Buzz
Lĩnh vực dự báo thời tiết đang trở thành sân chơi hấp dẫn cho giới startup khi lần đầu tiên áp dụng thành công AI vào việc dự đoán các cơn bão nhiệt đới
Các startup trong nước âm thầm chinh phục lĩnh vực khí tượng học
Khởi đầu từ một doanh nghiệp tư vấn xây dựng vào năm 2015, WATEC đã chuyển đổi sang lĩnh vực nghiên cứu và phát triển thiết bị giám sát thời tiết cùng hệ thống cảnh báo thiên tai tiên tiến
Hệ thống Trạm đo mưa tự động Vrain của họ nhanh chóng gây ấn tượng với công nghệ IoT - thu thập và truyền tải dữ liệu lượng mưa theo thời gian thực, kết hợp với khả năng phân tích và dự báo nguy cơ ngập úng chính xác
Theo thống kê từ website chính thức, WATEC đã triển khai thành công 2538 trạm Vrain trên cả nước, cùng với 125 tháp cảnh báo lũ và trạm giám sát ngập đô thị tại 16 tỉnh thành, tích hợp với hệ thống giám sát thông minh của các địa phương
Đặc biệt, giải pháp Tháp cảnh báo lũ thông minh của công ty này đã vươn ra thị trường quốc tế, được triển khai tại Philippines - quốc gia thường xuyên hứng chịu những cơn bão mạnh nhất hành tinh
"Chúng tôi xem thông tin thời tiết như nguồn tài nguyên số cần được phổ cập rộng rãi. Mọi tổ chức, từ cộng đồng dân cư đến doanh nghiệp hay chính quyền địa phương, đều cần tiếp cận dữ liệu chính xác để đưa ra các biện pháp ứng phó thiên tai hiệu quả" - đại diện WATEC phát biểu với báo chí.
WATEC không đơn độc khi thị trường công nghệ khí hậu Việt Nam đang chứng kiến sự xuất hiện của nhiều tên tuổi mới nổi.
Thành lập từ năm 2012, Reecotech chuyên cung cấp giải pháp quan trắc khí tượng thủy văn và chất lượng không khí, hiện là một trong những nhà cung cấp hệ thống giám sát thời tiết chính cho các sân bay và khu công nghiệp lớn trên cả nước.
Theo trang web chính thức, Reecotech đã lắp đặt hơn 1.000 trạm quan trắc trên khắp Việt Nam, đặc biệt tại các vị trí chiến lược như Cảng Cam Ranh, Cảng Saigon Petro và Nhà máy Thủy điện Sông Đà.
Bên cạnh đó, TechCoop và HiveTech Vietnam - những chuyên gia về hệ thống thông tin địa lý (GIS) - đang phát triển nền tảng phân tích rủi ro thiên tai kết hợp dữ liệu địa không gian và thông tin thời tiết, phục vụ các ngành then chốt như hậu cần, nông nghiệp và phát triển đô thị thông minh.
Các "ông lớn" nhà nước cũng không đứng ngoài cuộc
Không chỉ giới startup, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia (NCHMF) cũng đang chuyển mình mạnh mẽ khi hợp tác với đội ngũ AI từ Đại học Bách Khoa Hà Nội, đánh dấu bước tiến vào kỷ nguyên ứng dụng trí tuệ nhân tạo.
Kể từ nửa đầu năm 2024, nhóm nghiên cứu đã phát triển thành công mô hình AI tích hợp dữ liệu từ vệ tinh, radar, các trạm đo địa phương cùng hệ thống dự báo toàn cầu (GFS), cho phép cảnh báo mưa lớn trước 2-3 ngày với độ chính xác vượt trội so với phương pháp truyền thống. Khác với mô hình vật lý tốn nhiều thời gian tính toán, hệ thống AI này có khả năng đưa ra đồng thời nhiều kịch bản dự báo được cập nhật liên tục và điều chỉnh theo từng khu vực cụ thể.
Đại diện NCHMF cho biết, dù trí tuệ nhân tạo không thể thay thế hoàn toàn công việc của các chuyên gia dự báo, nhưng công nghệ này đóng vai trò quan trọng trong việc dự đoán các tình huống thời tiết cực đoan, đồng thời cung cấp công cụ mô phỏng giúp chính quyền địa phương lên kế hoạch sơ tán và ứng phó thiên tai hiệu quả hơn.
Nhiều viện nghiên cứu uy tín như Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã triển khai hệ thống cảm biến phát hiện lũ quét tại các vùng núi phía Bắc, sử dụng công nghệ truyền dữ liệu qua vệ tinh và mạng di động để cảnh báo sớm tới cấp xã. Giải pháp này hiện đang được thử nghiệm tại các tỉnh Hà Giang, Sơn La, Lai Châu - những địa phương thường xuyên phải đối mặt với hiện tượng lũ ống, lũ quét nguy hiểm.
Lĩnh vực dự báo thiên tai tại Việt Nam đang chuyển mình từ một ngành thuần kỹ thuật sang trở thành lĩnh vực tiên phong trong đổi mới sáng tạo. Theo Báo cáo Hệ sinh thái Công nghệ Khí hậu Việt Nam do New Energy Nexus và Clickable Impact công bố, giai đoạn 2015-2023 đã có 49 startup công nghệ khí hậu huy động thành công 92,6 triệu USD vốn đầu tư.
Trong giai đoạn 2021-2023, nguồn vốn đầu tư vào các startup công nghệ khí hậu Việt Nam tăng trưởng ấn tượng với tốc độ trung bình 365% mỗi năm. Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra tiềm năng phát triển còn rất lớn khi hiện tại lĩnh vực này mới chỉ chiếm 4% tổng vốn đầu tư mạo hiểm năm 2023, thấp hơn nhiều so với mức trung bình 10% của thế giới.
