Buzz
Nhà điêu khắc Trung Quốc Nhậm Triết đã trả lời VnExpress, giải đáp thắc mắc về loạt tượng nhân vật trong truyện Kim Dung.
Nhân dịp 100 năm ngày sinh của tiểu thuyết gia Kim Dung (1924-2024), Bảo tàng Văn hóa Hong Kong tổ chức triển lãm 'Hiệp chi đại giả', với 40 bức tượng các nhân vật trong tiểu thuyết võ hiệp của nhà văn, diễn ra từ tháng 3 đến ngày 7/10. Đây là triển lãm điêu khắc nhân vật võ hiệp quy mô lớn đầu tiên trên thế giới, thu hút hàng trăm nghìn người tham quan.
Nhân dịp này, nhà điêu khắc Nhậm Triết chia sẻ với VnExpress về quá trình thực hiện các tượng và trả lời các câu hỏi của fan kiếm hiệp về việc tạo hình nhân vật.
Nhận định của anh về việc chọn Hong Kong làm địa điểm đầu tiên tổ chức triển lãm 'Hiệp chi đại giả'?
- Trong năm 2019, chúng tôi thảo luận với gia đình của nhà văn về việc sử dụng bản quyền để thực hiện loạt tác phẩm điêu khắc. Gia đình của Kim Dung mong muốn triển lãm bắt đầu từ Hong Kong - một nơi mà tác giả có mối liên kết mạnh mẽ. Loạt tượng được tạo ra tại Trung Quốc và được vận chuyển an toàn đến nơi trưng bày, nhờ vào việc sử dụng nguyên liệu chắc chắn, không dễ vỡ.
Người thân của Kim Dung rất tôn trọng nghệ sĩ và không can thiệp vào quá trình sáng tạo. Họ chỉ mong muốn rằng các tác phẩm mới sẽ mang lại hơi thở hiện đại, dễ tiếp cận với người trẻ, bởi vì truyện của Kim Dung đã ra đời hơn nửa thế kỷ trước.
Sau Hong Kong, chúng tôi đưa loạt tác phẩm điêu khắc đến Macau. Kế tiếp, chúng tôi dự định tổ chức triển lãm tại Đông Nam Á - nơi có nhiều người đọc tiểu thuyết Kim Dung, sau đó sẽ là các quốc gia ở châu Âu và Mỹ, hy vọng rằng triển lãm sẽ có tầm ảnh hưởng toàn cầu.
- Vì sao hầu hết các tượng điêu khắc của anh có dây thừng uốn quanh?
- Trong văn hóa cổ đại của Trung Quốc, dây thừng thường được coi là biểu tượng của thần linh, với chữ 'sheng' (thừng) có cách phát âm gần giống với 'shen' (thần).
Người xưa đã sử dụng dây thừng trong nhiều hoạt động cuộc sống, như đo đạc, ghi chép sự việc, vì thế dây thừng cũng trở thành biểu tượng của sự kết nối tinh thần. Tên của triển lãm - 'Hiệp chi đại giả' - là một cụm từ từ tiểu thuyết 'Thần điêu đại hiệp', nó ám chỉ người có chí trượng nghĩa, ra tay vì lẽ phải. Chỉ khi có ít nhất hai người và có mối quan hệ với nhau, ý nghĩa của nghĩa hiệp mới được thể hiện.
Tôi nhận thấy rằng ngày nay có ngày càng ít người trẻ sẵn lòng chia sẻ với nhau. Qua loạt tác phẩm của mình, tôi hy vọng rằng các bạn trẻ sẽ dũng cảm chia sẻ tình yêu với con người và những điều xung quanh. Không chỉ trong loạt tượng này, hầu hết các tác phẩm của tôi đều có sử dụng hình ảnh của dây thừng, là biểu tượng của sự kết nối, liên kết tác phẩm của mình.
- Người đã làm nên nguồn cảm hứng cho anh trong việc theo đuổi chủ đề về nhân vật trong truyện kiếm hiệp của Kim Dung?
- Các tác phẩm của Kim Dung chứa đựng một lượng lớn kiến thức về văn hóa truyền thống phương Đông, về lịch sử, địa lý và Phật giáo. Tôi hy vọng kế thừa những yếu tố này và truyền đạt tinh thần võ hiệp qua một hình thức khác biệt so với phim ảnh. Hơn nữa, các nhân vật như Dương Quá, Lệnh Hồ Xung và Quách Tĩnh cũng phản ánh đề tài anh hùng, võ sĩ mà tôi đã theo đuổi trong suốt 20 năm qua.
- Nhiều khán giả nhận xét rằng các tượng của anh không giống với người phương Đông mà giống như anh hùng La Mã, nhân vật trong truyện tranh và trò chơi điện tử. Anh nghĩ sao về nhận xét này?
- Tôi nghĩ rằng những nhận xét đó rất có ích. Tôi sử dụng ngôn ngữ nghệ thuật của thời đại hiện đại để miêu tả nhân vật, hy vọng rằng khán giả sẽ cảm thông với họ ở một mức độ nào đó. Triển lãm hướng tới sự đa dạng văn hóa, không bị gò bó trong bất kỳ khuôn mẫu nào. Khán giả có thể liên tưởng bức tượng đến một hình ảnh nào đó trong tâm trí của họ, đó chính là điều mà chúng tôi mong muốn.
Không tồn tại bất kỳ hình mẫu nào trong thực tế cho các nhân vật nam hoặc nữ trong triển lãm này. Các hình dáng này được lấy cảm hứng từ sự hiểu biết của tôi về 15 cuốn tiểu thuyết của Kim Dung, kết hợp với sự tưởng tượng về nhân vật trong truyện tranh, trò chơi điện tử và phim ảnh.
- Trong quá trình điêu khắc, điều nào là phức tạp nhất?
- Tôi bắt đầu đọc truyện Kim Dung từ khi 14 tuổi, nhưng phải đọc lại tất cả 15 cuốn sách của ông mới có thể bắt đầu. Khi nghiên cứu tác phẩm, tôi phải tìm ra đặc điểm của mỗi nhân vật, sau đó tạo ra hình dáng, kiểu tóc, trang phục và dụng cụ cho từng nhân vật anh hùng một cách độc đáo, tránh làm cho chúng trở nên nhàm chán. Với 1.400 nhân vật được Kim Dung tạo ra, tôi cần phải có cái nhìn tổng quan cũng như chi tiết về thế giới võ hiệp của ông.
Khi đưa triển lãm đến một số quốc gia ở Đông Nam Á, tôi sẽ tạo ra sự đặc biệt như thế nào so với không gian ở Hong Kong và Macau?
Tại Hong Kong, có 40 tác phẩm được trưng bày trong khuôn viên của bảo tàng. Hiện tại, tôi đang quan sát phản ứng và ý kiến của khán giả để thêm vào một số tượng. Tôi mong chờ có cơ hội trưng bày tác phẩm tại Việt Nam. Nếu có, tôi dự định tăng số lượng và bổ sung những nhân vật còn thiếu trong triển lãm ở Hong Kong, như Vương Ngữ Yên, Triệu Mẫn, Chu Chỉ Nhược.
* Ảnh: Tượng nhân vật kiếm hiệp của Kim Dung do Nhậm Triết tạo ra
Nghinh Xuân
