Cuộc suy thoái hiện nay đang gia tăng sự cạnh tranh khốc liệt trên thị trường ô tô lớn nhất thế giới.

Các nhà sản xuất xe điện ở Trung Quốc bước vào năm Ất Tỵ với nhiều ưu đãi hấp dẫn dành cho người tiêu dùng. Liz Lee, phó giám đốc tại Counterpoint Research, nhận định rằng những yếu tố suy giảm trong các chỉ số tiêu dùng ở Trung Quốc đã dấy lên lo ngại về khả năng không bán hết lượng xe tồn kho của các nhà sản xuất ô tô.
“Khoảng thời gian Tết Nguyên đán, các hãng xe bắt đầu triển khai các chương trình khuyến mãi mạnh mẽ. Chúng ta sẽ phải xem nó kéo dài đến bao lâu”, ông cho biết.
Kỳ nghỉ Tết Nguyên đán tại Trung Quốc diễn ra từ ngày 28 tháng 1 đến ngày 4 tháng 2. Ngay từ đầu tháng 1, Bắc Kinh đã phát hành gói hỗ trợ trị giá 81 tỷ nhân dân tệ (11,12 tỷ USD) cho tiêu thụ xe điện, điện thoại thông minh và đồ gia dụng trong kỳ nghỉ lễ dài này.
Vào ngày làm việc đầu tiên sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, Tesla đã công bố khoản trợ cấp bảo hiểm lên đến 8.000 nhân dân tệ, đồng thời thông báo tiếp tục áp dụng lãi suất 0% trong 5 năm đối với mẫu xe giá rẻ Model 3. Công ty ô tô Mỹ này cho biết doanh số bán hàng tại Trung Quốc đạt mức cao kỷ lục trong năm ngoái, nhưng cũng cảnh báo về áp lực cạnh tranh gia tăng.
Cùng lúc, hãng xe khởi nghiệp Trung Quốc Xpeng đã hoàn toàn loại bỏ yêu cầu thanh toán trước, đồng thời cung cấp các chương trình tài chính không tính lãi suất trong 5 năm cho bốn mẫu xe. Hãng còn mạnh dạn khẳng định trên mạng xã hội rằng mình là nhà sản xuất duy nhất không yêu cầu thanh toán trước và duy trì lãi suất 0%.
Chương trình khuyến mãi mới đánh dấu bước đột phá so với chương trình cho vay lãi suất 0% kéo dài 3 năm mà công ty đã triển khai từ tháng 1. Đối thủ Li Auto cũng công bố kế hoạch lãi suất 0% trong 3 năm vào tháng 11.
Stephen Dyer, đối tác kiêm giám đốc điều hành, đồng lãnh đạo Greater China tại công ty tư vấn AlixPartners, nhận định rằng các ưu đãi mới là “rất đáng chú ý”, trong bối cảnh một số công ty xe điện lớn của Trung Quốc ghi nhận sự sụt giảm mạnh về lượng giao hàng trong tháng 1 so với tháng 12. Thậm chí, BYD – công ty lớn nhất – cũng chứng kiến doanh số bán xe giảm mạnh từ 509.440 xe xuống còn 296.446 xe trong tháng 1.
Dyer cho biết: “Hiện tại, có một số biến động rõ rệt. Tôi sẽ không ngạc nhiên nếu năm nay sẽ có nhiều biến động hơn nữa”.
Sự suy thoái đang tạo ra sự cạnh tranh khốc liệt trên thị trường ô tô lớn nhất thế giới, nơi các công ty trong nước giảm giá mạnh, trong khi các thương hiệu nước ngoài gặp khó khăn trong việc thích ứng. Dòng xe năng lượng mới, bao gồm xe điện và xe hybrid, hiện chiếm hơn 50% tổng số xe du lịch bán ra tại Trung Quốc.
Theo dự báo của Counterpoint, thị phần xe năng lượng mới trong thị trường xe du lịch của Trung Quốc có thể tăng từ 50% năm nay lên 86% vào năm 2035. Lee hy vọng rằng nhiều thương hiệu quốc tế sẽ sớm tung ra các ưu đãi cho người tiêu dùng Trung Quốc, nhưng cũng cảnh báo rằng những chương trình khuyến mãi này sẽ chỉ kéo dài 1-2 tháng và những thương hiệu địa phương sẽ là những người sống sót cuối cùng.
Dyer cho biết, năm ngoái, 20 thương hiệu xe năng lượng mới đã phải ngừng hoạt động tại Trung Quốc, trong khi có 13 thương hiệu mới gia nhập thị trường. Phần lớn các công ty ngừng hoạt động và gia nhập thị trường đều là các công ty Trung Quốc.
Sau thời gian tăng trưởng mạnh, thị trường xe điện tại Trung Quốc đang trở nên ngày càng khốc liệt. Giấc mơ sản xuất xe điện của nhiều công ty dần tắt ngúm khi gần 2/3 các nhà sản xuất xe điện đã rời khỏi thị trường, và chỉ hơn 10% trong số các công ty này thực sự bán được xe.
Dù có những con số ấn tượng, nhưng đằng sau đó là các khoản thua lỗ khổng lồ. Các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc đang phải đối mặt với cuộc chiến giá cả căng thẳng và sức ép phải nhanh chóng giới thiệu các mẫu xe giá rẻ mới, khiến nhiều lãnh đạo trong ngành đưa ra các dự báo u ám.
“Từ 300 công ty khởi nghiệp ban đầu, chỉ còn 100 công ty tồn tại. Hiện nay, chưa đến 50 công ty còn trụ lại và chỉ khoảng 40 công ty thực sự bán được xe mỗi năm”, ông Xiaopeng, CEO của Xpeng, chia sẻ.
Mới đây, Jiyue, một liên doanh giữa hai tập đoàn khổng lồ Geely và Baidu, bất ngờ tuyên bố giải thể chỉ vài ngày sau khi các tin đồn về tình trạng khó khăn của công ty bắt đầu lan rộng. Sự sụp đổ nhanh chóng này đã gây ra một cú sốc lớn cho ngành công nghiệp xe điện Trung Quốc, nơi đang trong cuộc cạnh tranh khốc liệt.
Trước đây, Jiyue được biết đến với tên gọi Jidu Auto, là liên doanh giữa gã khổng lồ công nghệ Baidu (nắm 55% cổ phần) và tập đoàn ô tô Geely (nắm 45% cổ phần). Thương hiệu này đã phải đối mặt với nhiều khó khăn tài chính, dẫn đến việc hoãn toàn bộ dự án, cắt giảm nhân sự và sáp nhập các phòng ban. Một số nguồn tin còn tiết lộ Jiyue đã không còn khả năng đóng bảo hiểm xã hội cho nhân viên.
Khi các tin đồn rộ lên, đại diện Jiyue nhanh chóng thừa nhận tình hình tài chính khó khăn của công ty nhưng phủ nhận thông tin phá sản. “Jiyue đang gặp phải một số khó khăn, vì vậy cần phải cắt giảm các phòng ban và dự án dư thừa để nâng cao hiệu quả công việc”, ông Xia Yiping, CEO của Jiyue, trấn an nhân viên.
Jiyue không phải là công ty duy nhất chịu ảnh hưởng bởi cuộc chiến xe điện khốc liệt. Sự thất vọng của người tiêu dùng đang dần gia tăng, khi ngành công nghiệp xe điện Trung Quốc trải qua một cuộc thay đổi chóng mặt.
“Tại thị trường Trung Quốc, hầu hết các nhà sản xuất xe điện đều lỗ vì cạnh tranh gay gắt. Giá lithium cao được cho là nguyên nhân chính dẫn đến kết quả kinh doanh kém cỏi, nhưng ngay cả khi giá nguyên liệu này không tăng, lợi nhuận của các công ty vẫn rất tiêu cực”, một nhà phân tích tên Gong cho biết.
Nguồn: CNBC, Rest of World
