Buzz
Liệu lịch sử có tái diễn khi Elon Musk đã chi 43 tỷ USD để mua lại Twitter vào năm 2022?
Mọi chuyện bắt đầu từ việc hãng hàng không giá rẻ Ryanair từ chối dịch vụ Internet vệ tinh Starlink của Musk, theo thông tin từ Tờ Financial Times (FT). Cuộc khẩu chiến nhanh chóng leo thang và trở nên căng thẳng.
Tình hình càng trở nên nghiêm trọng khi tỷ phú giàu nhất thế giới, Elon Musk, đã công khai đặt câu hỏi cho 200 triệu người theo dõi trên X về việc liệu ông có nên mua lại hãng hàng không Ryanair và sa thải CEO Michael O’Leary hay không.
Mục tiêu bị chú ý
Căng thẳng bắt đầu khi Michael O’Leary, CEO của Ryanair, tuyên bố rằng ông sẽ không lắp đặt hệ thống Internet vệ tinh Starlink của Musk lên các máy bay của hãng. Lý do được đưa ra là việc này sẽ làm tăng lực cản khí động học, tiêu tốn nhiên liệu và khiến hãng mất khoảng 250 triệu USD mỗi năm.
CEO O’Leary, với phong cách phát biểu không kiêng nể, đã công kích năng lực kỹ thuật của Musk khi nói trên đài phát thanh Newstalk của Ireland: "Những gì Elon Musk biết về các chuyến bay và lực cản khí động học chỉ bằng con số không. Tôi thực sự không quan tâm đến bất cứ điều gì Musk đăng trên cái bãi rác mà ông ta gọi là X."
Đáp lại, Musk gọi O’Leary là "kẻ ngốc hoàn toàn" và bắt đầu thực hiện các cuộc thăm dò dư luận về khả năng thâu tóm hãng hàng không giá rẻ lớn nhất châu Âu.
Tuy nhiên, theo FT, dù Elon Musk có khối tài sản đồ sộ, việc mua lại Ryanair lại là một thử thách tài chính và pháp lý phức tạp hơn nhiều so với thương vụ Twitter trước đây.
Hiện tại, giá trị vốn hóa thị trường của Ryanair ước tính khoảng 35 tỷ USD. Đáng chú ý, hãng hàng không này sở hữu bảng cân đối tài chính cực kỳ mạnh mẽ và dự kiến sẽ xóa sạch nợ trong vài tháng tới.
Các nhà đầu tư dường như không mấy quan tâm đến những tuyên bố của Musk. Giá cổ phiếu của Ryanair gần như không thay đổi đáng kể sau các bài đăng của ông chủ Tesla, điều này cho thấy thị trường chỉ coi đây là một cuộc "khẩu chiến" truyền thông chứ không phải một động thái thâu tóm thực sự.
Cần nhớ rằng, khi mua lại Twitter với giá 44 tỷ USD vào năm 2022, Musk đã phải thế chấp một phần lớn cổ phiếu Tesla của mình để huy động vốn.
Trong bối cảnh Tesla đang đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt và các dự án như xAI hay SpaceX tiêu tốn một lượng tiền khổng lồ, việc đổ thêm hàng chục tỷ USD vào một ngành hàng không có biên lợi nhuận mỏng và nhiều rủi ro là một quyết định thiếu tính khả thi về mặt tài chính.
Trong khi O'Leary coi Wi-Fi là một gánh nặng chi phí, các đối thủ lớn lại chọn con đường khác. Lufthansa gần đây công bố cung cấp Starlink miễn phí cho khách hàng thân thiết, trong khi British Airways cũng ký kết thỏa thuận tương tự để mang Wi-Fi miễn phí đến cho tất cả hành khách.
United Airlines thậm chí còn có tham vọng lớn hơn khi biến Wi-Fi trở thành nền tảng truyền thông độc quyền. Họ dự định sử dụng dữ liệu hành khách để cá nhân hóa quảng cáo (ví dụ: gợi ý đặt xe Uber tại điểm đến ngay trên máy bay), với mục tiêu mang về thêm 350 triệu USD mỗi năm vào năm 2028.
Đối với Ryanair, chi phí tăng thêm 250 triệu USD do nhiên liệu tương đương khoảng 1 USD cho mỗi hành khách mà hãng vận chuyển hàng năm. Nếu biết cách tận dụng dữ liệu để quảng cáo hoặc bán các dịch vụ phụ trợ như United, chi phí này hoàn toàn có thể được bù đắp.
Biên lợi nhuận ròng 12 tháng của các hãng hàng không (%)
Tuy nhiên, đối với các chặng bay ngắn mà Ryanair chuyên khai thác, nhu cầu kết nối Wi-Fi thường thấp hơn so với các chuyến bay dài, điều này càng củng cố thêm lập trường của O'Leary.
Màn kịch truyền thông?
Tờ FT nhận định rằng, dù Musk có đủ tiền mặt, ông vẫn sẽ gặp phải một rào cản gần như không thể vượt qua: Quy định sở hữu hàng không của EU. Theo luật hiện hành, các hãng hàng không đặt trụ sở trong EU phải có ít nhất 50% cổ phần thuộc về công dân của các quốc gia trong khu vực này hoặc các quốc gia thuộc Khu vực Kinh tế Châu Âu.
Sau Brexit, Ryanair đã thực hiện các biện pháp kiểm soát chặt chẽ đối với các cổ đông ngoài EU để bảo vệ quyền khai thác bay trong khu vực. Mặc dù năm ngoái hãng đã nới lỏng một số hạn chế khi xác nhận hơn một nửa cổ đông thuộc danh sách được phê duyệt, nhưng các cá nhân không thuộc quốc tịch EU vẫn bị giới hạn quyền biểu quyết.
Vì vậy, với tư cách là công dân Mỹ, Elon Musk sẽ không bao giờ có thể trực tiếp nắm quyền kiểm soát Ryanair, trừ khi có sự tham gia của các nhà đầu tư Châu Âu đứng tên hộ.
Tuy nhiên, thay vì mua lại toàn bộ Ryanair, Musk có một lựa chọn khác rẻ hơn và "mạo hiểm" hơn nhiều: Cung cấp Starlink với giá ưu đãi đặc biệt cho các đối thủ trực tiếp của Ryanair như easyJet hoặc Wizz Air.
Nếu các đối thủ này triển khai Wi-Fi miễn phí và bắt đầu chiếm lĩnh thị phần, O'Leary có thể sẽ phải chấp nhận Starlink để duy trì sự cạnh tranh, khi đó sẽ phải "xuống nước".
Nhìn từ một góc độ khác, cả Elon Musk và Michael O’Leary đều là những bậc thầy trong việc sử dụng truyền thông cá nhân. Cả hai đều sử dụng những tuyên bố gây sốc để thu hút sự chú ý mà không cần đến quảng cáo truyền thống.
Đối với O’Leary, việc công kích Musk là một cách để khẳng định hình ảnh Ryanair thực dụng, luôn chú trọng chi phí thấp cho khách hàng hơn là các tiện ích xa xỉ. Trong khi đó, Musk sử dụng các cuộc thăm dò trên X để duy trì sự tương tác và biến nền tảng này thành trung tâm của các cuộc thảo luận toàn cầu.
Cuộc chiến này có lẽ sẽ chỉ dừng lại ở những dòng trạng thái mỉa mai và các cuộc thăm dò vô thưởng vô phạt. Ryanair thậm chí đáp trả bằng sự hài hước quen thuộc khi tuyên bố "Wi-Fi trên máy bay chỉ là trò tuyên truyền". Có vẻ như trong cuộc đối đầu giữa "tầm nhìn lên sao Hỏa" và "túi tiền của hành khách bình dân", cả hai tỷ phú đều đạt được mục đích chung: Khiến cả thế giới phải nhắc đến tên mình.
*Nguồn: FT, Fortune, BI
