Buzz
Surface từng được quảng bá như dòng máy cao cấp với bàn phím phủ Alcantara, nhưng suốt gần một thập kỷ người dùng liên tục phàn nàn vì chất liệu này quá dễ bẩn, khó vệ sinh và nhanh lão hóa. Mãi gần đây Microsoft mới dần thu hẹp và loại bỏ Alcantara khỏi nhiều sản phẩm.
Microsoft từng xem Alcantara là vật liệu cao cấp, nhưng nhược điểm đã bộc lộ rất sớm
Alcantara là loại sợi mô phỏng da lộn, được tạo từ polyester và polyurethane qua quy trình ép sợi, tạo nếp, đục kim và nhuộm màu kéo dài tới 5 tuần. Microsoft đưa chất liệu này lên bàn phím Surface từ năm 2016, sau khi đội ngũ thiết kế nhìn thấy Alcantara trong nội thất xe thể thao và coi nó như điểm nhấn sang trọng cho Surface Pro và Surface Laptop.
Alcantara quả thật sang và độc đáo, nhưng lại không hề phù hợp để sử dụng trên laptop.
Nhưng ngay khi sản phẩm tới tay người dùng, vô số rắc rối lập tức xuất hiện. Khu vực kê tay và quanh trackpad nhanh chóng bị sẫm màu, bám dầu, bám bụi, xù lông và xuống cấp chỉ sau thời gian ngắn. Lớp sợi được dán cố định nên không thể tháo ra giặt, còn việc lau bằng khăn ẩm lại tiềm ẩn nguy cơ làm hỏng mạch bên dưới. Sau vài năm, bề mặt Alcantara đổi màu rõ rệt, khiến thiết bị trông cũ kỹ hơn hẳn so với tuổi đời.
Dễ giữ vi khuẩn, khó làm sạch và gây lo ngại trong thời kỳ dịch bệnh
Nhiều nghiên cứu cho thấy sợi polyester giữ vi khuẩn cao hơn cotton, đặc biệt khi có dầu cơ thể bám vào. Đây cũng là lý do quần áo thể thao làm từ polyester thường dễ ám mùi dù đã giặt nhiều lần. Với cấu trúc sợi cực nhỏ, Alcantara không chỉ khó vệ sinh mà còn giữ lại dầu tay, tế bào chết và bụi bẩn tích tụ theo thời gian.
Không khó để bắt gặp hình ảnh những bàn phím Surface xuống cấp chỉ sau một thời gian sử dụng.
Trong giai đoạn COVID-19, nhiều nghiên cứu cho thấy virus có thể tồn tại trên bề mặt vải hơn 5 ngày. Một chất liệu không thể giặt sạch hay khử trùng triệt để như Alcantara khiến người dùng thêm lo lắng, nhất là khi bàn phím Surface là nơi tiếp xúc tay liên tục. Bẩn, khó làm sạch, dễ giữ vi khuẩn nhưng lại không có biện pháp xử lý hiệu quả khiến vấn đề kéo dài suốt nhiều năm.
Dễ xuống cấp, nhanh sờn rách và không thể tái chế
Một hạn chế lớn khác của Alcantara là độ bền thấp. Khi đặt Surface lên bàn hay mang theo trong túi, lớp sợi rất dễ tưa mép, bung sợi hoặc rách ở các góc. Dù Microsoft từng giới thiệu phiên bản Alcantara có thành phần sinh học hơn, hãng vẫn chưa đưa ra cách giặt, làm mới hay tái chế vật liệu này.
Lớp vật liệu này lại được dán cố định vào bề mặt bàn phím, khiến việc vệ sinh và làm sạch càng trở nên khó khăn.
Kết quả là mỗi năm có hàng nghìn bàn phím Surface bị sờn, rách và bị thải bỏ. Nhiều người phải dán thêm lớp vinyl để kéo dài tuổi thọ cho phụ kiện có giá khoảng 159,99 USD (tương đương khoảng 4,2 triệu đồng). Điều này đồng nghĩa bàn phím Surface phủ Alcantara trở thành một nguồn rác thải nhựa khó xử lý.
Microsoft cuối cùng cũng chịu thay đổi, nhưng phải mất gần một thập kỷ
Sau nhiều năm liên tục bị người dùng phàn nàn, đến các thế hệ Surface 2024–2025 mới nhất, Microsoft đã bắt đầu loại bỏ Alcantara trên nhiều dòng máy. Đáng chú ý nhất là Surface Pro 12 inch đời 2025, khi phần kê tay Alcantara đã được gỡ bỏ hoàn toàn, thay bằng vật liệu bền và dễ vệ sinh hơn.
Những bàn phím sờn rách, xuống cấp biến thành núi rác thải – điều lẽ ra hoàn toàn có thể tránh được ngay từ đầu.
Dù vậy, Alcantara vẫn chưa bị loại bỏ hoàn toàn. Một số mẫu như Surface Laptop 5 bản 13,5 inch màu Platinum vẫn còn tùy chọn dùng Alcantara, và vài mẫu Surface Go Type Cover đời cũ vẫn được bán ở một số thị trường. Tuy nhiên, dễ thấy Microsoft đã thu hẹp mạnh việc sử dụng Alcantara so với giai đoạn 2016–2020.
Điều này cho thấy Microsoft đã mất rất nhiều năm để thay đổi lựa chọn vật liệu, dù các nhược điểm như dễ bẩn, khó vệ sinh, nhanh xuống cấp và không thể tái chế đã được ghi nhận từ rất sớm.
Bài học vật liệu từ Surface: đẹp thôi chưa đủ
Những bàn phím có độ bền cao như Model M của IBM có thể hoạt động hàng chục năm và vẫn dễ dàng lau sạch bằng cồn. Các vật liệu như đồng hay bạc thậm chí còn có khả năng kháng khuẩn tự nhiên, phù hợp hơn nhiều cho các thiết bị thường xuyên tiếp xúc tay.
Một vật liệu phù hợp cho thời trang hay xe sang không có nghĩa là nó cũng thích hợp để đưa vào những thiết bị dân dụng như laptop.
Câu chuyện Alcantara cho thấy: vẻ ngoài cao cấp không đảm bảo khả năng bền bỉ, vệ sinh hay tính thân thiện với môi trường. Phải mất gần một thập kỷ theo đuổi lớp phủ sợi “sang trọng”, Microsoft mới thực sự điều chỉnh lại hướng đi của mình.
