Đến năm 2026, chi phí dành cho bộ nhớ DRAM đã chiếm tới 30% tổng ngân sách hạ tầng của các tập đoàn công nghệ lớn nhất thế giới, tăng gần gấp bốn lần so với chỉ ba năm trước đó. Tuy nhiên, giữa bối cảnh chi phí leo thang này, NVIDIA lại hầu như không chịu tác động nhờ vị thế ưu tiên đặc biệt trong chuỗi cung ứng bộ nhớ toàn cầu.
Theo số liệu từ công ty phân tích bán dẫn SemiAnalysis, chi phí cho bộ nhớ đang ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong tổng ngân sách đầu tư hạ tầng của các hyperscaler – những tập đoàn vận hành các trung tâm dữ liệu quy mô khổng lồ như Google, Microsoft, Meta và Amazon. Trong giai đoạn 2023-2024, tỷ lệ này chỉ khoảng 8%. Tuy nhiên, dự báo đến năm 2026, con số sẽ tăng vọt lên khoảng 30% và còn tiếp tục leo cao vào năm 2027. SemiAnalysis nhận định đây là mức tăng "gây sốc", gần gấp 4 lần chỉ trong vòng 4 năm.

Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ nhu cầu DRAM – loại bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên được sử dụng trong hầu hết các hệ thống tính toán. Các hyperscaler hiện đang chuyển sang mô hình hạ tầng rack-scale, nơi nhiều mô-đun bộ nhớ được gom thành một pool lớn và kết nối thông qua chuẩn CXL. Đồng thời, DDR5 và LPDDR5 – hai thế hệ DRAM mới nhất – đang được triển khai rộng rãi cho máy chủ AI cũng như các dòng chip tự phát triển của các tập đoàn này. Hệ quả là phần lớn nguồn cung DRAM bị hút vào hạ tầng AI, khiến nhiều thị trường khác rơi vào tình trạng khan hiếm nghiêm trọng.
NVIDIA và tấm thẻ "VVP" không phải ai cũng có
Trong khi phần lớn ngành công nghiệp phải vật lộn vì tình trạng thiếu hụt DRAM, NVIDIA gần như không bị cuốn vào cơn khủng hoảng đó. SemiAnalysis cho biết các nhà sản xuất bộ nhớ dành cho NVIDIA trạng thái khách hàng VVP – viết tắt của "Very Very Preferred", tức cấp ưu tiên cao nhất trong chuỗi cung ứng. Nhờ vị thế này, NVIDIA luôn được đảm bảo ưu tiên về cả năng lực sản xuất lẫn mức giá, ngay cả khi thị trường rơi vào giai đoạn khan hiếm nhất.
CEO Jensen Huang từng giải thích rằng NVIDIA đã nhận ra làn sóng nhu cầu từ rất sớm và chủ động ký các hợp đồng cung ứng dài hạn trước nhiều đối tác khác. Khi nhu cầu bùng nổ và DRAM trở nên khan hiếm, NVIDIA vẫn có nguồn cung ổn định, trong khi các đối thủ buộc phải mua theo giá spot – tức giá thị trường tức thời, thường cao hơn đáng kể so với mức giá trong các hợp đồng dài hạn.

Ưu thế của NVIDIA trong chuỗi cung ứng không chỉ giới hạn ở DRAM. Công ty còn duy trì mối quan hệ đặc biệt với nhiều đối tác trong lĩnh vực chip bán dẫn, công nghệ đóng gói tiên tiến cùng hàng loạt thành phần hạ tầng quan trọng khác của hệ sinh thái AI. Chính vì vậy, SemiAnalysis cho rằng việc cạnh tranh với NVIDIA phức tạp hơn nhiều so với suy nghĩ của đa số người — không đơn thuần là tạo ra con chip tốt hơn, mà còn là cuộc đua xây dựng cả một mạng lưới chuỗi cung ứng mà NVIDIA đã dày công gây dựng suốt nhiều năm.
