Buzz
Khảo sát chỉ ra 71% ngân sách AI có nguy cơ bị lãng phí, liệu cuộc sàng lọc các dự án AI có sắp diễn ra?
Cơn sốt AI trong 18 tháng qua khiến doanh nghiệp rơi vào trạng thái 'fomo' cực độ. Nhưng sau những khoản đầu tư khổng lồ, sự thật phũ phàng dần lộ diện: nhiều CIO cảm thấy hối hận về các quyết định mua AI vội vàng của mình.
Theo khảo sát mới từ Dataiku, tới 3/4 CIO thừa nhận họ nuối tiếc ít nhất một lựa chọn nền tảng hoặc nhà cung cấp AI lớn trong 1,5 năm qua. Sự thất vọng này không chỉ do công cụ không đáp ứng kỳ vọng mà còn bởi các kết quả AI 'không thể giải thích' khiến họ gặp khó trước hội đồng quản trị.
Bẫy chi phí chuyển đổi
Một con số đáng lo từ báo cáo: 29% CIO cho biết họ từng bị yêu cầu giải trình các kết quả AI mà chính họ cũng không hiểu hết.
Kurt Muehmel, Trưởng bộ phận chiến lược AI tại Dataiku, bày tỏ lo ngại về việc doanh nghiệp vận hành trên các hệ thống ngoài tầm kiểm soát. Ông nhấn mạnh rằng trong cơn hứng khởi triển khai công nghệ, chúng ta đã đi nhanh hơn 1–2 bước so với khung quản trị.
Khác với Machine Learning của thập kỷ trước, vốn phát triển năng lực từ từ, AI hiện nay, đặc biệt là các tác nhân AI như AI agents, tiến nhanh chóng mặt. Ngành công nghiệp vẫn chưa định nghĩa rõ các tiêu chuẩn quản trị hay quy trình vận hành tối ưu, khiến doanh nghiệp triển khai công nghệ trong trạng thái 'vừa chạy vừa xếp hàng'.
Nỗi hối hận của các CIO còn liên quan mật thiết đến một khái niệm kinh tế quen thuộc: Chi phí chuyển đổi. Nhiều công ty khi triển khai AI agents đã gắn hạ tầng chặt chẽ với một nhà cung cấp cụ thể.
Điều này tạo ra rủi ro cao khi một mô hình AI tốt hơn xuất hiện. Việc tách logic từ hệ thống cũ để chuyển sang nền tảng mới trở nên cực kỳ tốn kém và phức tạp.
Áp lực từ cấp trên cũng đè nặng lên vai các lãnh đạo CNTT. Khảo sát Dataiku cho thấy khoảng 60% CIO nhận được câu hỏi nghi vấn từ CEO về quyết định chọn nhà cung cấp AI. Thậm chí 71% dự đoán ngân sách AI sẽ bị cắt hoặc đóng băng nếu các mục tiêu không đạt giữa năm 2026.
Phó Chủ tịch kỹ thuật Tomas Kazragis tại Omnisend thừa nhận từng bị cuốn theo làn sóng cường điệu và áp lực kết quả quá mức. Ông chia sẻ rằng giai đoạn đầu, công ty yêu cầu hành động mà không có mục tiêu hay kết quả rõ ràng. Ông đánh giá thị trường hiện là sự pha trộn giữa những lời hứa hão huyền và những đổi mới thực sự giá trị.
Dù nhiều CIO đang hối tiếc, một số coi đây là chi phí tất yếu của đổi mới. Lior Gavish, đồng sáng lập và CTO Monte Carlo, nhấn mạnh thất bại là điều thiết yếu trong môi trường AI tiến hóa nhanh. Theo ông, thị trường đang chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang giai đoạn chịu trách nhiệm về ROI.
Doanh nghiệp không còn hài lòng với các bản demo hào nhoáng mà bắt đầu đặt ra những câu hỏi khó về độ tin cậy, quản trị và lợi nhuận thực tế. Sự tập trung dần chuyển từ tốc độ sang lòng tin và kỷ luật trong vận hành.
Tuy nhiên, Maya Mikhailov, CEO của SAVVI AI, chỉ ra một khoảng cách lớn giữa những lời hứa hẹn từ nhà cung cấp và thực tế mức độ sẵn sàng dữ liệu tại doanh nghiệp. Bà nhấn mạnh rằng chiến lược 'mua rồi tính sau' không phải là hướng đi kinh doanh hợp lý.
Trong bối cảnh đó, các CIO thường phải 'giơ đầu chịu báng' cho những quyết định cảm tính từ ban lãnh đạo, ngay cả khi phải vận hành các hệ thống cũ kỹ và quy trình lạc hậu.
Trò chơi AI hiện không dành cho những kẻ chạy nhanh nhưng thiếu chiến lược. Để vượt qua giai đoạn 'tỉnh mộng', doanh nghiệp cần xác định rõ nhu cầu thực tế và mức độ phức tạp của công nghệ thay vì chạy theo các xu hướng nhất thời.
*Nguồn: Fortune, BI
