Chắc hẳn bạn chưa biết, bụi mịn không thể nhìn thấy bằng mắt thường, điều này khiến bụi mịn trở thành mối nguy hiểm và cũng là lý do khiến chúng ta dễ dàng có những hiểu lầm về bụi mịn, bụi thô và các thiết bị liên quan như máy hút bụi, máy lọc không khí...Hạt bụi – Particulate Matter (PM)
PM là viết tắt của Particulate Matter – vật chất dạng hạt, không phải là một loại ô nhiễm đơn giản, mà là một hỗn hợp phức tạp bao gồm các hạt rắn và khí dung, như những giọt chất lỏng nhỏ, mảnh vụn rắn khô và hạt rắn được bao phủ bởi lớp chất lỏng [arb.ca.gov].
Các hạt này có kích thước, hình dáng và thành phần hóa học rất đa dạng, nhưng chúng được phân loại theo đường kính để kiểm soát chất lượng không khí, bao gồm [arb.ca.gov, epa.gov]:
- PM 10 là các hạt có kích thước bằng hoặc nhỏ hơn 10 micro-mét (μm)
- PM 2.5 là các hạt có kích thước bằng hoặc nhỏ hơn 2.5 μm
- PM 1.0 là các hạt có kích thước bằng hoặc nhỏ hơn 1.0 μm

Các hạt từ PM 10 có thể xâm nhập vào phổi, trong khi một số hạt nhỏ hơn 10μm có thể đi sâu vào máu và gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.
Bụi mịn được xác định là loại bụi có kích thước bằng hoặc nhỏ hơn 2.5μm (PM2.5)arb.ca.govepa.gov
Giới hạn tầm nhìn của mắt người
Con người chỉ có thể nhìn thấy những hạt có kích thước lớn hơn khoảng 40μm, tương đương với đường kính của một sợi tóc [Visual Capitalist].
Nguồn ảnh: Visual Capitalist
Vì vậy, rõ ràng là con người không thể nhìn thấy bụi mịn PM 2.5 bằng mắt thường.
Những đánh giá sai lệch
Dưới đây là một số ví dụ về các đánh giá sai mà tôi thường gặp:
“Tôi thấy máy hút bụi và máy lọc không khí đó hút được rất nhiều bụi mịn”
→ Thực tế: Những gì bạn thấy là bụi lớn, không phải bụi mịn, vì bạn vẫn có thể nhìn thấy chúng. Máy đó có thể hút được nhiều bụi, nhưng không thể chắc chắn đó là bụi mịn. Do đó, nếu bạn thấy quảng cáo mà người bán đổ bụi ra và nói như vậy, hãy xem xét lại tính chính xác của thông tin đó.
“Tôi nghĩ máy lọc không khí không hiệu quả vì dù có sử dụng hay không, tôi vẫn thấy bụi trên đồ đạc”
→ Thực tế: Bụi bạn thấy không phải là bụi mịn mà là bụi thô, bụi lớn. Vì có kích thước và trọng lượng lớn, bụi này sẽ rơi xuống nhanh chóng và bám vào đồ đạc thay vì lơ lửng trong không khí.
Còn bụi mịn là loại bụi nhỏ, nhẹ và lơ lửng trong không khí. Chính bụi mịn này là lý do máy lọc không khí tồn tại, để hút chúng vào và giữ lại trong bộ lọc nhằm giảm thiểu khả năng bạn hít phải chúng.
Máy lọc không khí có thể hút bụi lớn khi chúng còn lơ lửng trong không khí và được đưa vào máy qua luồng khí, nhưng nó không thể loại bỏ hoàn toàn bụi lớn khi chúng đã rơi xuống đồ vật.
Vì vậy, nếu bạn đánh giá hiệu quả của máy lọc không khí (mục tiêu chính là lọc bụi mịn) bằng bụi lớn, bạn đang dùng sai tiêu chí.
“Kể từ khi dùng máy lọc không khí, tôi nhận thấy bụi trên đồ đạc giảm rõ rệt, vì vậy tôi đánh giá máy lọc không khí hiệu quả trong việc lọc bụi mịn”
Cách đánh giá chính xác hơn?
Để có đánh giá chính xác, chúng ta cần sử dụng công cụ đo lường thay vì chỉ dựa vào mắt thường. Chính vì vậy, có những thiết bị đo độc lập hoặc máy lọc không khí tích hợp cảm biến, giúp cung cấp thông tin cụ thể về mức độ bụi mịn PM2.5 / PM10 / PM1.0 có trong không khí.

Tuy vậy, các loại cảm biến nhận diện bụi mịn như cảm biến hồng ngoại, cảm biến laser đều có độ nhạy khác nhau, được đặt ở các vị trí khác nhau trên máy và có thể có sai số nhất định. Chính vì vậy, kết quả về lượng bụi mịn thu được chỉ mang tính chất tham khảo, nhưng vẫn chính xác hơn so với việc chỉ dựa vào cảm nhận hoặc thị giác của chúng ta.

Để có kết quả chính xác hơn, bạn có thể sử dụng nhiều máy đo hoặc cảm biến để đo lượng bụi mịn trong không gian. Ngoài ra, nếu muốn kiểm tra hiệu quả của thiết bị, cần đặt chúng vào môi trường có kiểm soát để tiến hành các bài test cụ thể. Chỉ khi đó, chúng ta mới có thể đánh giá chính xác về mức độ bụi mịn trong không khí và khả năng lọc bụi của thiết bị.
Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích. Cảm ơn các bạn đã quan tâm và theo dõi.
