(NLĐO) - Một sự kiện bí ẩn xảy ra tại châu Âu cách đây 100.000 năm có thể là nguyên nhân khiến loài người hiện đại ngày nay trở thành giống loài duy nhất còn tồn tại.
Sau khi phân tích các hóa thạch của người Neanderthals tại các địa điểm khảo cổ ở Croatia, Pháp, Bỉ và Israel, có niên đại từ 41.000 đến 130.000 năm trước, một nhóm nghiên cứu quốc tế đã phát hiện ra manh mối quan trọng giải thích sự biến mất của họ.
Khi loài người hiện đại - Homo sapiens, tức chúng ta - xuất hiện khoảng hơn 300.000 năm trước, thế giới ước tính có khoảng 8-9 loài thuộc chi Người cùng tồn tại.
Thậm chí, giữa Homo sapiens và các loài gần gũi như Neanderthals hay Denisovans đã từng xảy ra các cuộc hôn phối khác loài, để lại dấu vết di truyền trong DNA của chúng ta ngày nay.

Người hiện đại (trái) và bức tượng sáp mô tả loài người "anh em" đã tuyệt chủng - Ảnh: BẢO TÀNG SMITHSONIAN
Tuy nhiên, những tổ tiên khác loài này dần biến mất một cách đầy bí ẩn. Neanderthals có lẽ là một trong những loài cuối cùng biến mất, một sự mất mát đáng tiếc, vì bằng chứng khảo cổ cho thấy họ đã tiến hóa gần như ngang bằng với chúng ta ở một số giai đoạn.
Một số hộp sọ của người cổ đại được tìm thấy tại các di chỉ châu Âu - Tây Á đã tiết lộ sự bất thường trong cấu trúc xương ống tai, theo nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí khoa học Nature Communications.
"Cấu trúc tai trong phát triển dưới sự kiểm soát di truyền chặt chẽ, vì chúng hoàn thiện ngay từ lúc sinh ra" - nhà nhân chủng học Rolf Quam từ Đại học Binghamton (Mỹ) chia sẻ với Science Alert.
Có vẻ như một sự kiện bí ẩn đã xảy ra khoảng 100.000 năm trước, dẫn đến một hiện tượng "nút thắt" di truyền, được thể hiện rõ qua hình dạng ống tai của những người cổ đại này.
Điều này cho thấy sự suy giảm nghiêm trọng về số lượng cá thể trong quần thể trước khi thời kỳ của người Neanderthals chính thức kết thúc.
Nghiên cứu này không đi sâu vào nguyên nhân cụ thể dẫn đến sự suy giảm đa dạng di truyền, nhưng các yếu tố như biến đổi khí hậu và cạnh tranh sinh tồn đã được các nghiên cứu trước đó đề cập.
Đối với mọi loài trên Trái Đất, sự suy giảm đa dạng di truyền thường là dấu hiệu của sự diệt vong.
Các mẫu vật từ địa điểm cổ nhất - Krapina ở Croatia - cho thấy cách đây 130.000 năm, mức độ đa dạng di truyền vẫn rất cao, chứng tỏ cộng đồng người cổ đại này vẫn đang phát triển mạnh mẽ.
Tuy nhiên, tại các địa điểm có niên đại chỉ vài chục ngàn năm, điều này không còn được thể hiện rõ ràng.
Các nhà khoa học kỳ vọng có thể mở rộng phân tích cấu trúc tai của người cổ đại với nhiều mẫu vật và địa điểm hơn trên toàn cầu, từ đó hé lộ thêm thông tin về cách những người anh em xa xưa của chúng ta sinh sống, di cư và cuối cùng biến mất khỏi lịch sử.
