Buzz
Google cho biết AI Overviews của họ được xây dựng từ “nội dung chất lượng cao từ những nguồn đáng tin cậy, không phân biệt định dạng”, đồng thời nhấn mạnh rằng nhiều bác sĩ và bệnh viện cũng đang sử dụng YouTube như một công cụ chia sẻ kiến thức.
Gần đây, khi người dùng tìm kiếm các câu hỏi về sức khỏe trên Google, thay vì thấy danh sách liên kết xanh quen thuộc, kết quả đầu tiên thường là AI Overviews – một phần tóm tắt được tạo ra từ trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới chỉ ra rằng nguồn dữ liệu của các bản tóm tắt này đang gây ra nhiều tranh cãi.
Theo một phân tích lớn từ SE Ranking, nền tảng tối ưu hóa công cụ tìm kiếm, AI Overviews của Google đang trích dẫn YouTube nhiều hơn bất kỳ nguồn y tế nào khác. Nghiên cứu này đã xem xét hơn 50.000 lượt tìm kiếm về sức khỏe tại Berlin, sử dụng hoàn toàn từ khóa tiếng Đức.
Kết quả cho thấy YouTube xuất hiện trong 4,43% tổng số trích dẫn, vượt qua cả các mạng lưới bệnh viện, cơ quan y tế công cộng và các trang web y khoa học thuật. Đây là tỷ lệ cao nhất trong số gần 466.000 lượt đề cập nguồn được ghi nhận.
Đáng chú ý, YouTube không phải là nền tảng chuyên biệt cho việc xuất bản y khoa. Trên đó, bất kỳ ai – từ bác sĩ có chứng chỉ đến các vlogger chia sẻ lối sống – đều có thể đăng tải nội dung, khiến độ tin cậy của thông tin rất khó đồng đều. Trong khi YouTube dẫn đầu với hơn 20.000 lượt trích dẫn, các nguồn khác như đài truyền hình công cộng Đức NDR.de, trang y khoa Msdmanuals.com, cổng thông tin sức khỏe Netdoktor.de và website dành cho bác sĩ Praktischarzt.de lại kém xa.
Nhìn rộng ra, nghiên cứu cho thấy AI Overviews xuất hiện trong hơn 82% các tìm kiếm liên quan đến sức khỏe được phân tích. Điều này đặc biệt quan trọng vì Đức có một hệ thống quản lý thông tin y tế rất chặt chẽ, tuân theo các tiêu chuẩn quốc gia và EU. Các tác giả cho rằng, nếu AI vẫn ưu tiên các nguồn không chuyên ngay cả trong môi trường như vậy, xu hướng này rất có thể sẽ tiếp tục ở các khu vực khác trên thế giới.
Phản hồi về phát hiện này, Google cho biết với The Guardian rằng AI Overviews được xây dựng dựa trên “nội dung chất lượng cao từ các nguồn đáng tin cậy, không phân biệt định dạng”, và nhấn mạnh rằng nhiều bác sĩ, bệnh viện cũng đang sử dụng YouTube để chia sẻ kiến thức. Google cũng cho rằng kết quả nghiên cứu chỉ tập trung vào tiếng Đức không thể đại diện cho toàn cầu.
Google sử dụng chính bộ dữ liệu này để lập luận rằng 96% trong số 25 video YouTube được trích dẫn nhiều nhất đến từ các kênh y tế đã được xác minh. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu phản bác rằng 25 video này chỉ chiếm chưa đến 1% tổng số trích dẫn YouTube, không đủ để đại diện cho toàn bộ hệ thống.
Lo ngại về AI Overviews không chỉ dừng lại ở việc trích dẫn nguồn. Đầu tháng này, The Guardian đã ghi nhận nhiều trường hợp AI cung cấp thông tin y tế sai lệch, thậm chí nguy hiểm, bao gồm các thông tin liên quan đến xét nghiệm chức năng gan. Trước sự chỉ trích này, Google đã tạm thời đình chỉ AI Overviews với một số truy vấn y tế, mặc dù vẫn chưa áp dụng trên diện rộng.
Theo Hannah van Kolfschooten, nhà nghiên cứu tại Đại học Basel chuyên về AI, luật và y tế, nghiên cứu của SE Ranking cho thấy vấn đề mang tính hệ thống:
“Việc AI phụ thuộc quá nhiều vào YouTube cho thấy mức độ hiển thị và độ phổ biến đang được ưu tiên hơn độ tin cậy y khoa.”
Vì phương pháp nghiên cứu mang tính “chụp nhanh” và được thực hiện vào tháng 12/2025, kết quả có thể thay đổi theo thời gian hoặc khu vực. Tuy nhiên, dữ liệu hiện tại cho thấy AI của Google vẫn bị ảnh hưởng mạnh bởi các nguồn nội dung dựa trên mức độ tương tác, thay vì dựa hoàn toàn vào thẩm quyền y tế – một câu hỏi lớn khi AI ngày càng đóng vai trò trung gian trong việc cung cấp thông tin sức khỏe cho người dùng.
