Buzz
Những bản tóm tắt do AI tạo ra đang trở thành tính năng phổ biến trên nhiều công cụ tìm kiếm, tuy nhiên vấn đề chính xác của chúng vẫn là chủ đề gây nhiều tranh luận. Một nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng AI của Google có thể tạo ra hàng triệu câu trả lời không chính xác mỗi giờ, do khối lượng truy vấn quá lớn.
AI đang thay đổi cách thức mà người dùng tìm kiếm thông tin.
Trong vài năm gần đây, các công cụ tìm kiếm đã dần chuyển từ việc hiển thị danh sách liên kết sang cung cấp câu trả lời trực tiếp từ AI. Điều này giúp người dùng tiết kiệm thời gian, nhưng cũng khiến nhiều người lo ngại về độ chính xác của thông tin, đồng thời ảnh hưởng đến lượng truy cập của các trang web nguồn.
Một báo cáo từ The New York Times cho biết các thử nghiệm độc lập cho thấy khoảng 10% bản tóm tắt do AI tạo ra trong kết quả tìm kiếm của Google chứa thông tin sai lệch. Với khoảng 5 nghìn tỷ truy vấn mỗi năm, điều này tương đương với hàng chục triệu câu trả lời không chính xác mỗi giờ.
Với quy mô khổng lồ của hệ thống tìm kiếm, ngay cả một tỷ lệ lỗi nhỏ cũng có thể gây ra ảnh hưởng rất lớn đến người dùng trên toàn cầu.
Gemini cải thiện độ chính xác nhưng vẫn còn một số sai sót.
Dữ liệu trong báo cáo được cung cấp bởi công ty khởi nghiệp AI Oumi, đơn vị được yêu cầu đánh giá độ chính xác của trợ lý AI Gemini thông qua bộ tiêu chuẩn SimpleQA – một chuẩn đánh giá phổ biến trong lĩnh vực AI tạo sinh.
Sau khi phân tích hơn 4.300 lượt tìm kiếm, nhóm nghiên cứu nhận thấy phiên bản Gemini 2 đạt độ chính xác khoảng 85% vào tháng 10. Đến tháng 2, phiên bản Gemini 3 đã nâng tỷ lệ này lên khoảng 91%, cho thấy công nghệ đang có sự cải thiện rõ rệt.
Tuy nhiên, việc đánh giá quy mô lớn vẫn phải phụ thuộc vào các hệ thống AI khác, vì vậy kết quả cũng có thể có sai số. Thêm vào đó, Google đôi khi hiển thị các bản tóm tắt khác nhau cho cùng một truy vấn, ngay cả khi tìm kiếm được thực hiện lại trong khoảng thời gian ngắn.
Vấn đề lớn nằm ở nguồn thông tin và khả năng bị thao túng.
Một trong những thách thức lớn nhất của việc tóm tắt AI là cách thức liên kết với nguồn thông tin. Mặc dù Google thường đính kèm các liên kết dưới bản tóm tắt, nhưng trong nhiều trường hợp, nguồn tham khảo lại không xác nhận đúng nội dung do AI cung cấp.
Các nhà nghiên cứu đã ghi nhận nhiều tình huống như bản tóm tắt sai nhưng nguồn lại đúng, hoặc bản tóm tắt đúng nhưng nguồn không liên quan. Sau bản cập nhật Gemini 3, tỷ lệ chênh lệch giữa nội dung AI và nguồn tham khảo đã tăng từ 37% lên 56%.
Hệ thống AI cũng có thể bị ảnh hưởng bởi các thông tin sai lệch trên internet. Một thí nghiệm của BBC cho thấy, chỉ cần đăng một bài blog chứa thông tin sai, nội dung đó có thể xuất hiện trong bản tóm tắt AI của Google ngay hôm sau.
Các công ty công nghệ đã thừa nhận những rủi ro mà AI mang lại.
Google và nhiều công ty công nghệ khác đều thừa nhận rằng AI có thể tạo ra thông tin sai lệch. Google khuyến cáo người dùng nên tự kiểm tra thông tin, trong khi Microsoft cho biết Copilot chỉ nên được coi là công cụ hỗ trợ, không phải là yếu tố quyết định cho các quyết định quan trọng.
Điều này chứng tỏ AI đang ngày càng trở thành công cụ hỗ trợ tìm kiếm hiệu quả, nhưng vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn việc kiểm chứng thông tin từ nhiều nguồn khác nhau. Trong bối cảnh AI đang ngày càng phổ biến, khả năng đánh giá và kiểm tra thông tin của người dùng sẽ trở thành yếu tố quan trọng hơn bao giờ hết.
