Buzz
Có lẽ các hãng ô tô Nhật Bản đang rất lo lắng khi thông tin này được tiết lộ vì họ là những người thụ động nhất trong cuộc đua này.
Sự tiêu dùng toàn cầu đối với xe điện đang tăng mạnh. Theo báo cáo mới nhất từ BloombergNEF, số tiền chi tiêu hàng năm cho xe điện chở khách đã lên đến 388 tỷ USD vào năm 2022, tăng 53% so với năm 2021.
Đến năm 2022, tổng giá trị xe điện được bán ra trong phân khúc xe chở khách đã vượt qua ngưỡng 1.000 tỷ USD.
Có một vài cách để nhìn nhận con số này. Ở góc độ đơn giản nhất, nếu một nhà sản xuất ô tô không có chiến lược phù hợp, họ đã bỏ lỡ cơ hội chia sẻ một phần lớn trong khoản doanh thu nghìn tỷ đô la của thị trường trong thập kỷ qua.
Nghìn tỷ USD là một con số khổng lồ, nhưng doanh thu từ việc bán ô tô trên toàn cầu hiện đạt khoảng 2,5 nghìn tỷ USD mỗi năm. Vì vậy, trong 10 năm kể từ khi xe điện bắt đầu trở nên phổ biến, tổng doanh thu của ngành công nghiệp ô tô đã lên đến khoảng 25.000 tỷ USD.
So với số tiền thu được từ các nguồn khác, tổng doanh thu tích lũy từ xe điện vẫn còn khá nhỏ bé. Lợi nhuận tổng cũng thấp hơn nhiều.
Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng không thể phủ nhận. Gần 60% tổng chi cho xe điện đã diễn ra chỉ trong vòng 18 tháng qua. Dự kiến vào năm 2023, thị trường xe điện sẽ tiếp tục phá kỷ lục với tổng doanh thu có thể đạt 500 tỷ USD. Điều này là rất quan trọng.
Ngành công nghiệp ô tô thường hoạt động theo chu kỳ sản phẩm dài. Mặc dù có vẻ luôn có sản phẩm mới mỗi năm nhưng thực ra, đó chỉ là những nâng cấp nhỏ - gọi là facelift - theo cách gọi của ngành. Những cải tiến đích thực thường diễn ra chậm hơn nhiều.
Các nhà sản xuất ô tô lớn thường phát triển các nền tảng mới cho ô tô mỗi 6-10 năm. Các nền tảng này mất nhiều năm để phát triển, tiêu tốn nhiều tỷ USD và thường linh hoạt - cho phép sử dụng nhiều cấu trúc thân xe khác nhau cũng như nhiều mẫu xe để đảm bảo linh hoạt.
Chu kỳ phát triển dài cũng có nghĩa là nếu mắc sai lầm, một nhà sản xuất ô tô sẽ mất nhiều thời gian để nhận ra và phải 'trả giá' cho những sai lầm đó. Doanh số xe điện vượt qua mốc nghìn tỷ USD là minh chứng cho việc một số nhà sản xuất ô tô đã đánh mất cơ hội.
Ví dụ điển hình là các hãng xe Nhật Bản. Tổng số xe điện bán ra của tất cả các thương hiệu Nhật chỉ chiếm dưới 5% tổng số xe điện trên toàn cầu vào năm 2022 và không có thương hiệu nào trong top 10. Tính đến năm 2019, điều này không phải là vấn đề lớn khi xe plug-in hybrid chỉ chiếm 2,6% tổng doanh số bán ô tô toàn cầu, nhưng nó sẽ là vấn đề nghiêm trọng vào năm 2023 với doanh số dự kiến gần 18%.
Tại một số thị trường quan trọng như Trung Quốc, doanh số xe điện đang tăng mạnh hơn, có thể đạt 30% trong năm nay so với chỉ 5% vào năm 2019. Điều này là một thay đổi đáng chú ý trong chu kỳ bình thường của ngành công nghiệp phương tiện. Thị phần của các hãng ô tô Nhật Bản tại Trung Quốc đang giảm, chỉ còn 21% vào năm trước so với 25% vào năm 2020.
Hồi chuông cảnh báo đang vang lên đối với các hãng ô tô Nhật Bản khi Honda công bố thay đổi chiến lược xe điện và Toyota thay đổi CEO để tập trung vào chiến lược ưu tiên xe điện.
Sự thay đổi đó cần thời gian. Toyota thông báo họ không sẵn sàng ra mắt một nền tảng chuyên dụng cho xe điện, ít nhất đến năm 2027. Mặc dù có thể tăng tốc, điều này phản ánh quy mô thời gian mà các hãng ô tô truyền thống đang hoạt động.
Toyota có thể vẫn thành công. Họ đã chứng minh khả năng thích ứng trong suốt 85 năm lịch sử của mình. Nhưng vấn đề ở đây là chu kỳ tiếp theo sẽ quyết định sự thành công của Toyota. Nếu họ tiếp tục bỏ lỡ mục tiêu, hậu quả có thể rất nặng nề.
Nhiều hãng ô tô khác cũng đối mặt với tình hình tương tự khi công bố ra mắt nền tảng mới cho xe điện khoảng từ 2026 đến 2028. Sẽ mất vài năm để xem họ có gặp phải những khó khăn lớn nào hay không.
Vẫn còn nhiều thách thức phía trước ngay cả khi doanh số xe điện đang tăng mạnh. Trong giai đoạn tăng trưởng phi thường hiện nay, chỉ có khoảng 3% trên tổng số 1,3 tỷ ô tô đang chạy trên đường là xe điện. Nhu cầu tăng cao cũng tạo ra áp lực đối với chuỗi cung ứng pin và hạ tầng sạc công cộng.
Tuy nhiên, 1 nghìn tỷ USD đầu tiên đánh dấu sự khởi đầu quan trọng cho một cuộc cách mạng lớn trong ngành công nghiệp ô tô. Xe điện đã thu hút sự quan tâm và niềm hứng khởi của người tiêu dùng suốt nhiều năm qua. Bây giờ, chúng cũng bắt đầu chiếm lĩnh thị trường thực sự.
