Tuyến đường sắt Thủ Thiêm Long Thành: Quy mô, tiến độ và tầm quan trọng

Thông tin về dự án và tiến độ thi công

Tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành là một dự án giao thông chiến lược kết nối trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh với Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Tuyến đường dài khoảng 41,8 – 42 km, đi qua TP.HCM và tỉnh Đồng Nai, với điểm khởi đầu tại ga Thủ Thiêm và kết thúc tại khu vực sân bay Long Thành.

Theo kế hoạch, toàn tuyến sẽ có khoảng 20 nhà ga và 1 depot kỹ thuật để hỗ trợ vận hành và bảo dưỡng tàu. Tuyến đường sắt này được thiết kế nhằm phục vụ việc vận chuyển hành khách số lượng lớn, tạo ra sự kết nối mạnh mẽ giữa khu đô thị mới Thủ Thiêm và sân bay quốc tế Long Thành.

Tính đến tháng 3/2026, dự án vẫn đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư và hoàn thiện các thủ tục pháp lý. Vào đầu năm 2026, HĐND tỉnh Đồng Nai đã thông qua nghị quyết, giao UBND TP.HCM làm cơ quan chịu trách nhiệm triển khai dự án, tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy các bước tiếp theo.

Theo kế hoạch, dự án sẽ được triển khai trong khoảng thời gian từ 2025 đến 2031. Khi hoàn thành, tuyến đường sắt này sẽ giúp giảm thời gian di chuyển giữa trung tâm TP.HCM và sân bay Long Thành, đồng thời giảm bớt áp lực giao thông đường bộ trong khu vực.

Thông số kỹ thuật và quy mô của tuyến đường sắt

Theo quy hoạch, tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành được thiết kế theo mô hình đường sắt đô thị hiện đại, sử dụng khổ đường tiêu chuẩn 1.435 mm và hệ thống đường đôi điện khí hóa. Tốc độ tối đa của tuyến lên đến 120 km/h, giúp việc di chuyển giữa trung tâm thành phố và sân bay trở nên nhanh chóng.

Tuyến đường sắt có tổng chiều dài khoảng 41,8 km, trong đó gần 11,75 km nằm trên địa bàn TP.HCM và hơn 30 km thuộc tỉnh Đồng Nai. Dọc theo tuyến, sẽ có 16 nhà ga trên cao và 4 ga ngầm, phục vụ nhu cầu di chuyển của hành khách tại các khu đô thị và khu công nghiệp ven tuyến.

Dự kiến, tuyến đường sắt này sẽ có khả năng vận chuyển từ 30.000 – 40.000 hành khách/giờ/hướng, và trở thành phương tiện kết nối chủ yếu giữa trung tâm TP.HCM và sân bay Long Thành. Thời gian di chuyển ước tính chỉ mất khoảng 20 – 25 phút.

Lộ trình và hướng tuyến dự kiến của tuyến đường sắt

Tuyến đường sắt sẽ bắt đầu từ khu đô thị Thủ Thiêm thuộc TP Thủ Đức, di chuyển theo hướng Đông và tiếp tục kết nối với tỉnh Đồng Nai. Hướng tuyến được quy hoạch sát hoặc song song với các tuyến giao thông hiện có như Cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây, trước khi đi vào khu vực sân bay Long Thành.

Hướng tuyến này giúp tối ưu hóa quỹ đất hạ tầng sẵn có, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc kết nối với các khu đô thị mới, các khu công nghệ cao và các khu công nghiệp lớn trong khu vực. Nhờ vậy, tuyến đường sắt sẽ không chỉ phục vụ nhu cầu di chuyển của hành khách mà còn thúc đẩy sự phát triển đô thị và kinh tế dọc hành lang giao thông phía Đông TP.HCM.

Tổng mức đầu tư và phương thức triển khai dự án

Tổng mức đầu tư dự kiến cho dự án dao động từ 84.700 – 84.753 tỷ đồng. Nguồn vốn sẽ được huy động theo hình thức đối tác công tư (PPP), kết hợp giữa ngân sách nhà nước và vốn đầu tư từ khu vực tư nhân nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Trong mô hình đối tác công tư này, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ là cơ quan có thẩm quyền triển khai dự án, đảm nhiệm công việc tổ chức lập dự án, lựa chọn nhà đầu tư và quản lý quá trình thực hiện. Việc có một đầu mối quản lý thống nhất được coi là yếu tố quan trọng đối với các dự án hạ tầng quy mô lớn xuyên suốt nhiều địa phương.

Danh sách và vai trò của các ga nổi bật trên tuyến đường sắt

Dự án tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành dự kiến sẽ có khoảng 20 nhà ga, phân bố dọc hành lang kết nối từ trung tâm TP.HCM đến khu vực sân bay Long Thành. Trong đó, một số ga sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc trung chuyển hành khách, kết nối với các tuyến giao thông khác và thúc đẩy sự phát triển đô thị dọc theo tuyến.

Ga Thủ Thiêm (S1)

Ga Thủ Thiêm (S1) là ga đầu tiên của tuyến, nằm trong khu đô thị Thủ Thiêm thuộc Thành phố Thủ Đức. Đây sẽ là một trong những trung tâm trung chuyển quan trọng của hệ thống đường sắt đô thị TP.HCM trong tương lai.

Tại ga Thủ Thiêm, tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành sẽ kết nối với các tuyến metro và hệ thống giao thông công cộng của TP.HCM, tạo thuận tiện cho hành khách di chuyển từ trung tâm thành phố đến Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Với vị trí tại khu đô thị mới Thủ Thiêm, nơi được quy hoạch trở thành trung tâm tài chính và thương mại của TP.HCM, ga S1 còn góp phần thúc đẩy sự phát triển của các hoạt động dịch vụ, thương mại và đầu tư.

Ga Ông Nhiêu (S6) – Long Trường (S7)

Hai ga Ông Nhiêu (S6) và Long Trường (S7) tọa lạc tại khu vực phía Đông của Thành phố Thủ Đức, nơi đang phát triển mạnh mẽ các khu dân cư mới và các khu công nghệ cao.

Các ga này sẽ đáp ứng nhu cầu di chuyển của cư dân tại các khu đô thị mới và khu công nghiệp – công nghệ, đồng thời hỗ trợ kết nối với hệ thống giao thông đường bộ hiện có. Khu vực này sẽ được kết nối nhanh chóng với trung tâm TP.HCM và sân bay Long Thành, góp phần thúc đẩy quá trình đô thị hóa và phát triển kinh tế khu Đông thành phố.

Ga Nhơn Trạch (S12) – Hiệp Phước (S15)

Các ga Nhơn Trạch (S12) và Hiệp Phước (S15) nằm tại tỉnh Đồng Nai, thuộc khu vực được quy hoạch để phát triển thành đô thị vệ tinh và trung tâm công nghiệp quan trọng của khu vực Đông Nam Bộ.

Hai ga này có vai trò kết nối các khu công nghiệp, khu dân cư và các khu đô thị mới tại huyện Nhơn Trạch với trung tâm TP.HCM và sân bay Long Thành. Nhờ vào tuyến đường sắt, việc di chuyển của người lao động và chuyên gia giữa các khu công nghiệp và trung tâm đô thị sẽ trở nên thuận tiện hơn, tạo ra nhiều cơ hội phát triển cho khu vực.

Ga Long Thành (S19, S20)

Ga Long Thành (S19 – S20) là các ga cuối cùng của tuyến, được xây dựng trong khu vực Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Đây là các ga quan trọng, phục vụ trực tiếp nhu cầu di chuyển của hành khách đi và đến sân bay.

Việc kết nối trực tiếp tuyến đường sắt với nhà ga hàng không sẽ tạo ra một hệ thống vận tải liên hoàn giữa đường sắt và hàng không, đồng thời giảm bớt áp lực lên giao thông đường bộ. Các ga này được kỳ vọng sẽ trở thành các đầu mối giao thông quan trọng, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận sân bay Long Thành từ trung tâm TP.HCM và các khu vực xung quanh.

Tầm quan trọng của tuyến đường sắt Thủ Thiêm Long Thành

Tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành là dự án giao thông trọng điểm của khu vực Đông Nam Bộ, kết nối trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh với Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Đóng góp vào việc cải thiện hạ tầng giao thông liên vùng

Một trong những lợi ích quan trọng của tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành là cải thiện kết nối giao thông giữa TP.HCM và tỉnh Đồng Nai, hai trung tâm kinh tế lớn của khu vực Đông Nam Bộ.

Hiện tại, việc di chuyển từ trung tâm TP.HCM đến sân bay Long Thành chủ yếu phụ thuộc vào hệ thống giao thông đường bộ, đặc biệt là tuyến Cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây. Tuy nhiên, tuyến cao tốc này thường xuyên gặp phải tình trạng tắc nghẽn giao thông do lưu lượng xe cộ tăng cao, nhất là vào giờ cao điểm.

Việc xây dựng tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành sẽ cung cấp một phương thức vận tải khối lượng lớn, ổn định và ít bị ảnh hưởng bởi tắc nghẽn giao thông, giúp rút ngắn thời gian di chuyển từ trung tâm TP.HCM đến sân bay Long Thành xuống chỉ còn khoảng 20 – 25 phút. Điều này sẽ giúp hệ thống giao thông khu vực trở nên đa dạng và bền vững hơn, giảm bớt áp lực cho mạng lưới giao thông đường bộ hiện tại.

Thúc đẩy sự phát triển đô thị và kinh tế khu vực

Bên cạnh vai trò trong việc cải thiện giao thông, tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành còn là yếu tố quan trọng thúc đẩy sự phát triển kinh tế – xã hội của khu vực phía Đông TP.HCM và tỉnh Đồng Nai.

Hành lang phát triển dọc tuyến đi qua các khu vực có tiềm năng lớn như Thành phố Thủ Đức, khu công nghệ cao, huyện Nhơn Trạch và khu vực Long Thành. Khi tuyến đường sắt được đưa vào hoạt động, khả năng kết nối giữa các khu vực này với trung tâm kinh tế TP.HCM và sân bay quốc tế Long Thành sẽ được cải thiện đáng kể.

Sự thuận tiện về giao thông sẽ tạo ra điều kiện thuận lợi để thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp, các khu đô thị mới, trung tâm thương mại và dịch vụ logistics dọc tuyến. Đặc biệt, các khu vực như Nhơn Trạch và Long Thành – nơi được quy hoạch để trở thành các đô thị vệ tinh của TP.HCM – sẽ có cơ hội phát triển mạnh mẽ nhờ vào kết nối giao thông hiện đại.

Ngoài ra, việc kết nối trực tiếp giữa trung tâm tài chính Thủ Thiêm và sân bay Long Thành sẽ góp phần nâng cao vị thế của TP.HCM trong mạng lưới giao thương quốc tế, đồng thời hỗ trợ phát triển du lịch, thương mại và các dịch vụ.

Tác động của tuyến đường sắt đối với quy hoạch đô thị và thị trường bất động sản

Tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành có ảnh hưởng mạnh mẽ đến việc định hướng quy hoạch đô thị và thị trường bất động sản tại khu vực phía Đông TP.HCM và tỉnh Đồng Nai. Trong quy hoạch đô thị hiện đại, các tuyến đường sắt đô thị thường gắn liền với mô hình phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng (Transit Oriented Development – TOD). Theo mô hình này, các khu vực xung quanh nhà ga sẽ được phát triển với mật độ cao, kết hợp các chức năng nhà ở, thương mại, dịch vụ và giao thông công cộng.

Nhờ vào tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành, các khu vực gần ga sẽ có cơ hội trở thành những trung tâm phát triển đô thị mới, thu hút cư dân và hoạt động kinh tế. Giá trị nhà đất tại các khu vực này cũng dự báo sẽ tăng lên nhờ vào ưu thế giao thông thuận tiện.

Các khu vực như Thủ Đức, Nhơn Trạch và Long Thành dự kiến sẽ hưởng lợi lớn từ dự án này khi trở thành những điểm kết nối quan trọng trong mạng lưới giao thông vùng. Điều này không chỉ mở rộng không gian đô thị TP.HCM mà còn thúc đẩy quá trình giãn dân và phát triển đô thị bền vững.