Blue Origin đang đếm ngược chờ đón cột mốc lịch sử sau 25 năm, với kỳ tích đặc biệt của ngành hàng không sắp trở thành hiện thực nhờ vào một tên lửa cao 98m.

Việc đưa một tên lửa hoàn toàn mới vào quỹ đạo là một thành tựu hiếm có, và Blue Origin của Jeff Bezos đang nỗ lực biến giấc mơ này thành sự thật.

Nếu không có bất kỳ thay đổi nào, trong vài ngày tới, Blue Origin của Jeff Bezos, nhà sáng lập Amazon, sẽ thực hiện lần phóng đầu tiên tên lửa New Glenn từ Cape Canaveral, Florida. Nếu thành công, sau gần 25 năm kể từ khi được thành lập, Blue Origin sẽ lần đầu tiên đặt chân vào quỹ đạo, mở ra một giai đoạn cạnh tranh mới trong ngành công nghiệp vũ trụ tư nhân.

Việc đưa một tên lửa hoàn toàn mới vào quỹ đạo là một kỳ tích vô cùng hiếm. Ngay cả SpaceX của Elon Musk cũng đã phải thử nghiệm nhiều lần trước khi đạt được thành công với hạ cánh vào năm 2016.

Phải thừa nhận rằng Blue Origin không bắt đầu từ con số 0. Từ năm 2021, công ty đã thực hiện các chuyến bay đưa khách du lịch (bao gồm cả ông Bezos) vượt qua Đường Karman, ranh giới 100km của không gian. Các tên lửa New Shepard của họ đã thực hiện các sứ mệnh có khả năng tái sử dụng sau này.

Tuy nhiên, việc bay vào quỹ đạo khó khăn hơn rất nhiều so với việc vượt qua Đường Karman. Việc thành công hay không còn phụ thuộc vào tên lửa New Shepard, với chiều cao 98 mét, chỉ thấp hơn 2 mét so với tiêu chuẩn của một tòa nhà chọc trời.

Mặc dù vậy, giữa sự háo hức đó, nhiều nhà quan sát không khỏi thắc mắc tại sao Blue Origin lại mất quá nhiều thời gian như vậy. Công ty được thành lập vào năm 2000, trong khi các đối thủ cùng thời như SpaceX (thành lập năm 2002) hay Rocket Lab (năm 2006) đã đạt được thành công với các chuyến bay vào quỹ đạo từ lâu.

Vấn đề không phải là thiếu tham vọng. Vào năm 2019, hai năm trước khi từ chức CEO Amazon, ông Bezos đã có một bài thuyết trình về việc xây dựng các thành phố khổng lồ trong không gian. Ông khẳng định rằng việc đưa con người và công nghiệp của họ ra khỏi Trái đất sẽ tạo cơ hội cho dân số lên tới 1 nghìn tỷ người.

Lý do cho sự phát triển chậm có thể là vì ông Bezos quá bận rộn với công việc tại Amazon. Chính Bezos cũng thừa nhận điều này và đã quyết định từ chức giám đốc điều hành Amazon để thúc đẩy tiến trình. Năm 2023, Bob Smith, giám đốc điều hành của Blue Origin, đã được thay thế bởi Dave Limp, một giám đốc điều hành của Amazon.

Ông Limp đã cố gắng tạo thêm động lực. Ít nhất trên lý thuyết, các kế hoạch của Blue Origin cho New Glenn hiện tại thật sự rất mạnh mẽ.

“Họ đang dự định thực hiện 10 lần phóng vào năm 2025 và 24 lần vào năm sau”, ông nói. “Việc đẩy nhanh tiến độ như vậy cho một tên lửa mới là điều chưa từng có”.

Giả sử New Glenn thực sự bay vào không gian, câu hỏi sẽ được đặt ra là liệu nó có thể giành được thị phần từ Falcon 9, tên lửa giá rẻ và đáng tin cậy của SpaceX? Blue Origin chưa tiết lộ giá, nhưng một nguồn tin nội bộ cho biết hợp đồng phóng đã được đặt với mức giá 68 triệu USD, gần bằng với Falcon 9, mặc dù New Glenn có thể mang tải trọng gấp đôi.

Hiện tại, công ty đã có ít nhất 1 khách hàng. Vào năm 2022, cùng với ULA và Arianespace, một công ty châu Âu, Blue Origin đã giành được một phần hợp đồng phóng lớn nhất trong lịch sử do Amazon trao tặng, nhằm phóng hơn 3.000 vệ tinh phục vụ cho dự án Kuiper (dự án nhằm cung cấp quyền truy cập internet tốc độ cao trên toàn cầu).

Theo thông tin từ The Economist, chuyến bay thử nghiệm của New Glenn dự kiến sẽ mang theo một cặp tàu thăm dò để khám phá sao Hỏa. Công ty này cũng đang phát triển kế hoạch xây dựng trạm vũ trụ tư nhân mang tên Orbital Reef và đã nhận yêu cầu từ NASA để chế tạo tàu đổ bộ có người lái cho sứ mệnh Artemis Moon.

Blue Origin vẫn chưa công bố chính thức thời gian ra mắt New Glenn. Cuộc cạnh tranh trong ngành vũ trụ đang tiếp tục gia tăng khi tên lửa Electron nhỏ của đối thủ Rocket Lab sẽ có thêm người bạn đồng hành là tên lửa Neutron cỡ trung vào năm 2025. Đồng thời, tên lửa Starship của SpaceX, hiện đang thử nghiệm, cũng được thiết kế để vượt qua mọi đối thủ trong ngành.

Nhà phân tích Andres Sheppard của Cantor Fitzgerald cho biết: “Có sự phấn khích vì Neutron sẽ lớn hơn đáng kể so với Electron hiện tại của Rocket Lab. Nó sẽ cạnh tranh với các tên lửa của SpaceX và sẽ thúc đẩy nền kinh tế của Rocket Lab.” Ông cũng lưu ý rằng Rocket Lab hiện là công ty phóng quỹ đạo thường xuyên đứng thứ ba trên thế giới, chỉ sau SpaceX và Trung Quốc.

Rocket Lab lên sàn vào đỉnh điểm của cơn sốt SPAC vào tháng 8 năm 2021, khi công ty thực hiện một thương vụ sáp nhập với một công ty mua lại có mục đích đặc biệt, định giá công ty ở mức 4,1 tỷ USD, tăng gần 200% so với mức định giá 1,4 tỷ USD trong vòng gọi vốn tư nhân vào năm 2018. Doanh thu năm 2023 đạt gần 245 triệu USD, thấp hơn nhiều so với SpaceX của Elon Musk, nhưng Rocket Lab vẫn là đối thủ cạnh tranh đáng gờm trong ngành.

Peter Beck, người sáng lập và giám đốc điều hành của Rocket Lab, chia sẻ với CNBC: “SpaceX là công ty vũ trụ lớn nhất thế giới, và tôi tin rằng mọi người đang kỳ vọng Rocket Lab sẽ trở thành công ty vũ trụ thành công thứ hai. Khi cả hai công ty bắt đầu ngày càng giống nhau, không có gì ngạc nhiên khi khoảng cách định giá giữa chúng thu hẹp dần.”

Trong ngành công nghiệp vũ trụ, mọi người thường chỉ chú ý đến các tên tuổi lớn như Elon Musk, Jeff Bezos và Richard Branson - những người đã tiên phong trong việc đầu tư vào du lịch vũ trụ. Tuy nhiên, ít ai để ý đến hàng trăm công ty nhỏ khác đang xây dựng tên lửa và tạo dựng nền kinh tế mới trong không gian, nơi quỹ đạo thấp từ 100 đến 1.200 dặm trên mặt đất.

Không ai có thể dự đoán chính xác cuộc đua vũ trụ này sẽ diễn biến như thế nào, nhưng nhiều nhà đầu tư nhiệt thành tin rằng đây sẽ là bước tiếp theo trong sự tiến hóa của loài người. Những tên lửa hạng nặng này không chỉ có thể ảnh hưởng lớn đến khoa học vũ trụ mà còn có khả năng thay đổi dòng chảy lịch sử nhân loại.

Theo: The Economist, Forbes