Yếu tố Nguy cơ và Loại chàm Phổ Biến

1. Các Loại Chàm Thông Thường

Chàm là thuật ngữ chung cho nhiều loại viêm da, đặc biệt phổ biến ở trẻ em. Thực tế, có nhiều dạng chàm khác nhau do nguyên nhân và yếu tố kích thích khác nhau, có đặc điểm bệnh lý riêng biệt.

Chàm thường gặp trong y học da liễu

Dưới đây là các loại chàm phổ biến:

1.1. Viêm Da Dị Ứng

Đây là loại chàm thường gặp nhất, thường xuất hiện ở trẻ em với da nhạy cảm, thường giảm đi hoặc biến mất khi trưởng thành. Người có hen suyễn, sốt hoa cỏ cũng dễ bị chàm viêm da dị ứng, đây là nhóm bệnh thường gặp kèm theo.

Nguyên Nhân Gây Viêm Da Dị Ứng

• Thường xuất hiện phát ban ở các vùng gấp khúc khích như khuỷu tay, đầu gối, cũng như ở má và đầu.

• Có thể xuất hiện sưng, dịch chảy từ các tổn thương da khi gãi.

• Da bị phát ban chàm có thể có màu sáng hoặc tối hơn, nhưng chúng đều khô và dày hơn bình thường.

1.2. Chàm Tiếp Xúc

Chàm tiếp xúc xảy ra khi da tiếp xúc với chất gây kích ứng, gây ra các triệu chứng như: đỏ, ngứa, bỏng, cảm giác châm chích. Da thường xuất hiện mẩn đỏ, đôi khi có mụn nước và vảy.

Chàm Tiếp Xúc Do Da Tiếp Xúc Với Chất Kích Thích

Tác nhân gây chàm tiếp xúc rất đa dạng như: chất tẩy trắng, chất tẩy rửa, mủ cao su, sản phẩm chăm sóc da, xà phòng, nước hoa,…

1.3. Chàm Tay

Đặc điểm của chàm tay là tổn thương viêm da chỉ xuất hiện ở vùng da bàn tay, do bảo vệ của da yếu trước các chất kích thích.

Đặc điểm chàm tay là da bàn tay ngứa, đỏ, khô, đôi khi có mụn nước hoặc vết nứt trên da.

1.4. Chàm Thể Đồng Tiền

Loại chàm này dễ nhận biết do các tổn thương trên da có hình dạng đồng xu, đốm tròn, gây ngứa nhiều và kéo dài. Theo thời gian, các tổn thương này sẽ đóng vảy, sau khi vảy rụng thì da sẽ lành lại.

Tác nhân gây chàm đồng tiền bao gồm côn trùng cắn, phản ứng quá mẫn của da với hóa chất hoặc kim loại,… Nhiều người bị chàm thể đồng tiền kết hợp với nhiều loại chàm khác, phổ biến như viêm da dị ứng.

1.5. Chàm Tổ Đỉa

Chàm tổ đỉa có các tổn thương kèm theo mụn nước trên bàn tay và bàn chân, kèm cảm giác đau, ngứa vô cùng khó chịu. Vùng da này dễ co giãn, bong tróc, khô ráp, nứt nẻ, ảnh hưởng đến thẩm mỹ.

Nguyên nhân chàm tổ đỉa do da dị ứng với chất kích thích, kết hợp với môi trường ẩm ướt, sức đề kháng hoặc miễn dịch da bị rối loạn.

2. Các yếu tố gây bệnh chàm điển hình

Dù chưa xác định được nguyên nhân chính xác nhưng cơ chế gây ra chàm được nhiều nhà khoa học công nhận là do phản ứng quá mức của hệ miễn dịch khi tiếp xúc với chất kích ứng. Ở người bình thường, hệ miễn dịch chỉ phản ứng và tấn công protein xâm nhập từ bên ngoài như virus, vi khuẩn. 

Song ở người mắc bệnh chàm cũng như các bệnh rối loạn miễn dịch khác, hệ miễn dịch mất hoặc rối loạn khả năng phân biệt protein trong cơ thể và protein lạ. Kết quả là nó tấn công cả tế bào cơ thể, ở bệnh chàm là tế bào da gây bệnh.

Vậy các yếu tố nguy cơ nào gây ra bệnh chàm?

2.1. Yếu tố nguy cơ là nguyên nhân gây bệnh

Hai yếu tố nguy cơ cao nhất bao gồm:

Bệnh hen suyễn và sốt cỏ khô: Chàm thường xuất hiện ở những trẻ bị sốt cỏ khô hoặc hen suyễn, cũng như ở những người dưới 30 tuổi mắc bệnh này.

Tiền sử gia đình: Bệnh chàm thường có yếu tố di truyền, nếu trong gia đình có người mắc bệnh chàm thì nguy cơ mắc bệnh của trẻ cũng cao hơn. 

Chàm da được cho là có liên quan đến yếu tố di truyền

2.2. Những yếu tố kích hoạt bệnh

Yếu tố kích hoạt các cơn chàm rất đa dạng, tùy thuộc vào từng người và loại chàm. Một số yếu tố thường gặp là thời tiết, nước hoa, phấn hoa, bụi bẩn,…

Ngoài ra còn có:

Người nhiều mồ hôi hoặc bị nóng: Nhiệt độ cơ thể cao và việc đổ mồ hôi có thể làm kích thích và làm nặng thêm tình trạng chàm. Nếu không chăm sóc kỹ, da có thể bị tổn thương nghiêm trọng.

Sợi vải: Vật liệu như vải len, vải thô, vải hỗn tạp,... có thể làm kích ứng da gây chàm.

Thay đổi đột ngột về nhiệt độ: Khi cơ thể trải qua thay đổi nhiệt độ đột ngột, đặc biệt là từ lạnh sang nóng, việc cơ thể ấm lên và đổ mồ hôi có thể gây ra dấu hiệu của chàm. Ngoài ra, độ ẩm giảm đột ngột không chỉ làm da khô mà còn có thể gây viêm da và chàm.

Da đổ mồ hôi và môi trường ẩm ướt có thể gây ra chàm ở trẻ nhỏ

Hóa chất gia dụng: Người bình thường có thể tiếp xúc với các hóa chất như chất tẩy rửa, xà phòng ở nồng độ an toàn, nhưng người có da nhạy cảm có thể phát triển chàm nếu tiếp xúc với chúng. Ngoài ra, các tác nhân khác như nước hoa, kem dưỡng da cũng có thể gây ra chàm,...

Có rất nhiều yếu tố gây ra chàm, nhưng quan trọng nhất là phải kết hợp cả hai yếu tố: cơ địa nhạy cảm với hệ miễn dịch hoạt động không bình thường và tác nhân gây kích ứng. Khi có dấu hiệu của chàm, hãy hạn chế các hoạt động hoặc tiếp xúc có thể gây dị ứng cho da và tránh xa chúng. Nếu tình trạng chàm và dấu hiệu dị ứng trở nên nghiêm trọng, kéo dài, ảnh hưởng đến sức khỏe và vẻ đẹp, hãy đi khám và điều trị tại cơ sở y tế có uy tín.