I. Cấu trúc ý tưởng
1. Ý tưởng thứ nhất
2. Ý tưởng thứ hai
II. Mẫu văn bản
1. Mẫu văn bản số một
2. Mẫu văn bản số hai
3. Mẫu văn bản số ba
4. Mẫu văn bản số bốn
5 Mẫu văn bản Cảm nhận khởi đầu của Mùa xuân nho nhỏ
I. Phân chia ý thức về khởi đầu của Mùa xuân nho nhỏ
1. Kế hoạch số 1 (Chuẩn)
a. Giới thiệu
Giới thiệu về tác giả và tác phẩm
b. Phần thân của bài
* Hình ảnh mùa xuân rực rỡ, tràn đầy sức sống:
- Hoa tím nở rộ, tỏa sắc giữa dòng sông xanh mát.
- Động từ “mọc” đặt ở đầu câu tạo nên nhịp điệu nhẹ nhàng, tinh tế của các bông hoa
* Tình cảm của nhà thơ trước hình ảnh mùa xuân:
- Ngạc nhiên, xúc động khi chứng kiến những dấu hiệu của mùa xuân.
- Từ “mọc” không chỉ thể hiện sự vận động của hoa mà còn phản ánh sự bất ngờ, sự háo hức và mong chờ của tác giả khi phát hiện ra sự biến đổi tinh tế, nhẹ nhàng.
- Trân trọng, chăm sóc từng chi tiết của tự nhiên “tôi đưa tay tôi hứng”
- Cảm nhận mùa xuân với trái tim hồn nhiên, bằng mọi giác quan (tầm mắt, mũi, cảm giác)
=> Cảm xúc sâu lắng, say mê trước vẻ đẹp của mùa xuân, từ đó thể hiện tâm trạng lãng mạn của một người yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống đắm say.
c. Phần kết của bài
Xác nhận giá trị văn học, nghệ thuật của bài thơ.
2. Phân chia ý đồ:
a. Giới thiệu
Giới thiệu về tác giả, tác phẩm: Bài thơ được viết vào tháng 11 năm 1980, không lâu trước khi tác giả qua đời, thể hiện tình yêu sâu đậm đối với đất nước và niềm hy vọng vào sự cống hiến của tác giả.
b. Phần thân của bài
- Mùa xuân trong vẻ đẹp tự nhiên
+ Thông tin chi tiết: Tiếng hót của chim, sắc hoa khoe sắc là những đặc điểm của mùa xuân
+ Mùa xuân tràn đầy sức sống, phấn khích (Nở giữa dòng sông xanh mát, hát vang trên đồi)
- Đây là mùa xuân được tưởng tượng trong tác phẩm viết vào tháng 11 năm 1980
- Bài thơ được sáng tác khi nhà thơ ốm đau nhưng vẫn toát lên tinh thần lạc quan (Tôi...hứng) là biểu hiện của sự quý trọng
- Phong cách viết chân thành, yêu cuộc sống
c. Phần kết của bài
Bài thơ vẽ lên những hình ảnh tươi đẹp, giản dị, và gợi cảm, sử dụng những so sánh và ẩn dụ sáng tạo để thể hiện tình cảm sâu lắng, lòng yêu quê hương, và sự gắn bó mạnh mẽ với đất nước và cuộc sống. Ước mong chân thành của nhà thơ là mang lại một chút mùa xuân nhỏ bé cho mỗi người trong mùa xuân rộn ràng của đất nước.
II. Mẫu văn Cảm nhận đầu tiên về bài thơ Mùa xuân nho nhỏ
1. Cảm nhận đầu tiên về bài thơ Mùa xuân nho nhỏ, mẫu số 1:
Mùa xuân là thời kỳ đẹp nhất trong năm. Nó không chỉ đơn thuần là một mùa của sự sống mới mẻ, mà còn là thời điểm của những ước mơ nảy mầm và niềm tin về cuộc sống. Mùa xuân đã trở thành một đề tài phổ biến trong thơ ca, và mỗi nhà thơ đều có cách nhìn riêng về mùa xuân. Trong bài thơ 'Mùa xuân nho nhỏ' của Thanh Hải, mùa xuân được mô tả qua những hình ảnh đặc trưng và độc đáo.
Kích đầu bài thơ, nhà thơ đã phác họa một bức tranh mùa xuân trước mắt chúng ta giữa khung cảnh thiên nhiên và vũ trụ:
Nổi giữa dòng sông màu xanh
Một bông hoa tím nhuộm sắc
Ơi! Tiếng chim ríu rít
Hót như tiếng hát trời...
Khung cảnh mùa xuân dần hiện ra với vẻ đẹp bình dị, đơn giản nhưng không kém phần thi vị và sâu lắng. Ở đây, mùa xuân của Thanh Hải không phải là sự rực rỡ của đào Hà Nội, của những bông mai vàng rực rỡ, mà chỉ là một bông hoa tím mọc giữa dòng nước xanh mát. Cánh hoa nghiêng xuống mặt nước như một chiếc gương, phản chiếu bầu trời trong lòng sông với màu sắc nhẹ nhàng và hài hòa. Và bức tranh mùa xuân này càng đẹp hơn khi màu tím được nhà thơ tô sáng thành 'tím biếc'. Màu sắc này tạo nên bức tranh sinh động, khiến cho độc giả có thể tưởng tượng ra một bông hoa tím nhỏ xinh, có khả năng làm rực sáng bầu trời và không gian mùa xuân đang tràn đầy sức sống. Màu tím lan tỏa, lung linh, nhẹ nhàng nhưng cũng nồng nàn như những cơn gió xuân từ dòng nước xanh mát. Cảnh vật mùa xuân trong bài thơ đơn giản, giản dị, nhưng cũng trầm lặng và sâu lắng như miền Trung quê hương của tác giả. Huế với những ngọn núi, dòng sông Hương mơ mộng, giờ lại được tô điểm thêm vẻ đẹp dưới bút vẽ của nhà thơ...
Bức tranh thiên nhiên kia giờ đây trở nên sống động và 'sống' hơn bởi tiếng chim ríu rít:
Ơi! Tiếng chim hót vang trời
Âm thanh long lanh tỏa xa
Tay tôi vươn lên, hứng lấy từng giọt mùa xuân...
Bức tranh ấy giờ đây tinh tế hơn, phản ánh sự kết hợp giữa sắc xanh và tím: hài hòa và rực rỡ. Câu thơ mang một vẻ đẹp khó hiểu: con chim nhỏ chiền chiện hót lên vang cả bầu trời! Thực ra, không gian ấy chính là thế giới riêng của tác giả, chỉ có tác giả mới cảm nhận và nghe thấy được. Tâm hồn nhỏ bé của nhà thơ trước vẻ đẹp của thiên nhiên trở nên dễ thương và nhỏ xíu: con chim nhỏ trong không gian bé nhỏ. Tuy nhỏ bé nhưng lại tạo nên sự độc đáo trong câu thơ. Tâm hồn, trái tim nhỏ bé ấy mới cảm nhận được hết vẻ đẹp của mùa xuân... Và giờ đây tiếng hót của chim quen thuộc lại vọng lên, tiếng hót của quê hương dân dã:
Ơ! Tiếng hót vang vút
Chim nhỏ vang tiếng ca
Tren ruộng lúa rì rào
Xuân tràn về, bay vút...
(Tố Hữu)
Trong lúc ngây ngất với hòa âm của tiếng chim, trước mắt nhà thơ như hiện lên những giọt sương long lanh đang mơ màng rơi:
'Từng giọt long lanh rơi,
Tôi bắt lấy, lòng hân hoan!'.
'Từng giọt long lanh'... giọt gì vậy? Giọt nắng, giọt sương, giọt hạnh phúc, hay là giọt xuân đang rơi êm đềm từ cánh chim chiền chiện nhỏ đang tung bay, phát tán mùa xuân cho mọi người? Nhưng có lẽ chính xác nhất là giọt âm thanh của tiếng chim, giọt âm thanh chỉ một mình tác giả cảm nhận và 'nhìn thấy'! Thanh Hải nhìn thấy những điều mà mắt thường không nhìn thấy, có lẽ vì ông nhìn bằng con mắt của một nhà thơ. Tiếng chim thì nghe thấy, nhưng ở đây tác giả lại nhìn thấy. Hiện tượng này thường chỉ đối với những người đang đắm chìm trong say mê. Câu thơ dường như không có lý lẽ, nhưng bây giờ lại hợp lý. Quả thật, Thanh Hải đang trong tình trạng say mê, ông say mê trước vẻ đẹp của thiên nhiên trong mùa xuân, quá diễm lệ, quyến rũ. Và từ đó, trân trọng, nhẹ nhàng, tác giả đã vươn tay ra để bắt lấy những điều tốt đẹp và 'lộc' của mùa xuân đã ban tặng cho tâm hồn mỗi người, và đặc biệt là cho tác giả.
Đọc thơ Thanh Hải càng làm cho ta thêm thú vị và say mê. Đặc biệt là sau khi đọc 'Mùa xuân nho nhỏ', ta như cảm nhận được hương vị của mùa xuân đang lan tỏa khắp nơi, kết hợp vào trong mùa xuân và trong lòng người đọc. Đây thực sự là một 'mùa xuân nho nhỏ' mà Thanh Hải đã biếu tặng cho cuộc sống. Dù biết rằng Thanh Hải viết bài thơ này khi ông đang nằm trên giường bệnh, không phải vào mùa xuân... và chỉ vài tháng sau đó ông đã ra đi mãi mãi... nhưng bông hoa tím của sự sống, dòng sông xanh biếc của hi vọng, của niềm tin vẫn là hình ảnh nhỏ nhẹ nói với chúng ta về nhiều điều...
2. Cảm nhận khổ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ, mẫu số 2:
Thanh Hải, một nhà thơ sống và chinh chiến trong hai cuộc đấu tranh độc lập chống Pháp và chống Mỹ. Dòng sông Hương và ngọn núi Ngự đã là nguồn cảm hứng vô tận cho tâm hồn ông, đấu tranh với lòng trung thành và đam mê cuộc cách mạng, từ ngày tháng trẻ tới hơi thở cuối cùng. Bài thơ 'Mùa xuân nho nhỏ' là một tác phẩm độc đáo của ông. Cảm nhận đầu tiên về bài thơ này khiến người đọc rất ấn tượng:
'Giữa dòng sông xanh biếc
Một bông hoa tím vương vấn
Chim chiền chiện hót lên
Điệp điệp rộn tiếng trời
Từng giọt sương long lanh
Tay tôi, lòng nhẹ nhàng...'
Bài thơ 'Mùa xuân nho nhỏ' ra đời trong hoàn cảnh đặc biệt, khi nhà thơ chuẩn bị rời bỏ cuộc đời. Vẫn còn trẻ trung và đầy khát vọng dành cho đất nước, dành cho cuộc sống. Bài thơ này phản ánh một tâm trạng đầy cảm xúc của tác giả, với sự quan sát nhạy bén của một con người yêu quê hương. Thanh Hải đã vẽ nên một bức tranh mùa xuân nhẹ nhàng, đẹp đẽ, đậm chất thi vị nhưng cũng đầy tinh tế:
'Giữa dòng sông xanh biếc
Một bông hoa tím rực rỡ
Chim chiền chiện hót rộn
Vẻ đẹp tan về muôn nơi'
Tín hiệu mùa xuân đã về, nhà thơ cảm nhận bằng thị giác: trên dòng sông xanh của quê hương, một bông hoa tím rực rỡ nảy mầm. Màu xanh của dòng sông làm nền cho sắc tím rực rỡ của hoa. Động từ 'mọc' ở đầu câu thơ gợi lên sự ngạc nhiên vui sướng, niềm vui rộn ràng chào đón mùa xuân. Bông hoa tím rực rỡ mang đặc trưng của vùng đất Huế thơ mộng, tinh tế như chiếc áo dài Huế. Bông hoa ấy có thể là hoa lục bình hay hoa súng mà ta thường gặp và được cảm nhận qua ánh mắt đắm say của Lê Anh Xuân:
'Hoa lục bình tím nở khắp bờ sông'
Về nguyên ấp quê hương
Sắc xanh, màu tím rực rỡ tạo nên bức tranh xuân với những đường nét đậm đà, sôi động. Đó là một bức tranh phong phú, khi nhìn vào, ta như đọc được hồn quê hương trong lòng mỗi con người.
Mùa xuân mở rộng không gian lên cao, nhà thơ nghe tiếng chim chiền chiện hót trên bầu trời trong lành. 'Ơi' ở đầu thơ là lời gọi ngọt ngào biểu lộ niềm vui khi nghe tiếng chim. Tiếng chim hót gọi xuân về, tiếng lòng náo nức của dân xứ Huế, của người Việt trước mùa xuân sang. Tiếng chim vang vọng đem niềm vui hân hoan trong lòng người.
Ngắm dòng sông, ngắm bông hoa đẹp, nghe tiếng chim hót, nhà thơ sung sướng đưa tay hứng từng giọt âm thanh, từng giọt sương sớm, hay từng giọt mưa xuân long lanh:
'Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng'
Cử chỉ bình dị của nhà thơ là biểu hiện của sự xúc động sâu xa, là sự liên tưởng đầy chất thơ thông qua nghệ thuật chuyển đổi cảm giác thính giác thị giác xúc giác để cảm nhận hình khối thẩm mỹ của âm thanh.
Vẻ đẹp thơ mộng của Huế đã đi sâu vào lòng người, là nguồn cảm hứng cho nhiều bài thơ vĩ đại. Mùa xuân ở Huế, từng là đề tài mà thi sĩ Hàn Mặc Tử đã tả trong bài 'Mùa Xuân Chín'. So với 'Mùa Xuân Chín', bài thơ 'Mùa Xuân Nho Nhỏ' của Thanh Hải chỉ là một phần nhỏ trong dòng thơ mùa xuân của văn hóa Việt, nhưng vẫn đậm đà với tinh thần Huế:
'Dưới ánh nắng vàng rơi sợi mây vần
Mái nhà tranh gợn sóng vàng len
Gió trưa thoảng hương thơm biếc nhẹ
Trên giàn tre bóng xuân vương vấn'
Qua khổ thơ đầu, Thanh Hải đã tái hiện vẻ đẹp thiên nhiên Huế vào mùa xuân, với bông hoa tím, tiếng chim hót vang. Mang đến cho độc giả cảm nhận tinh tế về mùa xuân ở Huế.
3. Cảm nhận khổ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ, mẫu số 3:
Thơ là điệu nhảy muôn màu, là vẻ đẹp của tự nhiên và con người. Mùa xuân, thời khắc giao hòa của sắc đẹp quốc gia và tâm hồn Việt, khiến thơ xuân trở nên hùng vĩ và sâu sắc hơn bao giờ hết. Hãy ngắm một góc xuân trong thơ vua Trần Nhân Tông:
'Đôi bướm trắng reo vui
Bay trong nắng mai mùa xuân'.
('Sáng sớm xuân - Trần Nhân Tông')
Ta hòa mình vào vẻ xuân tươi sáng lung linh trong những dòng thơ của Nguyễn Du:
'Bốn mảnh trời xanh tít tắp,
Hai hàng hoa hồng tỏa hương quyến rũ'.
(Truyện Kiều - Nguyễn Du)
Ta nhìn thấy hồn xuân trên đôi cánh lượn phượt trong ngày hội đón xuân ở làng quê thân quen:
'Hai hàng cỏ xanh mơn mởn,
Bốn mảnh lá vỗ theo mùa xuân'.
('Đánh đu'- Hồ Xuân Hương)
Dưới đây là thơ xuân của nhà thơ Hải:
'Trên dòng sông xanh mát mịn,
Một bông hoa tím rực hồn người,
Chim chiền chiện vang tiếng ca,
Màu xuân vương vấn, hương tỏa ngát ngây,
Giọt sương long lanh rơi như ngọc,
Tay ta vươn lấy, lòng hứng hờn...'
Có người đã mê mẩn: 'Đoạn thơ như bức tranh sống động'. Đó là bức tranh xuân rực rỡ của 'Huế thơ mộng', quê hương thân thương của thi sĩ Thanh Hải.
Hai câu thơ đầu là hình ảnh của một mùa xuân tươi mới, làm sảng khoái tinh thần chúng ta. Vần thơ như là tiếng kêu lên khi bất ngờ trước vẻ đẹp đang làm xao xuyến lòng người:
'Giữa dòng nước xanh biếc
Một bông hoa tím mộng mị'
Có dòng sông và bông hoa. Màu xanh của dòng sông làm nền cho màu tím của hoa, bông hoa xuân mới nở. Dòng sông trong bài thơ không phải là bất kỳ dòng sông nào, mà đó là sông Hương 'trong trẻo vẻ vang Huế cổ kính' như thi sĩ Tố Hữu đã viết:
'Sông Hương ơi, dòng nước êm
Lòng ta nguồn cảm xúc ngày đêm sôi trào'
'Bông hoa tím mộng mị' nở giữa dòng nước xanh biếc chỉ có thể là hoa súng, hoa lục bình dân dã mà Lê Anh Xuân từng say mê ngắm nhìn sau những năm dài xa cách mới trở về quê nhà:
'Hoa lục bình tím khắp bờ sông'.
Chữ 'nở' nằm ở đầu câu thơ 'Nở giữa dòng nước xanh biếc' thể hiện một nét xuân đột ngột hiện ra, một sức sống xuân mới mạnh mẽ xuất hiện tươi đẹp, non tơ, lộng lẫy như một nàng xuân trong bức áo 'tím mộng mị' kiêu sa trên nền xanh của dòng nước. Thanh Hải đã sử dụng hai gam màu tươi sáng để vẽ lên một nét xuân đẹp trên bức tranh xuân rực rỡ.
Ngắm dòng nước, ngưỡng mộ hoa xuân đẹp, nhà thơ khẽ reo lên khi bỗng nghe tiếng chim hót 'vang xa':
'Ơi! chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời '
'Ơi' là từ cảm thán biểu đạt sự xúc động sâu lắng của nhà thơ khi nghe chim chiền chiện hót. Tiếng chim hót là âm nhạc đồng quê. Chim chiền chiện làm tổ trên những cành cây, nó là bạn thân thiết của người nông dân. Nghe chiền chiện hót mà mừng vui, chim báo mùa sẽ đến: 'Chiền chiện hót lúa tốt bời bời' (Tục ngữ). Hai tiếng 'hót chi' rất gợi cảm, là cách nói 'dịu dàng' của người dân 'xứ Huế chúng miềng'. Qua đó, ta cảm nhận được nét vui trong không khí xuân. Qua tiếng chim hót, ta cảm nhận được sự mênh mông và tươi mới của bầu trời xuân. Ta cảm nhận được lòng hồn hậu của đứa con xứ Huế. Một cử chỉ rất tao nhã và đáng yêu:
'Từng giọt long lanh rơi
Tay tôi đón từng giọt'
Không nói về nắng, nhưng vẫn cảm nhận được ánh hồng bình minh làm long lanh những giọt sương tròn như hòn ngọc bé tí treo trên đầu ngọn cỏ, lá cây. 'Từng giọt long lanh rơi' cũng có thể là những chuỗi âm thanh, từng chuỗi tiếng chim chiền chiện vang vọng từ trên cao xuống. Cử chỉ 'tay tôi đón từng giọt' thể hiện một tâm hồn thơ mộng hòa mình vào thiên nhiên, đất trời, và vật thể.
Thơ thật sự là một hình ảnh sống động, mở ra trước mắt độc giả những gam màu và bầu trời vô tận. Tiếng chim hót, giọt sương long lanh trong thơ Thanh Hải cũng vậy, chúng mở ra một thế giới đầy phong cảnh buổi sáng trên nông trang. Phong cảnh thân quen đáng yêu:
'Mặt trời lên tỏ sáng
Lúa chín thêm màu vàng
Sương dày trên cỏ cây
Sương càng thêm long lanh
Bay lượn trong bầu trời xanh
Chim chiền chiện cao tiếng hót'...
('Thăm đồng lúa'- Trần Hữu Thung)
Đoạn thơ ngắn sáu câu ba mươi từ của Thanh Hải thật sự là một bức tranh xuân tươi sáng và rạng ngời. Có bầu trời và dòng sông. Có hoa tươi rực sắc và tiếng chim vang vọng. Có giọt sương sớm long lanh. Hình ảnh con người hiện diện trên bức tranh xuân với những cử chỉ duyên dáng, ung dung, và một tâm hồn trong trẻo, lạc quan yêu đời và tràn đầy tình yêu với thiên nhiên.
'Mùa xuân nho nhỏ' được coi là một tác phẩm nghệ thuật tuyệt vời của Thanh Hải. Bài thơ này được ông sáng tác vào tháng 11 năm 1980, chỉ cách ngày ông ra đi một tháng. Có thể nói, đoạn thơ này là biểu tượng cho khát vọng về mùa xuân vĩnh cửu.
4. Cảm nhận khổ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ, mẫu số 4:
Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải là một bài thơ tuyệt vời mô tả về mùa xuân. Đặc biệt, đoạn đầu tiên của bài thơ đã thể hiện rõ sự hòa quyện của mùa xuân vào lòng người đọc.
Mùa xuân được coi là thời kỳ đẹp nhất trong năm, khiến chúng ta cảm thấy yêu đời hơn. Chính vì lẽ đó, mùa xuân thường là đề tài quen thuộc trong thơ ca Việt Nam.
Phần đầu của bài thơ đã vẽ nên một bức tranh xuân rực rỡ trên nền thiên nhiên đất trời:
'Nằm giữa dòng sông mát mẻ
Một bông hoa tím thanh thuần
Ơi con chim vang vang ca
Hót đỉnh trời âm vang!'
Dòng sông xanh là biểu tượng cho sự uốn lượn của các dòng sông miền Trung. Bông hoa tím thanh thuần nổi bật trên nền xanh, đậm chất Huế. Từ 'nằm' ở đầu câu nhấn mạnh vẻ đẹp sống động của mùa xuân. Tiếng chim vang vọng làm sống động không gian và tâm trạng của nhà thơ. Bức tranh tỏa sáng khi tiếng chim hót vang lên, khiến không gian trở nên sống động, tươi mới.
Tiếng chim hót khiến nhà thơ phải say mê, nhìn thấy những giọt sương long lanh rơi nhẹ nhàng, 'Từng giọt long lanh rơi, Tôi đưa tay tôi hứng!'
Trước vẻ đẹp tuyệt vời của mùa xuân, nhà thơ bồi hồi xúc động:
'Nhưng giọt long lanh rơi
Lại thấy tay ôm trọn'
Giọt mưa xuân, nắng hay sương được tác giả gọi là 'giọt long lanh'. Nhà thơ tưởng tượng tiếng chim như một sự vật, một sự sáng tạo chỉ tâm hồn nhạy cảm mới hiểu được.
Đọc bài mùa xuân nhỏ nhỏ, đặc biệt ở phần đầu, ta như cảm nhận hơi thở, hương vị của mùa xuân lan tỏa khắp nơi, hòa mình vào thiên nhiên. Đó thực sự là một mùa xuân tuyệt vời mà Thanh Hải đã dành cho cuộc đời.
>> Khám phá thêm những tác phẩm và bài văn hay về chủ đề Mùa Xuân Nho Nhỏ trên Mytour
- Cảm nhận và suy ngẫm của tôi về bài thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ
- Phân tích chi tiết bài thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ
- Soạn văn lớp 9 về bài thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ
