
Trong quá trình nghiên cứu, Nobel bất ngờ nhớ lại một cuộc trò chuyện với bố và một nhà khoa học về Nitroglycerin. Đó là một loại thuốc nổ mạnh mẽ, nhưng sau khi được phát hiện, người ta không dám sử dụng. Từ đó đến nay, nó dường như đã bị lãng quên.
Với ý tưởng mạnh mẽ, Nobel đã cẩn thận pha trộn Nitroglycerin. Anh ta sử dụng axit Nitric và axit Sulfuric để nhỏ từng giọt vào Glycerin và thu được Nitroglycerin dưới dạng kết tủa. Sau đó, Nobel đã thử nghiệm hợp chất này dưới nhiệt độ và áp suất để tạo ra cảm giác về sự mạnh mẽ của nó.
Anh ta đã nhận ra sức mạnh tiềm ẩn của nó. Khi đó, anh mới hiểu tại sao Nitroglycerin đã gây ra thương tích nặng nề cho tiến sĩ người Ý Sobrero và một số đồng nghiệp của ông 7 năm trước đó, khiến mọi người tránh xa loại hợp chất mà tiến sĩ này đã đổ máu để nghiên cứu. […]
Năm 1863, Nobel quay về quê hương. Lần này, để giúp bố hoàn thành một buổi trình diễn, Nobel phải tiến hành các thí nghiệm lặp đi lặp lại theo chỉ dẫn của bố. Sự monoton của việc lặp đi lặp lại đôi khi khiến Nobel cảm thấy chán ngấy. […]
Sau nhiều ngày thí nghiệm liên tục, Nobel vẫn chưa có được điều gì mới mẻ. Một ngày, trong cơn căng thẳng của công việc, Nobel ngồi ngửa trên chiếc ghế bành, suy tư một cách sâu sắc.
Đột nhiên, anh nhớ lại hình ảnh của con cá nhảy lên mặt nước ở bên bờ hồ trong công viên ở Paris, nơi anh thường ngồi chờ đợi 'cô gái tóc vàng' hàng ngày. Hình ảnh của con cá nhảy lên mặt nước tạo ra những vòng sóng lan rộng, không ngừng trải dài.
Vậy thì, một phần của hợp chất thuốc súng dễ cháy cũng sẽ truyền nhiệt độ ra xung quanh, sau đó lan tỏa ra khắp mảng thuốc nổ, tạo ra áp suất cần thiết để gây ra vụ nổ.
Một cảm giác vui sướng tràn ngập trong Nobel:
- A...a…a! Cuối cùng cũng tìm ra rồi!
Từ ý tưởng này, Nobel đã phát triển ra nguyên tắc gây nổ cho Nitroglycerin. Thay vì phải sử dụng những chất dễ cháy cho toàn bộ khối thuốc nổ, gây ra nguy cơ cao, Nobel đã tạo ra một kíp nổ.
Kíp nổ là phần dễ cháy nhất trong toàn bộ khối thuốc nổ. Khi ngòi nổ được đốt cháy, lửa sẽ lan dần vào kíp nổ, làm cho nó cháy chậm, truyền nhiệt độ ra khắp khối thuốc nổ, tạo ra áp suất ngày càng tăng, cho đến khi không thể chịu đựng được nữa, toàn bộ khối thuốc nổ sẽ phát nổ hoàn toàn.
Với phương pháp sản xuất này, Nobel không chỉ tận dụng hết tiềm năng của Nitroglycerin mà còn đảm bảo an toàn trong quá trình sử dụng.
Tất cả những nghiên cứu này, anh đã thực hiện một cách tĩnh lặng trong phòng thí nghiệm ở Stockholm, Thuỵ Điển.
Chỉ còn chờ thử nghiệm Nitroglycerin trên mặt đất thành công, Nobel sẽ công bố công trình nghiên cứu của mình.
Sau nhiều ngày thực hiện pha chế với các tỉ lệ khác nhau, Nobel phát hiện ra rằng nếu Nitroglycerin thấm vào trong hạt thuốc nổ, sức mạnh của nó sẽ tăng lên và có thể nổ trên mặt đất.
Cuối cùng, anh đã chế tạo ống nổ trên mặt đất theo hướng ngược lại so với quy trình chế tạo ống nổ dưới nước. Anh đổ thuốc súng màu đen vào ống thủy tinh, sau đó đặt vào ống sắt chứa Nitroglycerin. Kết quả của vụ nổ đã đúng như anh mong đợi, với đủ nhiệt độ và áp suất để nổ trên mặt đất.
Thí nghiệm đã thành công, Nobel quyết định công bố ngày thử nghiệm một cách công khai.
Đây là một cuộc thử nghiệm có ý nghĩa vô cùng quan trọng, vì sự thành công của nó đồng nghĩa với việc đưa một loại thuốc nổ mới lên thế giới. Nó có hiệu suất mạnh mẽ hơn nhiều lần so với thuốc súng màu đen - loại thuốc nổ duy nhất tồn tại trên thế giới trong 500 năm qua mà chưa có thứ gì có thể thay thế được.
Cuộc thử nghiệm thu hút sự chú ý không chỉ của ông Immanuel mà còn của rất nhiều người hiếu kỳ. Mục đích chính của họ là để chứng kiến xem người con thứ ba của gia đình Nobel có thực sự là một thiên tài hay chỉ là tin đồn vô căn cứ.
Không khí căng thẳng. Mọi người im lặng, cùng nhìn chăm chú vào Nobel đang chuẩn bị châm ngòi nổ.
- Xoẹt, xoẹt, xoẹt…
Tiếng ngòi nổ cháy chậm vang lên, mọi người đồng loạt nằm xuống và ôm chặt hai tai. Nobel bình tĩnh ném ống nổ ra xa.
Một phút… hai phút… năm phút… Không có tiếng động nào cả. Không khí từ sự lo lắng bây giờ đã biến thành sự phấn khích. Mọi người đều mỉm cười hạnh phúc. Tai Nobel vang lên những ý kiến trao đổi kịch tính, từ những lời chỉ trích cho đến những ý kiến hoài nghi, nhưng cũng không thiếu những lời khen ngợi… […]
Ngày hôm sau, cuộc thử nghiệm tiếp tục diễn ra. Lần này chỉ có mẹ, em trai và một số người thân cận đến xem. Ông Immanuel cũng góp mặt nhưng chỉ đứng ngoài đám đông, không trực tiếp ở bên cạnh con trai.
Nobel lại châm ngòi. Anh nắm chặt quả bộc phá trong tay, đợi cho đến khi nó sẵn sàng cháy. Mọi người đều hoảng sợ, cho rằng vì cuộc thử nghiệm ngày hôm trước không thành công mà Nobel đã mất trí nên mới làm như vậy. Bà Karolina lo lắng cho con trai, tay chân bà run rẩy.
Emil cũng lo lắng cho anh, hét lớn:
- Ném đi! Anh Nobel!
Nobel kiểm soát hoàn toàn bản thân, anh bình tĩnh sử dụng sức mạnh của cánh tay phải để ném quả bộc phá về phía trước.
- U…u…ùng!
Một tiếng nổ vang lên, âm thanh vang dội, những tảng đá ở nơi quả bộc phá rơi vụn thành từng mảnh. Bà mẹ nhẹ nhõm, như vừa giải thoát khỏi gánh nặng. Emil phát điệu mừng:
- Thành công rồi! Thành công rồi!
Đám đông kinh ngạc, hò reo:
- Ôi! Nó nổ thật! Thật kỳ diệu!
Để đảm bảo, Nobel yêu cầu mọi người giữ im lặng và nằm xuống, chuẩn bị cho việc thử nghiệm tiếp theo.
- Ùng!
- Ùng! Ùng! Ùng!...
Các quả bộc phát còn lại đều nổ mạnh dưới sự phấn khích của mọi người.
Khi ném xong quả bộc phát cuối cùng, Nobel cảm thấy thực sự hài lòng. Anh nhảy lên ôm mẹ và reo lên sung sướng.
- Mẹ ơi! Con đã thành công! Rồi! […]
Vào ngày 14/10/1863, Nobel nhận được bản quyền chế tạo thuốc nổ Nitroglycerin từ chính phủ Thuỵ Điển. Cùng trong năm đó, anh cũng đạt được bản quyền này tại Anh, Bỉ và Pháp. Tại những quốc gia này và trên toàn thế giới, tên của nhà khoa học trẻ tuổi và tài năng Alfred Nobel được biết đến rộng rãi.
Lúc đó, anh chỉ mới chưa đầy 30 tuổi.
Trích từ cuốn Alfred Nobel và Di chúc vĩnh cửu
