Buzz
VTV.vn - "Chỉ với sự trợ giúp của AI hiện đại, chúng ta mới có thể tái tạo chính xác cấu trúc phân tử và đạt được phát hiện này," - người đứng đầu nghiên cứu chia sẻ.
Một nghiên cứu gần đây đã chứng minh rằng trí tuệ nhân tạo (AI) giúp các nhà khoa học tìm ra một tác nhân có thể gây ra bệnh Alzheimer và mở ra một hướng điều trị tiềm năng cho căn bệnh thoái hóa não này. Nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí Cell – một trong những tạp chí khoa học hàng đầu thế giới.
Theo thông tin từ trang Science Alert, nhóm nghiên cứu tại Đại học California, San Diego (UC San Diego) đã sử dụng AI để phân tích enzyme phosphoglycerate dehydrogenase (PHGDH) – một protein nổi bật ở những bệnh nhân Alzheimer tiến triển nhanh. Trước đây, PHGDH chỉ được xem là một dấu hiệu liên quan, nhưng nghiên cứu này chỉ ra rằng nó có thể chính là nguyên nhân trực tiếp gây ra bệnh.
AI đã được áp dụng để mô hình hóa chính xác cấu trúc 3D của enzyme PHGDH, từ đó phát hiện một chức năng mới: khả năng "bật tắt" các gene khác trong tế bào não. Cụ thể, PHGDH ảnh hưởng đến hai gene trong tế bào astrocytes, gây cản trở quá trình kiểm soát viêm và loại bỏ chất thải trong não – hai chức năng quan trọng bị rối loạn trong Alzheimer.
"Phải nhờ đến sức mạnh AI hiện đại mới có thể dựng chính xác cấu trúc phân tử và đưa ra phát hiện này," giáo sư Sheng Zhong, tác giả chính của nghiên cứu, chia sẻ.
Sau khi xác định được vai trò của PHGDH, nhóm nghiên cứu đã tìm cách ngăn chặn tác động của enzyme này – nhưng theo phương pháp "có chọn lọc": vẫn giữ lại vai trò thiết yếu của enzyme, nhưng chặn khả năng tác động lên gene. Họ phát hiện ra một phân tử có tên NCT-503, có khả năng khóa lại "túi chức năng" trong PHGDH, ngăn chặn nó điều khiển gene một cách trái phép.
Đặc biệt, NCT-503 đã chứng minh hiệu quả trong mô hình chuột mắc Alzheimer: cải thiện khả năng ghi nhớ và giảm lo âu. Phân tử này còn có khả năng vượt qua hàng rào máu não, một trở ngại lớn trong việc phát triển thuốc điều trị não, và thậm chí có thể được chế tạo thành dạng viên uống.
Mặc dù còn nhiều nghiên cứu cần thực hiện trước khi thử nghiệm trên người, nhưng đây là một bước tiến quan trọng. "Chúng tôi đã tìm ra một ứng viên điều trị hứa hẹn với hiệu quả đã được chứng minh trên mô hình động vật," Zhong chia sẻ. "Quan trọng hơn, nó mở ra một hướng đi mới: phát triển các nhóm phân tử nhỏ hoàn toàn mới cho điều trị Alzheimer."
