Buzz
Thế hệ Z hiện là một trong những nhóm khán giả truyền thông quan trọng nhất, với lối tiếp cận thông tin không ngừng biến đổi.
Gen Z - thế hệ thuần công nghệ, lớn lên trong kỷ nguyên số. Theo khảo sát từ Statista, cứ 2 người trẻ thì 1 người chỉ dùng smartphone để cập nhật tin tức, chủ yếu qua mạng xã hội. Điều này hình thành thói quen tiêu thụ thông tin số hóa đặc trưng.
Báo cáo từ Nic Newman trong Journalism, Media, and Technology Trends and Predictions 2024 nhấn mạnh sự lên ngôi của định dạng video ngắn, trực quan đang định hình lại ngành truyền thông. Những nền tảng như Facebook, TikTok và Zalo chiếm phần lớn thời lượng sử dụng của giới trẻ.
Các tòa soạn đang đối diện bài toán khó khi lưu lượng từ kênh truyền thống sụt giảm, buộc phải chuyển trọng tâm sang kênh trực tiếp hoặc nền tảng mới nổi.
Gen Z ưa chuộng những sản phẩm truyền thông có tốc độ nhanh, dung lượng ngắn gọn và cách truyền tải trực quan, tức thì.
Trong hội thảo 'Báo chí thu hút Gen Z bằng nội dung sáng tạo' do VietnamPlus (TTXVN) tổ chức, các chuyên gia truyền thông và nhà báo đã có những phân tích sâu sắc về vấn đề này.
Theo Thạc sỹ Nguyễn Văn Hào từ Viện Báo chí - Truyền thông (Học viện Báo chí và Tuyên truyền), trong khi thế hệ cũ thường kiên nhẫn với những bài báo dài trên báo giấy hoặc màn hình máy tính, Gen Z lại ưa chuộng các video ngắn, hình ảnh động, meme hài hước và nội dung "gây ấn tượng trong 3 giây đầu". Họ là thế hệ trưởng thành cùng với sự bùng nổ của TikTok, YouTube Shorts và Instagram Reels - nơi thông tin không còn bó hẹp ở dạng chữ viết mà được thể hiện đa dạng qua nhiều hình thức truyền tải.
ThS. Nguyễn Văn Hào nhấn mạnh sự cần thiết phải chuyển đổi từ mô hình "truyền tin một chiều" sang "đối thoại tương tác", lắng nghe và phản ánh tiếng nói của giới trẻ.
Để thu hút Gen Z đọc báo, các nhà báo cần tạo cảm giác được lắng nghe và tránh áp đặt cách tiếp cận thông tin truyền thống.
"Nhà báo cần thấu hiểu Gen Z, viết như đang trò chuyện, sáng tạo nội dung mang dấu ấn riêng và trở thành người bạn đồng hành cùng thế hệ", Thạc sỹ Nguyễn Văn Hào chia sẻ.
Ông Hào đề xuất báo chí nên chuyển thể ngôn ngữ Gen Z thành phong cách gần gũi (thay vì quá trang trọng) để dễ tiếp cận mà vẫn đảm bảo tính chính xác; kết hợp linh hoạt hình ảnh, âm thanh và chuyển động thay vì chỉ tập trung vào văn bản.
Tiến sỹ Vũ Tuấn Anh, Trưởng Khoa Truyền thông và Văn hóa đối ngoại (Học viện Ngoại giao), khẳng định báo chí cần đổi mới tư duy tiếp cận: Tái thiết kế cả nội dung lẫn hình thức trình bày.
Cụ thể là hướng tới sự gần gũi, đa chiều và nhân văn hơn, chuyển đổi từ vai trò "người phát tin" sang "người xây dựng cộng đồng" để các sản phẩm truyền thông trở nên thân thiện và hấp dẫn hơn với Gen Z.
Theo TS. Vũ Tuấn Anh, việc tạo điều kiện thực tập sớm cho sinh viên báo chí - truyền thông là cần thiết để nâng cao năng lực thực hành. (Ảnh: Minh Sơn)
TS. Vũ Tuấn Anh đề xuất các trường đào tạo báo chí nên phối hợp chặt chẽ với các tòa soạn để sinh viên có cơ hội trải nghiệm môi trường làm việc thực tế, từ đó phát triển kỹ năng sáng tạo nội dung ngay từ những năm đầu đại học.
"Mục tiêu của chúng tôi là xây dựng tư duy phản biện, đạo đức kỹ thuật số và trách nhiệm công dân toàn cầu, với định hướng đa nền tảng", TS. Vũ Tuấn Anh chia sẻ.
Ông Trần Tiến Duẩn, Tổng Biên tập Báo điện tử VietnamPlus, cho hay tòa soạn luôn theo sát từng xu hướng và nhu cầu của độc giả trẻ.
"Nắm bắt xu hướng, ứng dụng công nghệ mới và đổi mới sáng tạo trong sản xuất nội dung là yếu tố then chốt để thu hút độc giả trẻ hiện nay", ông Duẩn nhấn mạnh.
Nhà báo Trần Tiến Duẩn, Tổng Biên tập Báo điện tử VietnamPlus. (Ảnh: Minh Sơn)
Ông Trần Ngọc Long, Trưởng Phòng Truyền thông - Đa phương tiện Báo điện tử VietnamPlus, phân tích: "Báo chí truyền thống chủ yếu dựa trên văn bản. Dù có ưu điểm riêng, cách tiếp cận này khó cạnh tranh trong việc thu hút sự chú ý của độc giả trước vô vàn kích thích thị giác hiện nay".
Nhà báo Thi Uyên từ Báo Nhân Dân nhận định rằng qua các ấn phẩm báo chí tương tác thời gian gần đây, thế hệ GenZ được đánh giá có nền tảng giáo dục vững chắc, am hiểu sâu rộng, luôn khao khát những thông tin chất lượng và có chính kiến rõ ràng trong việc tiếp nhận tri thức.
"Giới trẻ Gen Z đòi hỏi nội dung có chiều sâu và trải nghiệm đọc báo độc đáo. Một bài báo hay không cần phô trương hiệu ứng hay màu mè, mà quan trọng là mang đến cho độc giả trẻ những giá trị mới lạ", nhà báo Thi Uyên chia sẻ.
Nhà báo Thi Uyên trao đổi về ấn phẩm đặc biệt của Báo Nhân Dân nhân dịp 70 năm chiến thắng Điện Biên Phủ. (Ảnh: Minh Sơn)
Ông Bùi Công Duyến, Giám đốc sản phẩm Tòa soạn hội tụ ONECMS, đề xuất 3 hướng tiếp cận công nghệ nhằm đáp ứng nhu cầu của độc giả trẻ.
Một là, tập trung vào giá trị cốt lõi: Đưa ra những giải đáp, hướng dẫn cụ thể cho các vấn đề của giới trẻ; phân tích chuyên sâu qua các bài viết dài kỳ, phỏng vấn độc quyền về những chủ đề được Gen Z quan tâm; xây dựng hình ảnh một nguồn tin uy tín để đánh giá thông tin thật giả.
Hai là, bắt kịp xu hướng và dẫn dắt trào lưu, kết hợp yếu tố giải trí hấp dẫn.
Ba là, áp dụng lối viết gần gũi: Thay đổi văn phong cứng nhắc bằng cách diễn đạt tự nhiên, chân thành và dễ tiếp cận.
