Buzz
Financial Times mô tả hiện tượng này như một “làn sóng xây dựng dữ liệu toàn cầu,” nơi sự mở rộng cơ sở hạ tầng nhanh chóng đang vượt quá khả năng tạo ra doanh thu.
Cơn sốt AI đang thổi bùng một “cuộc đua hạ tầng” chưa từng có trong ngành công nghệ. Khi các mô hình AI đồ sộ cần năng lực xử lý và lưu trữ dữ liệu cực lớn, các trung tâm dữ liệu trở thành yếu tố sống còn của kỷ nguyên mới. Tuy nhiên, sau ánh hào quang đó là một sự thật ít ai biết: các ông lớn công nghệ đang mắc nợ nặng, với tổng số tiền vay lên đến 1,4 nghìn tỷ USD để thúc đẩy giấc mơ AI.
Theo phân tích từ Citigroup, chỉ riêng trong giai đoạn từ nay đến năm 2029, đầu tư toàn cầu vào các trung tâm dữ liệu phục vụ AI có thể vượt qua 2,8 nghìn tỷ USD, chủ yếu là từ các khoản vay và phát hành trái phiếu. Financial Times đã gọi đây là một “làn sóng xây dựng dữ liệu quy mô toàn cầu,” nơi sự phát triển cơ sở hạ tầng diễn ra nhanh hơn rất nhiều so với khả năng sinh lợi nhuận.
Những gã khổng lồ như Amazon, Microsoft, Alphabet và đặc biệt là Oracle đang trở thành các nhân vật trung tâm trong cuộc đua này. Đặc biệt, Oracle đã phát hành 18 tỷ USD trái phiếu trong một năm để tài trợ cho việc xây dựng các trung tâm dữ liệu mới hợp tác cùng OpenAI. Theo nguồn tin từ Channel Futures, Oracle có thể phải huy động thêm 100 tỷ USD trong 4 năm tới để hoàn tất các hợp đồng đang ký kết.
Các chuyên gia cảnh báo rằng mô hình tăng trưởng dựa vào nợ có thể đẩy các tập đoàn công nghệ vào tình thế “bẫy dòng tiền.” Moody’s nhận định: “Rủi ro lớn nhất là doanh thu từ AI chưa chứng minh được tính bền vững, trong khi nợ lại tăng nhanh hơn lợi nhuận.” Báo cáo của Moody’s còn cho biết, Oracle có thể phải trải qua giai đoạn dòng tiền âm kéo dài trước khi có thể đạt điểm hòa vốn.
Giới tài chính gọi đây là sự chuyển hướng từ “đầu tư bằng lợi nhuận” sang “đầu tư bằng nợ” – một bước ngoặt có thể định hình tương lai ngành công nghệ. Nhà phân tích John Freeman của CFRA cho biết: “Nếu chi phí vốn vẫn duy trì ở mức cao và thị trường AI không phát triển như kỳ vọng, chúng ta sẽ chứng kiến một làn sóng tái cấu trúc nợ quy mô lớn trong ngành công nghệ.”
Điều đáng chú ý là rủi ro không chỉ xuất phát từ lãi suất. Một chuyên gia từ Investopedia chia sẻ: “Đầu tư ồ ạt vào trung tâm dữ liệu giống như việc xây dựng thành phố trong sa mạc – nếu nhu cầu không kịp đến, những công trình này có thể trở thành những tài sản bỏ hoang.” Quả thật, khi công nghệ AI thay đổi nhanh chóng, không ai có thể chắc chắn rằng hạ tầng hiện tại sẽ còn phù hợp trong vài năm tới.
Tuy nhiên, cỗ máy đầu tư vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại. Cạnh tranh ngày càng gay gắt khiến các tập đoàn phải tiếp tục mở rộng hạ tầng để giữ vững vị thế dẫn đầu. “Không công ty nào muốn bị xem là kẻ đến sau trong kỷ nguyên AI,” nhà phân tích Scott Kessler của Third Bridge nhận định. Ông cho rằng, áp lực từ thị trường đã biến đầu tư vào hạ tầng thành một “trò chơi tất tay,” nơi ai ngừng lại sẽ mất đi cơ hội thống trị trong suốt thập kỷ tới.
Cơn lốc AI đang tạo ra những khoản nợ lớn chưa từng có trong lịch sử ngành công nghệ. Nó có thể là khởi nguồn cho một kỷ nguyên tăng trưởng mới – hoặc tạo ra một bong bóng nợ hạ tầng khổng lồ. Trong bối cảnh này, lời cảnh báo từ chuyên gia Morgan Stanley vang lên như một dự báo thận trọng: “Cuộc đua AI sẽ không dừng lại vì sợ rủi ro, mà chỉ dừng lại khi dòng tiền không còn đủ để duy trì.”
Theo: Nikkei Asia, Reuters
