Buzz
Robot ngày càng thông minh, nhưng liệu chúng có thể đối phó với sự cố bất ngờ trong quá trình hoạt động?
Robot đang đảm nhận nhiều công việc từ phục vụ khách sạn đến chăm sóc sức khỏe, với độ chính xác và tốc độ vượt trội. Tuy nhiên, nếu gặp sự cố, hậu quả có thể vô cùng nghiêm trọng và gây ra sự chậm trễ tốn kém.
Hãy tưởng tượng một kho hàng với những kệ chứa đầy các gói hàng chờ giao. Một robot hiện đại di chuyển trong không gian hẹp, mang vác hàng hóa gấp 10 lần sức người, nâng cao năng suất và thúc đẩy quá trình giao hàng. Nhưng đột nhiên, nó bị hỏng.
Thị trường robot toàn cầu đang bùng nổ với giá trị lên tới 16,5 tỷ USD
Theo báo cáo Robot thế giới năm 2024, 4.281.585 robot hiện đang làm việc tại các nhà máy toàn cầu, tăng 10% so với năm trước. Năm 2023, châu Á chiếm 70% số robot mới được lắp đặt, tiếp theo là châu Âu (17%) và châu Mỹ (10%). Doanh thu từ robot dịch vụ chuyên nghiệp tăng trưởng 30% trên toàn cầu và giá trị thị trường toàn cầu của robot công nghiệp đạt 16,5 tỷ USD.
Một nghiên cứu công bố năm 2025 chỉ ra rằng khi robot dịch vụ được sử dụng rộng rãi, nguy cơ gặp sự cố ngày càng gia tăng. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng các công ty dịch vụ cần hiểu rõ cách thức xử lý các sự cố này. Khả năng khôi phục hoặc thay thế robot trở nên quan trọng khi chúng đảm nhận nhiều nhiệm vụ cốt lõi. Các hệ thống hiệu quả giúp giảm thiểu lỗi là rất quan trọng đối với mọi công ty triển khai robot trên quy mô lớn.
Tuy nhiên, đây là vấn đề. Theo một báo cáo của UNESCO (Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc), tại Swaziland (Châu Phi), cứ 170.000 người mới có một kỹ sư tốt nghiệp. Trong khi đó, tại Vương quốc Anh, tỷ lệ là 1/1.100. Sự chênh lệch này khiến ta phải suy nghĩ: Chúng ta đã chuẩn bị như thế nào cho sự robot hóa toàn diện, và cần làm gì để đảm bảo có đủ nguồn nhân lực cho tương lai?
Y học vẫn còn một chặng đường dài trước khi đạt đến mức độ 'robot hóa' hoàn toàn
Giáo sư Frank Foerster, giảng viên cao cấp tại Đại học Hertfordshire (Anh) và thành viên của Nhóm nghiên cứu Hệ thống Thích ứng, đã chỉ ra rằng robot vẫn chưa đủ tiên tiến để có thể ứng dụng vào tất cả các tình huống chăm sóc sức khỏe.
Giáo sư Foerster chia sẻ với Interesting Engineering: "Có rất nhiều lĩnh vực trong y học vẫn còn khá xa để đạt được mức độ 'robot hóa'. Hiện tại, các cánh tay và kẹp robot vẫn thiếu sự khéo léo cần thiết để xử lý nhiều nhiệm vụ y tế" . Ông cũng nói thêm: "Hơn nữa, trí tuệ nhân tạo cần thiết cho các phán đoán thông thường mà con người xem là hiển nhiên vẫn chưa được phát triển. Việc dạy robot thực hiện một nhiệm vụ mới không thể hiệu quả bằng việc đào tạo một bác sĩ".
Giáo sư Foerster tiếp tục cho rằng một phần vấn đề nằm ở ngôn ngữ. Môi trường cần được đơn giản hóa để robot có thể nhận diện các địa điểm cụ thể, hoặc người dùng cần học cách giao tiếp với robot bằng một bộ lệnh chính xác. Ông kết luận: "Mọi sản phẩm công nghiệp đều cần phải qua nhiều vòng lặp để tối ưu hóa và thích ứng với thực tế, và quá trình này chắc chắn sẽ đòi hỏi nhiều kỹ sư hơn".
Sự cố và phục hồi: Một thách thức khoa học đầy hứa hẹn
Trong một nghiên cứu công bố vào năm 2023, các nhà khoa học đã chỉ ra hiện tượng ‘sự cố robot dịch vụ’ như một vấn đề khoa học phức tạp và đòi hỏi sự hợp tác của nhiều ngành. Họ đã phân loại các chiến lược phục hồi có thể xảy ra, từ việc tự động điều khiển bởi robot đến sự can thiệp của con người.
Với dự báo thị trường robot dịch vụ toàn cầu sẽ đạt 57,35 tỷ USD vào năm 2029, việc xây dựng các chiến lược hiệu quả đang trở nên vô cùng cấp thiết. Tuy nhiên, như các nghiên cứu đã chỉ ra, vẫn thiếu sự hiểu biết sâu rộng về cách thức robot gặp sự cố trong môi trường thực tế và cách thức chúng có thể tự phục hồi.
Giáo sư Foerster cho rằng mọi người thường không nhận thức đầy đủ về mức độ tinh vi của các tương tác hàng ngày giữa con người, như việc trò chuyện với nhân viên thu ngân hay đàm phán với đồng nghiệp. Ông nhấn mạnh rằng nếu robot trở nên phổ biến hơn, người dùng cần phải hiểu rõ những gì robot có thể và không thể làm. Các giao thức và đào tạo rõ ràng là điều cần thiết để hỗ trợ người vận hành giải quyết sự hiểu lầm.
Đơn giản hóa robot thông qua sáng tạo đổi mới
Khi robot dần trở thành phần quan trọng trong ngành công nghiệp, khả năng điều chỉnh chúng để đáp ứng các nhu cầu sản xuất đặc thù cũng tăng cao. Một ví dụ điển hình là Bộ công cụ tích hợp động cơ Meltio, chuyển cánh tay robot công nghiệp thành hệ thống in kim loại 3D.
Ông Alejandro Nieto, quản lý sản phẩm tại Meltio, chia sẻ với Interesting Engineering rằng bộ công cụ này được phát triển để đáp ứng nhu cầu sản xuất hiện đại, giúp giảm thiểu thời gian bảo trì và loại bỏ các khó khăn vận hành phổ biến.
Hệ thống tương thích với nhiều loại cánh tay robot công nghiệp và có thể in bằng các vật liệu như titan, đồng, nhôm, thép không gỉ, Inconel, Invar và hợp kim niken. Khả năng linh hoạt này đặc biệt quan trọng trong các ngành công nghiệp như ô tô, hàng không vũ trụ, năng lượng, hàng hải, quốc phòng và dầu khí. Theo ông Nieto, công nghệ này đã được nghiên cứu và thiết kế trong hơn hai năm, tập trung vào tính đáng tin cậy và hiệu quả.
Các đổi mới như vậy đã chứng minh khả năng của các kỹ sư trong việc đơn giản hóa và tiêu chuẩn hóa việc tích hợp robot vào nhiều ngành công nghiệp khác nhau.
