Ý kiến về nhân vật Phùng trong tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa

Đề bài: Nhận định về nhân vật Phùng trong Chiếc thuyền ngoài xa

Bài viết mẫu nhận định về nhân vật Phùng trong tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa

Bài thực hiện:

Trong tác phẩm của Nguyễn Minh Châu, cả tiểu thuyết lẫn truyện ngắn, cốt truyện không chiếm vai trò quan trọng. Tác giả tập trung khám phá con người, tính cách nhân vật và khám phá tâm hồn phong phú, đem đến ấn tượng mới lạ và xúc động về cuộc sống. Phong cách viết chân thực và giọng văn trữ tình tĩnh lặng của ông tạo nên một không khí đặc biệt trong văn chương.

Chiếc thuyền ngoài xa là sự thể hiện của sự sáng tạo trong văn của Nguyễn Minh Châu, quay về với cuộc sống hàng ngày, với miền Trung cằn cỗi và đau đáu tìm kiếm ý nghĩa cho cuộc sống khó khăn. Tác giả, với tinh thần đổi mới mạnh mẽ, lựa chọn con người làm chủ thể phản ánh thực tế cuộc sống. Mặc dù văn chương có liên quan đến xã hội, cộng đồng, nhưng ông muốn thể hiện quan điểm rằng văn chương trước hết là câu chuyện về con người, với mọi khía cạnh phức tạp và phong phú của nó.

Hiện thực trong Chiếc thuyền ngoài xa không phải là bức tranh hoành tráng về chiến trường A So xưa, cũng không phải là hình ảnh hùng vĩ của những người hùng trong lịch sử. Nhân vật Phùng, một người lính quay về, trở thành phóng viên ảnh, ghi lại vẻ đẹp của cuộc sống hàng ngày cho ảnh lịch quê hương. Anh ta làm cho tấm ảnh lịch trở nên hoàn chỉnh, phản ánh cuộc sống năng động và tươi mới của những người xây dựng đất nước. Tuy nhiên, những gì anh chứng kiến làm anh và bạn bè nhận ra một sự thật về cuộc sống của những người dân chài lam lũ:

'Cuộc sống trôi dạt khắp nơi, như một chiếc thuyền trên biển lớn. Hôn nhau, sinh con, hay thậm chí chỉ là lúc nhắm mắt trên chiếc thuyền đơn độc. Không có xóm làng, quê hương chỉ là một miền đất bát ngát mà thôi, không ràng buộc vào bất cứ địa điểm nào'.

Từ cuộc sống đó, những bi kịch tiềm ẩn làm con người phải trầm trồ. Một câu chuyện tưởng chừng đơn giản, nhưng đã mang đến những phát hiện mới về tâm hồn và văn chương, do chính Nguyễn Minh Châu sáng tác. Nếu nhìn nhận một cách đơn giản, cuộc sống dưới ánh sáng cách mạng có thể thay đổi số phận lao động, xóa tan những bi kịch nặng nề. Tuy nhiên, Nguyễn Minh Châu nhắc nhở chúng ta: cách mạng không phải là giải pháp tức thì cho mọi bi kịch, con người vẫn phải đương đầu với thực tế, hòa mình vào đó. Quan điểm về con người của ông còn chứa đựng những suy ngẫm về số phận của dân tộc, phải trải qua đau khổ để đối mặt với thách thức.

Nghệ sĩ nhiếp ảnh điều này là để tìm ra cái đẹp chân thực của cuộc sống, anh như đã khám phá ra một khung cảnh đẹp đáng kinh ngạc, hướng người xem về cái đẹp có thể làm tan biến những phiền muộn hàng ngày: 'Qua ánh sáng, tôi mường tượng tấm ảnh nghệ thuật của mình sẽ là những chiếc thuyền nhỏ và bức tranh tuyệt vời của những chiếc lưới đầy những giọt nước, mỗi chiếc lưới là một nốt nhạc trong bản hòa tấu ánh sáng và bóng tối, biểu tượng cho khoảnh khắc bình minh là một khoảnh sáng rực rỡ đến mức chói lọi, trong khoảnh sáng ấy sẽ hiện lên những đường nét của người phụ nữ đang cúi lưng, kéo lưới lên khỏi mặt nước, và sau lưng cô ấy, hình ảnh một ngư dân và một đứa trẻ đứng trên đầu thuyền, sử dụng sức mạnh toàn bộ cơ thể để nâng cao hai cánh lưới hướng lên trời.'. Và những người dân ven biển đó trở nên rất đáng yêu, đáng khen ngợi: cuộc sống lao động ấm áp, những cuộc gặp gỡ tràn đầy yêu thương...

Tất cả những ấn tượng ấy sẽ không mất đi nếu không có sự xuất hiện của chiếc - thuyền - xa. Người đàn ông hiện lên bên cạnh người phụ nữ trong bức tranh nền thơ đã nhanh chóng phá vỡ cảm giác ngưỡng mộ nghệ thuật bằng cú đánh mạnh vào người vợ không thương tiếc. Có lẽ không ai có thể tưởng tượng được cảnh tượng đó xảy ra trong bối cảnh mới, hoàn toàn trái ngược với điều chúng ta thường xây dựng cho cuộc sống này 'mọi người yêu thương nhau, sống để trao điều tốt đẹp nhất cho nhau' (Tố Hữu). Hành động tấn công của người đàn ông khiến tôi tự nhận mình như một anh hùng: 'Tôi đánh hắn bằng tay trần, không phải bằng bàn tay của một nhiếp ảnh gia, mà là bằng bàn tay sắt đá của một chiến sĩ giải phóng đã từng gắn bó với khẩu súng mười năm. Tôi đã chiến đấu trong những ngày cuối cùng của chiến tranh này trên mảnh đất này. Dù ở hoàn cảnh nào, tôi cũng không chấp nhận ai đánh đàn bà, dù là vợ chồng và tự nguyện bò vào chiếc xe tăng im lặng để họ đánh'.

Nhưng sự phản ứng của bà đối diện với tòa án đã khiến tôi kinh ngạc: 'Tòa án có thể bắt tôi, có thể đưa tôi vào tù, nhưng xin đừng buộc tôi phải rời xa con...'. Nguyên tắc là, những quan toà cách mạng có lòng tốt nhưng 'họ không hiểu chuyện của những người làm ăn... vì vậy họ không thể hiểu được sự khó khăn của chúng tôi'. Người phụ nữ đau khổ ấy không từ chối người đàn ông thật sự của mình, dù lòng đau đớn khi phải đối mặt hàng ngày với những cú đánh, chứng kiến sự đối xử như thù oán giữa hai cha con, sống đối mặt với cuộc sống khắc nghiệt giữa gió bão.

Có người cho rằng: Chiếc thuyền xa xôi là biểu tượng mang ý nghĩa sâu sắc, như vẻ đẹp của một bức tranh toàn diện, nhưng phía sau vẻ đẹp tự nhiên là cuộc sống khắc nghiệt, gay go và những số phận con người đau đớn trong cuộc sống.

Hành trình tìm kiếm hạnh phúc không hề đơn giản: người đàn ông mặc dù cục súc, nhưng trên chiếc thuyền phải đối mặt với những tình huống khó khăn, hạnh phúc đơn giản khi cả gia đình đoàn kết trong bữa ăn trên chiếc thuyền, khiến người phụ nữ kiên trì chịu đựng tất cả. Hành trình của gia đình kỳ lạ ấy vẫn chứa đựng những nguy cơ: đứa con yêu mẹ sẵn sàng đánh nhau với bố, thủ dao tìm cơ hội trả thù, những cú đánh tàn bạo có thể làm cho người phụ nữ đó gục ngã bất cứ lúc nào... Nhưng trong cuộc sống nghèo khó, đầy cố gắng và phải kiếm đủ sống cho mười miệng ăn trên chiếc thuyền nhỏ, người phụ nữ ấy là biểu tượng của sự hy sinh vô điều kiện. Tình yêu của chồng và con được nhìn nhận qua những khổ đau, cay đắng, trở nên đẹp đẽ khiến cho 'một cái gì đó mới mẻ hiện ra trong tâm trí Bao Công của con hẻo lánh này'. Sự mới lạ ấy chính là sự phá vỡ những quan niệm đơn giản về tình yêu, hạnh phúc, lòng nhân ái và khoan dung... mang lại giá trị nhân văn sâu sắc. Những kết hợp đó trong tác phẩm của Nguyễn Minh Châu mang đến cái nhìn đa chiều về số phận con người.

Trong thời kỳ văn học 1945 - 1975, khi đề cập đến số phận con người, thường người ta nhấn mạnh vào khả năng vượt qua khó khăn và tác động của môi trường, xã hội mới sẽ giúp con người đạt được hạnh phúc. Khi miêu tả sự phát triển tính cách con người, nhà văn thường nhắc đến việc vượt qua khó khăn, hồi sinh tâm hồn. Cách minh họa tư tưởng đó thường đơn giản và đồng nhất. Nguyễn Minh Châu không đi theo con đường đó. Trong Chiếc thuyền ngoài xa, ông nói về những nghịch lý tồn tại như một sự thật hiển nhiên trong cuộc sống con người. Bằng sự hiểu biết sâu sắc và lòng thông cảm đối với con người, ông mở ra cho chúng ta cái nhìn toàn diện về vẻ đẹp của cuộc sống, hiểu cả bề mặt và chiều sâu của nó.

Nguyễn Minh Châu đã nói: 'Văn học và cuộc sống là hai vòng tròn tâm điểm, và tâm điểm đó là con người' (Phỏng vấn đầu xuân 1986 của báo Văn nghệ), 'Tác giả tồn tại trên thế gian, có lẽ trước hết để thực hiện công việc như kẻ đưa giấc mơ cho những người đi qua những thử thách, chịu đựng nỗi đau, hoặc trải qua số phận đen đủi đưa họ đến bờ vực, những người đầy lòng tốt và thể xác bị hủy hoại và đau khổ, mất đi niềm tin vào con người và cuộc sống để bênh vực cho những người không có người bênh vực' (Ngồi buồn viết mà chơi). Tư duy này được thể hiện trong tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa như một chứng nhận cho lòng quan tâm đặt vào con người, khả năng giải mã những khía cạnh phức tạp của cuộc sống. Thông điệp trong tác phẩm về mối liên quan giữa nghệ thuật và cuộc sống là sự hiểu biết sâu sắc: 'cuộc sống là nơi tạo ra vẻ đẹp của nghệ thuật, nhưng không phải lúc nào cuộc sống cũng là nghệ thuật, và rằng con người cần có khoảng cách để chiêm ngưỡng vẻ đẹp của nghệ thuật, nhưng để khám phá những bí ẩn bên trong thân phận con người và cuộc sống, họ phải tiếp cận cuộc sống, đi vào sâu bên trong và sống chung với cuộc sống.'(Lê Ngọc Chương - Chiếc thuyền ngoài xa, một ẩn dụ nghệ thuật của Nguyễn Minh Châu).

Cuối cùng, nghệ sĩ đã hoàn tất kiệt tác của mình, mang đến cho công chúng những trải nghiệm về vẻ đẹp tuyệt vời của tạo hoá, nhưng ít ai biết được bí mật đằng sau vẻ đẹp huyền bí ấy?

Phần kết thúc của tác phẩm để lại nhiều suy ngẫm: 'Kỳ lạ, mặc dù là ảnh đen trắng, nhưng mỗi lần nhìn kỹ, tôi vẫn thấy sự hồng hồng của ánh sáng buổi sáng tôi quan sát từ bãi xe tăng hỏng, và nếu nhìn kỹ hơn, tôi luôn nhận thấy người phụ nữ ấy bước ra khỏi bức ảnh, một phụ nữ vùng biển cao lớn với đường nét cứng cáp của bức lưng áo bạc rách, nửa thân dưới ẩm ướt khuôn mặt nổi những vết nhăn trắng vì kéo lưới suốt đêm. Bà đi chậm rãi, bước chắc chắn, hòa mình vào đám đông.'

Cuộc sống vẫn luôn đẹp đẽ, yên bình, nhưng nếu không có trái tim để phát hiện ra những tình cảm đằng sau số phận, thì những vẻ đẹp như ánh sáng hồng hồng của sương mai kia trở nên vô nghĩa. Nghệ sĩ cần nhìn nhận sự thật ẩn sau màn sương huyền bí đó, phải tiếp cận thực tế để hiểu rõ ý nghĩa thực sự của cuộc sống và con người.