Xe nhỏ: ‘Thuốc giải’ được hy vọng giúp Mỹ thoát khỏi ‘cơn nghiện’ ô tô

Với nhiều dạng và kích thước khác nhau, xe nhỏ được kỳ vọng có thể giúp Mỹ thoát ra khỏi trạng thái ‘nghiện’ ô tô - loại phương tiện được cho là tốn kém và không thân thiện với môi trường.

Có một thế hệ xe điện mới đang xuất hiện tại các thành phố trên khắp thế giới: xe Mini. Chúng phổ biến đặc biệt ở Đông Á và đang dần tiến vào thị trường Châu Âu, và có thể sẽ xuất hiện ở Bắc Mỹ trong tương lai, theo Bloomberg.

Theo các chuyên gia, với kích thước nhỏ gọn và khả năng sạc pin hiệu quả, xe nhỏ có thể giải quyết hai trong số những thách thức về giao thông tại Mỹ, bao gồm giảm số vụ tai nạn giao thông và giảm lượng khí thải nhà kính. Với nhiều dạng và kích thước khác nhau, xe nhỏ được kỳ vọng có thể giúp nước này thoát khỏi trạng thái ‘nghiện’ ô tô - loại phương tiện được cho là tốn kém và không thân thiện với môi trường.

Tuy nhiên, điều này chỉ xảy ra khi các thành phố cung cấp đủ cơ sở hạ tầng và minh bạch hơn về tính hợp pháp. Chỉ khi có điều kiện như vậy, những chiếc xe nhỏ mới có thể thực hiện lời hứa của mình.

Có nhiều câu hỏi xoay quanh xe nhỏ, câu hỏi cơ bản nhất là làm thế nào để xác định chúng. Mặc dù có nhiều biến thể, nhưng các dòng xe nhỏ hiện tại có những đặc điểm chung: Chạy bằng điện, sạc pin từ ổ cắm điện tiêu chuẩn, nhỏ gọn, nhẹ và chậm hơn đáng kể so với ô tô truyền thống. Một số có tốc độ giới hạn ở mức 30km/giờ, trong khi số khác có thể đạt tới hơn 100km/giờ.

Ưu điểm rõ nhất là chúng an toàn hơn xe đạp và xe máy, có 3-4 bánh xe và được trang bị một lớp vỏ ngoài để bảo vệ khỏi nắng mưa. Ngoài ra, giá của một chiếc xe nhỏ thường dao động từ 4.000 đến 20.000 USD, thấp hơn nhiều so với một chiếc ô tô truyền thống mới.

Xe nhỏ đã xuất hiện từ thời kỳ đầu của kỷ nguyên ô tô, khi nguyên liệu trở nên khan hiếm sau thế chiến II dẫn đến việc các nhà sản xuất tiết kiệm chi phí. Hầu hết các mẫu xe nhỏ sau đó đã biến mất khỏi châu Âu vào những năm 1960, nhưng vẫn tồn tại ở thị trường châu Á như Nhật Bản. Nhờ vào sự phát triển của ô tô điện, xe nhỏ một lần nữa trở nên phổ biến, chiếm khoảng 40% doanh số bán ô tô tại Nhật Bản.

Ở Trung Quốc, xe nhỏ được chính phủ phê chuẩn với giới hạn chiều rộng khoảng 1,5 mét và tốc độ tối đa 70 km/h. Ước tính khoảng 6 triệu chiếc xe đã được bán, với mẫu phổ biến nhất là Wuling Mini EV có giá khoảng 5.000 USD.

Các mẫu xe tương tự cũng đã xuất hiện ở châu Âu, ví dụ như Microlino của Thụy Sĩ hoặc Citroën Ami tại Paris. Xe Biro và Canta, nhỏ đến mức có thể chia làm hai làn đường với xe đạp và đậu trên vỉa hè, cũng trở nên phổ biến ở châu Âu, với tốc độ giới hạn khoảng 45km/giờ.

Ở Mỹ, xe siêu nhỏ không phổ biến. Thay vào đó, người tiêu dùng thường thấy nhiều chiếc xe golf xuất hiện trên đường. Được giới hạn tốc độ dưới 30km/giờ, loại phương tiện này thường xuất hiện ở những khu vực có khí hậu ấm áp như Florida và Arizona. Một số loại xe nhỏ hybrid còn được trang bị bàn đạp như ELF, PodRide, Veemo và CityQ. Chúng tương tự như xe đạp điện và xe đạp chở hàng.

Theo Bloomberg, việc vận hành xe nhỏ tại Mỹ phải tuân thủ một bộ quy tắc riêng liên quan đến các tính năng như dây an toàn, đèn tín hiệu, gương và hệ thống phanh. Hầu hết các bang đều yêu cầu đăng ký bảo hiểm và bằng lái để đảm bảo tính hợp pháp.

GEM là một trong những mẫu LSV (phương tiện tốc độ chậm) phổ biến của Waev, công ty gần đây đã tách ra khỏi Polaris. Với giá khởi điểm hơn 13.000 USD, GEM thường xuất hiện ở các trường đại học, công ty và được sử dụng bởi các nhà cung cấp dịch vụ vận chuyển vi mô. Paul Vitrano, Giám đốc chính sách của Waev, cho biết công ty đang lên kế hoạch nâng cấp thiết kế cho GEM để giao hàng trực tiếp cho người tiêu dùng. Đối thủ của GEM là Wink, một chiếc LSV có giá từ 9.000 đến 12.000 USD.

Ngoài xe nhỏ, chúng ta còn có xe ba bánh - loại phương tiện di chuyển nhanh hơn đáng kể so với LSV hoặc xe golf, trong đó, Nimbus là thương hiệu được nhắc đến nhiều. Lihang Nong, người sáng lập và Giám đốc điều hành của Nimbus, cho biết công ty sẽ bắt đầu giao xe vào cuối năm với mức giá dưới 10.000 USD. Dựa trên số liệu đặt hàng trước, Nong ghi nhận sự quan tâm lớn đến các thành phố lớn như San Francisco, Los Angeles và New York.

Như ô tô mini, xe ba bánh có ưu điểm cho những chuyến đi ngắn trong thành phố. “Xe nhỏ gọn giúp bạn tiết kiệm thời gian khi tìm chỗ đậu xe”, Nong nói.

Theo Bloomberg, xe nhỏ tiêu tốn ít năng lượng và tài nguyên hơn, vì pin nhỏ hơn so với SUV và xe tải chạy điện. Ví dụ, pin của Hummer EV nặng 3.000 pound, gấp 30 lần kích thước của một bộ pin Nimbus. Pin nhỏ có nghĩa là cần ít lithium, coban và niken hơn - các loại khoáng chất hiện đang khan hiếm trên thị trường năng lượng.

Tuy nhiên, những lợi ích của xe nhỏ sẽ không thể được khai thác nếu chúng không được sử dụng một cách hợp pháp và an toàn trên nhiều điều kiện pháp lý khác nhau.

Tại Mỹ, để sở hữu và vận hành LSV, người tiêu dùng phải đăng ký giấy phép và mua bảo hiểm. Các LSV đã được đăng ký thường được phép chạy trên đường với giới hạn tốc độ tối đa 56km/giờ.

“Tôi sẽ đề xuất nới lỏng quy định về giới hạn tốc độ. Như vậy, sức mạnh của LSV sẽ được giải phóng”, Vitrano, Giám đốc điều hành của Waev, nói.

Một rào cản khác là Cục quản lý an toàn giao thông đường cao tốc quốc gia NHTSA chỉ công nhận 2 loại ô tô: ô tô truyền thống và LSV di chuyển với tốc độ dưới 38km/giờ. Điều này được cho là khá khó khăn để đáp ứng, nhất là đối với những loại xe có thể chạy nhanh hơn tốc độ cho phép. Ngoài ra, để hợp pháp trên đường phố, chúng cũng phải tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn và thử nghiệm va chạm tương tự như các phương tiện chở khách truyền thống. Điều này khiến các nhà sản xuất phải chi nhiều tiền hơn.

Các quốc gia ở châu Âu và châu Á đã khắc phục điều này bằng cách tạo ra các loại ô tô nhỏ hợp pháp di chuyển trong phạm vi tốc độ từ 38-96km/giờ, song NHTSA tỏ ra không mấy quan tâm. Năm 2008, cơ quan này đã từ chối đơn yêu cầu tạo ra một loại “phương tiện tốc độ trung bình” có thể chạy nhanh hơn 38km/giờ.

Xe golf là loại phương tiện đi chậm nhất và không bị áp các tiêu chuẩn khắt khe. Peachtree, Georgia, một thị trấn có 40.000 dân cách Atlanta 30 dặm có mối quan tâm đặc biệt với xe golf. Thị trưởng Kim Learnard cho biết thị trấn này đã đăng ký khoảng 10.000 chiếc trên tổng số 13.000 hộ gia đình. Sự phổ biến chủ yếu đến từ nỗ lực đầu tư của giới chức địa phương.

Tuy nhiên, xét cho cùng, như Vitrano của Waev đã đề cập trước đó, chỉ cần giảm giới hạn tốc độ, xe mini sẽ có thể xâm chiếm thị trường. Theo Kevin Krizek, giáo sư tại Đại học Colorado, ô tô hiện đang chiếm phần lớn diện tích đường phố đô thị. “Đối với 3/4 số đường phố đó, chúng ta có thể chuyển phần lớn diện tích vỉa hè cho những người đi bộ, đi xe đạp hoặc sử dụng ô tô nhỏ”.

Một cách khác để khuyến khích sự phổ biến của xe mini là đầu tư cho chúng, chẳng hạn như việc Denver tung ra ưu đãi giảm 1.700 USD giá xe đạp điện.

Tuy nhiên, mặc dù có nhiều ưu điểm, nhiều vùng tại Mỹ vẫn chưa thực sự ưa chuộng xe mini. Một số tiểu bang thậm chí loại bỏ các phương tiện LSV khỏi chương trình trợ cấp xe điện.

Đầu năm nay, Quốc hội ban hành Đạo luật giảm lạm phát, khuyến khích người tiêu dùng mua xe điện với giá 7.500 USD. Tuy nhiên, không có đề cập đến xe mini hoặc xe đạp điện nhỏ.

Theo: Bloomberg