Trong thời gian gần đây, trên toàn quốc nói chung và ở các thành phố lớn nói riêng, tình trạng vi phạm sử dụng biển số xe giả hoặc chỉnh sửa biển số đã trở nên phổ biến, gây ra những vấn đề phức tạp và bức xúc liên quan đến việc xử lý phạt và thu phí tự động không dừng trên đường cao tốc.

Xuất hiện nhiều hình thức che chắn và chỉnh sửa biển số xe ô tô một cách không minh bạch - Ảnh: Diễn đàn OFFB
Dù xe đang ở nhà, vẫn bị ghi nhận qua trạm thu phí hoặc... vi phạm
Vào lúc 8h43 ngày 8/8 vừa qua, anh L.S., trú tại ngõ 62 Trần Bình, quận Cầu Giấy, TP. Hà Nội, đã nhận được cuộc gọi từ nhân viên trạm thu phí Liêm Tuyền trên cao tốc Hà Nội-Ninh Bình, thông báo rằng chiếc xe mang biển số 30G-605.xx của anh vừa đi qua trạm thu phí nhưng số dư trong tài khoản ETC không đủ để thanh toán phí, yêu cầu nạp thêm tiền để thanh toán dịch vụ. Anh S. rất ngạc nhiên vì thực tế chiếc xe đang đậu tại trụ sở cơ quan tại Hà Nội, không hề đi qua trạm thu phí đó.
Chủ phương tiện có biển số xe 89A-294.xx cũng đã chia sẻ trên diễn đàn OFFB (Diễn đàn cộng đồng ô tô và giao thông trên Facebook với gần 1 triệu thành viên), rằng suốt cả ngày không đưa xe ra khỏi nhà nhưng vẫn nhận được thông báo trừ phí qua cầu Bạch Đằng với số tiền 34.000 đồng.
Trên diễn đàn OFFB, anh Nguyễn Tuấn Anh từ quận Đống Đa, Hà Nội, chia sẻ rằng xe của anh đã bị ghi nhận vi phạm 'phạt nguội' tại Hà Tĩnh, Nghệ An và trên cao tốc Đà Nẵng-Quảng Ngãi, mặc dù trong thời gian đó, xe không rời khỏi Hà Nội.
Cụ thể, gần đến hạn đăng kiểm xe, anh Tuấn Anh sử dụng website tra cứu vi phạm giao thông qua hình ảnh. Kết quả cho thấy, chiếc sedan màu trắng mang biển số 30E-261.xx bị ghi nhận vi phạm trên Quốc lộ 1 qua huyện Kỳ Anh, Hà Tĩnh. Chủ xe đã liên hệ với Cảnh sát giao thông công an Hà Tĩnh và được thông tin rằng chiếc xe vi phạm có biển số giống nhưng kiểu dáng lại là xe SUV.
Theo chia sẻ của anh Hải Nguyễn trên diễn đàn OFFB, khi truy cập vào ứng dụng của VETC, anh nhận được thông báo về việc chiếc xe của mình (BKS: 30A 763.xx) đã bị trừ tiền phí khi đi qua trạm BOT Pháp Vân–Cao Bồ vào ngày 14/7/2022. Tuy nhiên, vào ngày đó, anh Hải Nguyễn không đi qua tuyến đường đó.
Đồng bộ hóa kỹ thuật và thiết lập hành lang pháp lý nghiêm ngặt

Luật sư Mạnh Xuân Sơn: Cần tăng cường tuần tra, kiểm soát và xử phạt nghiêm hành vi che chắn, làm giả biển số xe ô tô - Ảnh: VGP/Lê Sơn
Trao đổi với Báo Điện tử Chính phủ, Luật sư Mạnh Xuân Sơn từ Đoàn Luật sư Hà Nội cho biết, trong thời gian gần đây, ông nhận được nhiều phản ánh về việc xe sử dụng biển giả đi qua trạm thu phí tự động không dừng (ETC) trên các tuyến đường cao tốc và các trạm đã bị trừ tiền từ tài khoản của xe mang biển thật. Theo Luật sư Sơn, đây là lỗi nhận dạng trong hệ thống của nhà cung cấp dịch vụ và đơn vị thu phí cần hoàn trả tiền cho chủ phương tiện mang biển thật, xin lỗi công khai và có giải pháp khắc phục hệ thống. Đây không phải là lỗi của khách hàng, nếu đơn vị thu phí không giải quyết thỏa đáng, chủ phương tiện có thể đưa ra tòa án để giải quyết.
Luật sư Sơn cũng cho biết, việc sử dụng biển số giả, che biển, dán biển hoặc chỉnh sửa thông tin trên biển số xe đều cho thấy có ý đồ không minh bạch. Tình trạng này đang gây ra phiền toái, bức xúc cho chủ phương tiện mang biển số thật và tạo ra khó khăn, phức tạp cho các cơ quan chức năng.
Để giải quyết tình trạng này, theo Luật sư Sơn, trước hết, các cơ quan chức năng cần áp dụng giải pháp công nghệ để nhận diện và phát hiện các trường hợp sử dụng biển số sai lệch, tránh xử lý không công bằng người dân. Ngoài ra, các cơ quan chức năng cần tăng cường tuần tra, kiểm soát và xử phạt nghiêm các hành vi này trong thời gian tới.
Đối với người dân, khi phát hiện bị trừ phí hoặc phạt nguội không đúng, chủ phương tiện cần báo ngay cho lực lượng chức năng tại địa phương có trạm thu phí hoặc xảy ra vi phạm để xử lý kịp thời.
Về vấn đề này, TS. Luật sư Trần Minh Sơn (Bộ Tư pháp) cho biết, hiện nay có nhiều biện pháp 'trò' được sử dụng như dùng băng dính đen hoặc trắng chỉnh sửa, thay đổi các ký tự trên biển số xe, sử dụng mảnh vải, khăn, khẩu trang hoặc thậm chí thực phẩm để che khuất một phần hoặc toàn bộ biển số. Một cách khác được các đối tượng lợi dụng là việc tạo ra bụi, bùn đất để che mờ biển số.
Theo các chuyên gia pháp luật, những hành vi này cũng tương tự như việc làm và sử dụng giấy tờ giả, vì vậy cần có biện pháp xử lý nghiêm ngặt.

Chiếc xe này cố tình chỉnh sửa số 0 thành 8 trên biển đăng ký - Ảnh: Diễn đàn OFFB
Theo đó, trường hợp cá nhân sử dụng biển số giả để bán hoặc sử dụng có thể bị truy cứu trách nhiệm về tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức; tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức theo quy định tại Điều 341 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017. Những người sử dụng biển số giả có thể bị phạt tiền từ 30-100 triệu đồng, phạt tù từ 6 tháng đến 7 năm tùy theo mức độ vi phạm.
Theo Nghị định 123/2021/NĐ-CP, người điều khiển ô tô, bao gồm cả loại xe rơ moóc và sơ mi rơ moóc, cũng như các loại xe tương tự sẽ bị phạt tiền từ 4 triệu đến 6 triệu đồng, có thể bị tịch thu biển số không đúng quy định và tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe, nếu vi phạm một trong các hành vi sau:
Điều khiển xe không đúng biển số hoặc gắn biển số không đúng vị trí; gắn biển số không rõ chữ, số; gắn biển số bị bẻ cong, che lấp, hỏng; sơn, dán thêm làm thay đổi chữ, số hoặc màu sắc của chữ, số, nền biển.
Đối với người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy, bao gồm cả xe máy điện và các loại xe tương tự, nếu có các hành vi trên sẽ bị phạt tiền từ 300.000-400.000 đồng.
Về lâu dài, theo TS. Trần Minh Sơn, ngoài việc đồng bộ hóa, hiện đại hóa phương tiện kỹ thuật để kịp thời phát hiện và xử lý ngay những phương tiện vi phạm, các nhà làm luật cần chú ý hơn đến việc tạo ra một hành lang pháp lý nghiêm minh, thuận tiện, và có tính răn đe cao.
