnh mẽ đi chăng nữa cũng vẫn không đáp ứng đủ nhu cầu cho lượng xe di chuyển, vì vậy bộ sạc tại nhà vẫn là yếu tố quan trọng cho xe điện nói chung.
Bộ sạc tại nhà là loại có công suất cao được lắp đặt tại nhà, không phải là bộ sạc di động được tặng kèm khi mua xe. Để lắp đặt bộ sạc, cần có kỹ thuật để tránh ảnh hưởng đến hệ thống điện trong nhà. Công suất của mỗi thương hiệu có thể khác nhau, từ 7 kW đến khoảng 22 kW (tương ứng với điện lưới thông thường ở nhà mà không cần đến điện ba pha). Bộ sạc này thường phải mua thêm, và đôi khi các hãng xe sẽ tặng chúng (ví dụ như với khách hàng của Porsche Taycan tại Việt Nam).
Với Porsche Taycan bán tại Việt Nam, bộ sạc tại nhà có công suất 19.2 kW, khách hàng chỉ mất khoảng 4 tiếng để sạc từ 10 hoặc 20% lượng pin (với 1 chiếc Porsche Taycan 4S trang bị bộ pin hiệu năng cao). Còn đối với VinFast VF e34, bộ sạc tại nhà có công suất 7.4 kW, thời gian sạc lên đến 70% từ 10% pin là khoảng 3 tiếng 15 phút cho bộ pin 42 kWh của VF e34.
Còn với các bộ sạc cho các loại xe khác có thể sẽ chậm hơn, ví dụ như Mercedes-Benz EQS với bộ sạc 22 kW sẽ mất 10 tiếng để sạc từ 0-100%, hoặc Tesla Model 3 với bộ sạc 7.5 kW sẽ cần 11 tiếng 45 phút để sạc đầy… Tuy nhiên, với những chiếc xe sạc lâu như vậy, không nhất thiết phải sạc đầy mỗi lần, và cả 2 chiếc xe sạc lâu mà mình đã liệt kê đều có phạm vi di chuyển rất xa (trên 500 km với Tesla Model 3 và trên 600 km với EQS). Nếu bạn dự định sử dụng xe điện để di chuyển liên tỉnh hàng ngày, có lẽ bạn cần xem xét lại mục đích sử dụng xe vì hiện tại nó có thể không đáp ứng được nhu cầu của bạn (ít nhất là trong tương lai gần).
Điều này có nghĩa là bạn có thể thở phào nhẹ nhõm về vấn đề trạm sạc một chút. Còn vấn đề quan trọng còn lại mà bạn cần quan tâm để thú vị hơn khi sử dụng xe điện là:- Nhu cầu di chuyển: Bạn có thường xuyên đi tỉnh liên tục không? Nếu bạn đi 4-5 chuyến trên 200km mỗi tuần thì có lẽ xe điện không phù hợp cho bạn, hoặc nếu là VinFast, bạn cần kiểm tra các điểm sạc trên tuyến đường của mình.
- Nơi ở: Bạn có thể lắp đặt bộ sạc tại nhà ở chung cư hay không?
- Thời gian sạc: Bạn có thể dành từ 3 đến 9 tiếng (tùy loại xe) để sạc qua đêm không?
- Thay đổi thói quen: Bạn có sẵn lòng thay đổi cách sử dụng xe, lập kế hoạch sạc điện cho xe không?
