Ngày nay, khi mua một chiếc xe ô tô, người tiêu dùng không chỉ quan tâm đến thiết kế mà còn quan trọng là công nghệ an toàn mà xe đó có. Điều này trở thành một xu hướng mới trong cuộc cạnh tranh giữa các hãng xe khi tính năng hỗ trợ lái ngày càng được tích hợp để tăng tính cạnh tranh.
Công nghệ an toàn: Xu hướng cạnh tranh mới của các hãng xe ô tô
Vài năm trước, công nghệ an toàn trên các mẫu xe ô tô dường như là một điều xa xỉ, thường chỉ xuất hiện trên các dòng xe cao cấp. Nhưng hiện nay, các công nghệ này đã trở nên phổ biến hơn. Thậm chí, các hãng xe đang cạnh tranh sôi nổi trong việc áp dụng công nghệ này, mang lại nhiều lợi ích cho người sử dụng.
Mazda
Mazda 6 là bước đầu tiên trong hành trình này khi tích hợp nhiều công nghệ an toàn từ gói i-Activesense. Đây là giải pháp nâng cao mức độ an toàn, giúp người lái phòng tránh tối đa các nguy cơ trong quá trình lái như tai nạn đột ngột, va chạm và đôi khi giảm thiểu tổn thất do va chạm.

Thực ra, i-Activsense là một gói giải pháp bao gồm nhiều ứng dụng công nghệ an toàn như lái xe an toàn, hỗ trợ nhận diện nguy hiểm và tránh va chạm/giảm thiệt hại.
Một trong những tính năng đáng chú ý của i-Activsense là Hệ thống Điều khiển Hành trình Mazda Radar Cruise Control. Hệ thống này sử dụng sóng radar milimet và camera để hỗ trợ việc lái xe, giúp người lái kiểm soát hành trình bằng cách cảnh báo nguy hiểm, kiểm soát làn đường (Hệ thống Cảnh báo Rời làn Đường) và tự động điều chỉnh đèn pha (Hệ thống Điều khiển Đèn Pha cao).

Bên cạnh đó, i-Activsense là một gói giải pháp tiên tiến được phát triển bởi Mazda dựa trên triết lý an toàn mới của hãng: An toàn tích cực của Mazda. Mục tiêu của hệ thống này là giảm thiểu nguy cơ tai nạn bằng cách tối đa hóa phạm vi mà người lái có thể điều khiển xe một cách an toàn.
Toyota
Toyota đã trang bị gói công nghệ an toàn Toyota Safety Sense (TSS) trên phiên bản mới của Camry. Đây là gói công nghệ an toàn mà Toyota đã giới thiệu trên toàn thế giới, được sử dụng trong 68 quốc gia và vùng lãnh thổ khác nhau.

Tại thị trường Việt Nam, Corolla Cross là một trong những mẫu xe đầu tiên được trang bị gói công nghệ an toàn TSS, tiếp theo là Hilux Adventure 2020, Fortuner Legender, Land Cruiser 300… và gần đây nhất là Toyota Camry 2022, mẫu xe an toàn nhất cho người tiêu dùng Việt Nam. Gói trang bị an toàn TSS trên Camry 2022 bao gồm các tính năng như cảnh báo va chạm phía trước (PCS), điều khiển hành trình động (DRCC), hỗ trợ giữ làn đường (LTA), cảnh báo lệch làn (LDA), điều chỉnh tự động đèn chiếu xa (AHB).

Ngoài những tính năng an toàn cơ bản như hỗ trợ phanh, cân bằng điện tử, camera lùi, mẫu sedan hạng D của Toyota còn được trang bị cảm biến áp suất lốp, camera 360 độ và hệ thống cảm biến va chạm xung quanh xe. Các tính năng như cảnh báo điểm mù và cảnh báo xe cắt ngang phía sau cũng là điểm đặc biệt về công nghệ an toàn trên mẫu xe này.
Honda
Hệ thống Sensing của Honda là một bộ tính năng an toàn đa dạng, được Honda tích hợp lần đầu trên mẫu xe Honda CR-V 2020 mới được ra mắt gần đây.

Honda Sensing là một hệ thống an toàn tích hợp nhiều tính năng hỗ trợ cho xe ô tô, và lần đầu tiên được giới thiệu trên mẫu xe Honda CR-V thế hệ thứ 5 vào tháng 7/2017. Honda Sensing là trang bị an toàn với nhiều tính năng tích hợp. Có tổng cộng 5 tính năng của Honda Sensing bao gồm: Hệ thống phanh giảm thiểu va chạm (CMBS), Hệ thống đèn pha thích ứng tự động (AHB), Hệ thống kiểm soát hành trình thích ứng bao gồm dải tốc độ thấp (ACC với LSF), Hệ thống giảm thiểu chệch làn đường (RDM), Hệ thống hỗ trợ giữ làn đường (LKAS).
Theo đánh giá từ các chuyên gia, việc áp dụng Sensing vào các mẫu xe ô tô có thể giảm mức độ tai nạn lên đến 11%, giảm tổn thương cho người sử dụng khi xảy ra va chạm lên đến 28%.

Ngoài ra, còn có các tính năng an toàn như hệ thống cảnh báo lái xe khi buồn ngủ, đèn pha tự động, hệ thống gạt mưa tự động, công nghệ sạc điện thoại không dây, hệ thống mở cốp không cần dùng tay, hệ thống quan sát làn đường LaneWatch… Do đó, Sensing của Honda có thể hỗ trợ tốt trong việc giảm thiểu, hạn chế tai nạn.
Hyundai
Smart Sense là tên gọi của gói công nghệ an toàn thông minh được trang bị trên các dòng xe của tập đoàn ô tô Hyundai, từ các dòng xe hạng sang như Genesis cho đến các dòng xe điện như IONIQ.

Smart Sense là một hệ thống phức tạp, sử dụng hàng loạt công nghệ tiên tiến từ các cảm biến của hệ thống truyền động ghi nhận các thông số vận hành, hệ thống radar siêu âm quét liên tục cùng với hệ thống camera ghi nhận hình ảnh. Các dữ liệu này được truyền về trung tâm xử lý ECU để xử lý và thực hiện các biện pháp can thiệp khi cần dựa trên dữ liệu đã được lập trình. ECU được trang bị trí tuệ nhân tạo giúp tăng tốc độ và đưa ra các biện pháp can thiệp phù hợp với tình huống, đồng thời kết nối với hệ thống máy chủ liên tục thông qua ứng dụng iOT với băng thông rộng, giúp nâng cao và hoàn thiện sản phẩm hơn.

Tiêu chuẩn an toàn toàn diện - Universal Safety là tiêu chuẩn an toàn cơ bản của gói an toàn Smartsense, được trang bị cho hầu hết các mẫu xe ở mọi phân khúc. Universal Safety đảm bảo sự an toàn cơ bản cho người lái, hành khách trên xe, người đi bộ và các phương tiện khác trên đường.
Các công nghệ được áp dụng trong gói này bao gồm:
- FCA: Hỗ trợ tránh va chạm trước
- LKA: Hỗ trợ giữ làn đường
- BCA: Hỗ trợ tránh va chạm điểm mù
- DAW: Cảnh báo chú ý của người lái
- SVM: Màn hình quan sát xung quanh
- PCA: Hỗ trợ tránh va chạm khi đỗ xe
Gói an toàn tiện nghi – Lựa chọn Tiện ích là những tính năng an toàn tùy chọn này được lựa chọn phù hợp với phân khúc của xe và điều kiện giao thông của xe, như Kiểm soát hành trình thông minh SCC, Hỗ trợ sau làn đường LFA, Hỗ trợ lái xe trên đường cao tốc HAD hoặc Hỗ trợ đỗ xe thông minh từ xa RSPA.
Dựa trên điều này, Smartsense được phân chia thành 4 loại: An toàn khi lái xe – Hỗ trợ lái xe an toàn; Tiện ích khi lái xe – Tiện nghi lái xe; An toàn khi đỗ xe – Đỗ xe an toàn và Tiện ích khi đỗ xe – Tiện nghi đỗ xe.

Một điểm cần lưu ý, Hyundai cho biết do các tính năng an toàn thực tế hoạt động dựa trên điều kiện hạ tầng giao thông của từng quốc gia, nên không phải tất cả các xe có Smart Sense đều có các tính năng giống nhau. Các tính năng được kiểm tra và kích hoạt tùy theo mức độ hoạt động ổn định trong các điều kiện cụ thể. Hãng sẽ quyết định kích hoạt hoặc không kích hoạt các tính năng sau khi kiểm tra đánh giá.
Những công nghệ an toàn và hỗ trợ lái đáng chú ý năm 2022
Công nghệ máy tính
Việc tích hợp tất cả các cảm biến và chức năng yêu cầu khả năng xử lý máy tính cao hơn nhiều so với hiện tại. Xe không chỉ là phương tiện giải trí mà còn trở thành 'trợ lý thông minh', kết nối với mọi thứ trong tương lai.
Và đây là cuộc đua về vi xử lý dành cho xe hơi trong bối cảnh các công ty đang tập trung phát triển 'tài xế phụ' với tính năng trợ lý giọng nói, hệ thống hỗ trợ lái tiên tiến có thể kiểm soát một số tính năng của xe và tự lái. Điều này đòi hỏi khả năng xử lý rất cao.

Thực tế, một số mẫu xe của General Motors ra mắt vào năm 2022 (bao gồm cả Cadillac Lyriq) sẽ sử dụng nền tảng Snapdragon Ride mới của Qualcomm, cung cấp tối đa 700 nghìn tỷ phép tính mỗi giây (TOPS) trong cấu hình nhiều chip. Ngoài ra, nền tảng Mobileye EyeQ5 cũng sẽ ra mắt vào năm 2022 trên nhiều mẫu xe của các hãng khác nhau, trong đó có BMW.
Trong khi đó, Công ty phần mềm Cerence cho biết trợ lý Cerence Co-Pilot của họ có khả năng học và dự đoán nhu cầu, hành động của người dùng thông qua cảm biến, dữ liệu, phân tích môi trường, giọng nói, ánh mắt, và cử chỉ của tài xế.
Những công ty lớn như Google, Amazon cũng đang tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) vào xe hơi và hợp tác để đưa trợ lý ảo lên những dòng xe mới nhất.
Lĩnh vực ô tô là một điểm đến tiếp theo, nơi ý tưởng về máy tính môi trường (ambient computing - công nghệ không cần sự tương tác vật lý và cho phép thiết bị phản ứng theo dữ liệu thu thập được) rất quan trọng.
Cảm biến LiDAR
LiDAR là từ viết tắt của 'Light Detection and Ranging', công nghệ sử dụng tia laser để đo khoảng cách và tạo ra bản đồ 3D của các vật thể. Cụ thể, LiDAR hoạt động bằng cách phát ra các tia laser rất nhanh (lên đến 900.000 lần / giây) vào một vật thể hoặc bề mặt, sau đó đo thời gian mà ánh sáng đi từ và đến mục tiêu.

Công nghệ này lần đầu tiên được áp dụng trong ngành công nghiệp ô tô vào năm 2018, khi GM sử dụng cảm biến LiDAR trên xe tải để tạo ra bản đồ 3D chính xác.
Một hệ thống LiDAR hiện đại sẽ phát ra hàng triệu tia laser mỗi giây và cung cấp dữ liệu cảm biến cho máy tính để tạo ra bản đồ chính xác về môi trường xung quanh.

Công nghệ 3D LiDAR có thể sử dụng để theo dõi các vật thể động có kích thước tương tự một con thú nhỏ, dự đoán hướng di chuyển của chúng, phân biệt giữa các vật cản tiềm ẩn trong môi trường,...
Hiện nay, một số mẫu xe ô tô đã trang bị cảm biến LiDAR bao gồm Lucid Air, Mercedes-Benz S-class và EQS mới nhất ở Đức. Bên cạnh đó, Lexus LS500h, Volvo XC90 và Polestar 3 cũng sẽ áp dụng công nghệ này vào năm 2022.
Hệ thống hỗ trợ lái xe tự động
Xe tự hành (Self-driving car) hay còn gọi là xe tự lái là loại xe có khả năng tự nhận diện môi trường xung quanh và tự động di chuyển một cách an toàn mà không cần sự can thiệp nhiều từ người lái.
Các xe tự lái được điều khiển bằng trí tuệ nhân tạo AI thay vì phụ thuộc vào yếu tố con người. Chúng sở hữu một hệ thống công nghệ đồ sộ để nhận biết vị trí và các biến động trên đường như GPS, camera, radar, laser,... Dựa trên các dữ liệu này, hệ thống máy tính sẽ tính toán để điều khiển xe tự động di chuyển trên đường một cách an toàn.

General Motors đã giới thiệu hệ thống Super Cruise từ năm 2017. Tuy nhiên, vào năm 2021, quá trình sản xuất bị tạm dừng và sự thiếu hụt chip đã làm gián đoạn việc cung cấp tính năng này trên một số mẫu xe. Tuy vậy, General Motors dự kiến sẽ trang bị Super Cruise cho hơn 20 mẫu xe vào năm 2023.
Mặc dù hệ thống BlueCruise không có khả năng sánh ngang với Super Cruise nhưng đã được ra mắt trên Ford F-150 và Mustang Mach-E vào năm 2021. Đồng thời, năm 2022 sẽ là lần đầu tiên một số mẫu xe từ cả hai thương hiệu Ford và Lincoln sẽ áp dụng công nghệ này.

Trong năm 2022, mẫu sedan cao cấp Lexus LS500h sẽ trang bị hệ thống rảnh tay có tên là Teammate. Cùng lúc đó, Nissan cũng sẽ giới thiệu mẫu xe điện thứ hai của họ là Ariya. Trong số các tính năng quan trọng của Nissan Ariya, hệ thống ProPilot Assist thế hệ mới sẽ cho phép người lái rảnh tay khi xe chạy trên đường cao tốc. Tất cả các hệ thống này đều dựa trên sự kết hợp của camera quan sát xung quanh và cảm biến radar để phát hiện vị trí của xe trên đường và vị trí của các phương tiện khác có liên quan.
Hệ thống hỗ trợ lái xe (ADAS)
Hệ thống hỗ trợ lái xe tự động trên đường, hay còn gọi là hệ thống hỗ trợ lái xe tiên tiến (ADAS), đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn tử vong và thương tích bằng cách giảm số vụ tai nạn ô tô và tác động nghiêm trọng của các tai nạn không thể tránh khỏi.

Các hệ thống hỗ trợ lái xe (ADAS) đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự thành công của các ứng dụng kết hợp các tiêu chuẩn giao diện mới nhất và chạy nhiều thuật toán dựa trên tầm nhìn để hỗ trợ đa phương tiện thời gian thực, đồng xử lý tầm nhìn và các hệ thống con hợp nhất cảm biến.
Các ứng dụng ADAS
- Hệ thống kiểm soát hành trình thích ứng
- Ánh sáng điểm ảnh và chùm sáng cao không chói lóa
- Kiểm soát ánh sáng thích ứng
- Đỗ xe tự động
- Đỗ xe tự hành có phục vụ
- Hệ thống Định vị
- Hệ thống Thị giác ban đêm
- Hệ thống Giám sát điểm mù
- Hệ thống Phanh khẩn cấp tự động
- Ổn định gió ngang
- Hệ thống Phát hiện tài xế buồn ngủ
- Hệ thống giám sát tài xế
Radar hình ảnh kỹ thuật số
Bên cạnh việc xác định các đối tượng, việc đo khoảng cách, tốc độ và hướng đi của phương tiện khác cũng quan trọng không kém. Camera thụ động có thể làm điều này nhưng chỉ khi có nhiều camera xoay về cùng một hướng với khoảng cách xác định giữa chúng. Lý tưởng nhất là ô tô được trang bị các cảm biến chủ động như lidar và radar. Thực tế, những cảm biến có độ phân giải thấp vẫn được sử dụng cho tới năm 2021 và khó có thể phân biệt nhiều mục tiêu.

Tuy nhiên, năm 2022 sẽ chứng kiến sự xuất hiện của công nghệ ô tô gọi là ‘radar hình ảnh’. Cụ thể, xe sẽ áp dụng các cảm biến có độ phân giải cao để phân biệt xe phía trước với cầu vượt, người đi bộ và xe đang đỗ bên đường. Một trong số những mẫu xe đầu tiên trang bị radar hình ảnh sẽ là Fisker Ocean.
Camera độ có phân giải cao hơn
Độ phân giải của camera sẽ được cải thiện đáng kể trong năm 2022. Trước đây, hầu hết các mẫu xe từ Toyota Camry đến xe Tesla trang bị AutoPilot đều chỉ sử dụng camera 1.3 MP - tương đương với camera kỹ thuật số đầu tiên cách đây 20 năm hoặc camera điện thoại đời đầu. Ngay cả chiếc iPhone đầu tiên từ năm 2007 cũng đã có camera 2 MP.
Tuy nhiên, vào năm 2022 hoặc 2023, sẽ có những mẫu xe mới ra mắt thị trường với cảm biến hình ảnh 8 MP. Bên cạnh độ phân giải cao hơn, camera này cũng có khả năng nhận biết mục tiêu ở khoảng cách xa hơn nhiều so với hiện nay. Tại Trung Quốc và Bắc Mỹ, một số mẫu xe mới năm 2022 sẽ sử dụng cảm biến camera có độ phân giải thậm chí còn cao hơn.
