Xe điện Trung Quốc khiến thế giới 'sôi động': Giá cực kỳ hấp dẫn, vượt trội so với Mỹ, Nhật Bản, và thậm chí Toyota cũng phải lo lắng

Xe điện Trung Quốc: Liệu có thể chiếm lĩnh thị trường toàn cầu?

Trong hơn 1 thế kỷ, Toyota luôn tự hào về khả năng giảm chi phí sản xuất cho những chiếc xe phức tạp nhất và có tính kỹ thuật cao nhất.

Tuy nhiên, khi Takero Kato được Toyota giao nhiệm vụ chế tạo xe điện sau chuyến công tác khắp Trung Quốc vào năm 2018, ông đã gặp một số điều gây sốc.

“Lần đầu tiên, tôi nhìn thấy sức mạnh cạnh tranh của các linh kiện Trung Quốc”, ông nói. “Nhìn vào các thiết bị mà tôi chưa từng thấy trước đó, cũng như hoạt động sản xuất hiện đại của họ, tôi cảm thấy kinh ngạc. Chúng ta đang gặp vấn đề lớn”.

Lo ngại của Kato đã trở thành sự thật.

Năm ngoái, Trung Quốc vượt qua Nhật Bản để trở thành quốc gia xuất khẩu ô tô lớn nhất thế giới, theo công ty tư vấn Automobileity có trụ sở tại Thượng Hải. Xuất khẩu ô tô của Trung Quốc tăng gần 5 lần so với năm 2020, đạt gần 5 triệu chiếc vào năm 2023.

Ngoài ra, trong quý cuối năm 2023, BYD, công ty có trụ sở tại Thâm Quyến và được hậu thuẫn bởi tập đoàn Berkshire Hathaway, đã vượt qua Tesla để trở thành nhà sản xuất xe điện bán chạy nhất. Điều này là dấu hiệu cảnh báo mạnh mẽ đến ngành ô tô toàn cầu, khi các tên tuổi lớn trong lĩnh vực này phải đối mặt với sức mạnh ngày càng tăng của Trung Quốc.

Doanh thu chủ yếu của BYD đến từ thị trường nội địa, nơi hãng chiếm ưu thế. Tuy nhiên, tập đoàn đang nhìn xa hơn với mục tiêu mở rộng cả về quy mô và danh tiếng ra thị trường quốc tế.

“Không ai cạnh tranh được với BYD về giá cả”, Michael Dunne, giám đốc điều hành của công ty tư vấn Dunne Insights, nhấn mạnh. “Ở Mỹ, châu Âu, Hàn Quốc và Nhật Bản, mọi cuộc họp đều rất bất ngờ với điều này”.

Trong khi chính phủ Mỹ đang thúc đẩy các khoản hỗ trợ để khuyến khích sản xuất xe trong nước, viễn cảnh hàng triệu ô tô công nghệ cao, giá cả phải chăng từ Trung Quốc đổ vào châu Âu sẽ gây ra những vấn đề khó giải quyết.

Theo các chuyên gia, làn sóng nhập khẩu xe ô tô giá rẻ từ Trung Quốc có thể là 'cơn ác mộng' đối với các nhà sản xuất ô tô châu Âu, trong bối cảnh EU đang xem xét cân nhắc việc áp thuế nhập khẩu để giảm thiểu thiệt hại. Tuy nhiên, việc hạn chế nhập khẩu xe giá rẻ có thể làm chậm quá trình phát triển của thị trường xe điện khi châu Âu đang cố gắng thực hiện mục tiêu khí hậu carbon-neutral và cấm hoàn toàn các loại xe sử dụng động cơ đốt trong vào năm 2035.

Bill Russo, cựu giám đốc Chrysler ở Đông Bắc Á và người sáng lập Automobileity, cho biết 3/4 số xe ô tô Trung Quốc xuất khẩu hiện nay đều sử dụng động cơ xăng hoặc diesel. Tuy nhiên, sự gia tăng về xe điện giá rẻ mới làm lo ngại các nhà sản xuất ô tô trên toàn cầu.

Trong diễn văn vào tháng 9, Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen phàn nàn rằng thị trường toàn cầu đang bị đổ bộ bởi xe điện giá rẻ của Trung Quốc, trong khi Bắc Kinh giảm giá một cách không lối thoát thông qua các khoản hỗ trợ khổng lồ. EU đã tiến hành một cuộc điều tra về ngành công nghiệp Trung Quốc như một biện pháp kiềm chế sự tăng trưởng nhanh chóng.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng ngay cả khi các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc bị hạn chế về thuế, họ vẫn có thể cạnh tranh về giá với các nhà sản xuất Mỹ và châu Âu.

Lợi thế của BYD, công ty mà các nhà lãnh đạo trong ngành công nhận là mối đe dọa lớn nhất, đến từ chuyên môn sản xuất pin lithium. Thương hiệu này, từ một nhà sản xuất pin cho điện thoại di động vào những năm 1990 và 2000, đã trở thành tập đoàn hàng đầu thế giới trong lĩnh vực xe điện.

Theo nghiên cứu của Bernstein, pin của BYD được xem là một trong những loại pin có chi phí thấp nhất trên thế giới và có mật độ năng lượng gần như cao nhất, từ đó mang lại hiệu suất tốt hơn cho các loại xe. Tesla và Toyota đều là khách hàng của BYD trong lĩnh vực pin.

Tất cả những điều này giúp BYD vượt mặt các đối thủ phương Tây. Mẫu xe Atto 3, mẫu xe rẻ nhất của hãng, được bán với giá 38.000 euro tại châu Âu, trong khi Tesla Model 3 có giá khoảng 43.000 euro tại các thị trường lớn như Đức và Pháp.

BYD đã xuất khẩu gần 250.000 ô tô vào năm ngoái và - ngay cả khi không có thị trường Mỹ hoặc châu Âu - công ty này vẫn tin rằng mình có thể tăng con số trên lên hơn 10 lần trong những năm tới.

“Trung Quốc vẫn sản xuất và tiêu thụ nhiều xe điện hơn so với phần còn lại của thế giới. Các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc có khả năng đáp ứng 75% nhu cầu xe điện toàn cầu. Điều này khiến các nhà sản xuất ô tô phương Tây phải lo lắng”, Michael Dunne nói. “Họ đang mở rộng ra thị trường Mỹ. Họ hiểu rằng không thể ngồi yên một chỗ. Họ phải tìm cách thâm nhập vào thị trường Bắc Mỹ”.

BYD và một số nhà sản xuất ô tô Trung Quốc khác hiện đang khám phá thị trường Mexico để tìm địa điểm sản xuất mới. Dĩ nhiên, các tập đoàn Trung Quốc sẽ gặp phải một số khó khăn so với các nhà sản xuất ô tô đến từ Hàn Quốc, Nhật Bản và châu Âu.

Các chuyên gia tin rằng các công ty như BYD sẽ một ngày nào đó có thể chiếm lĩnh thị trường ô tô Mỹ. Ông Dunne nhấn mạnh rằng giá trung bình của một chiếc ô tô mới ở Mỹ trong năm nay là khoảng 48.000 USD.

“Hãy tưởng tượng các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đưa ra mức giá 20.000 USD. Với mức thuế hiện tại là 25%, giá sẽ tăng lên 25.000 USD hoặc 26.000 USD. Dù vậy, họ vẫn đang ở một vị trí rất thuận lợi”.

Theo: FT, Bloomberg