Đóng góp tới 33% sản lượng vải toàn cầu, Quảng Đông (Trung Quốc) đang trải qua mùa thu hoạch bận rộn nhất năm. Công nghệ hiện đại chính là yếu tố then chốt giúp vụ mùa năm nay thành công vượt trội.

Cuộc cách mạng công nghệ nông nghiệp
Mùa vải Quảng Đông khởi động từ tháng 5 và sẽ kéo dài đến cuối tháng 7, trở thành giai đoạn sôi động nhất với hàng loạt sự kiện xoay quanh loại trái cây này, thu hút sự quan tâm lớn từ người tiêu dùng trong nước lẫn quốc tế.
Hiện nay, Quảng Đông duy trì ổn định 4 triệu mẫu đất trồng vải mỗi năm, chiếm hơn 50% diện tích và sản lượng cả nước, đồng thời đóng góp 1/3 sản lượng toàn thế giới. Cứ mỗi 3 trái vải trên toàn cầu thì có 1 trái có xuất xứ từ vùng đất này.
Điều kiện thời tiết năm nay vô cùng thuận lợi khi giai đoạn ra hoa có nhiệt độ mát mẻ, trong khi thời kỳ đậu quả lại ấm áp. Dự báo sản lượng vải Quảng Đông sẽ tăng khoảng 30% so với mức trung bình. Là loại quả có tính thời vụ cao, chu kỳ thu hoạch - tiêu thụ ngắn và yêu cầu bảo quản nghiêm ngặt, việc đẩy mạnh tiêu thụ để nông dân 'trúng mùa được giá' đang là ưu tiên hàng đầu của ngành vải địa phương.

Ngoài yếu tố thời tiết ủng hộ, việc áp dụng các công nghệ tiên tiến cũng được xem là chìa khóa giúp nông dân Quảng Đông đạt được thành tích ấn tượng trong vụ mùa này.
Hệ thống giám sát không gian đa chiều kết hợp giữa trên không và mặt đất đã trở thành trợ thủ đắc lực trong việc theo dõi thông minh và quản lý số hóa các vườn vải.
Trên cao, đội ngũ drone hoạt động như những 'bác sĩ vườn cây' thực thụ. Nhờ hệ thống định vị chính xác cao cùng công nghệ AI phân tích hình dáng cây trồng, chỉ trong nửa giờ có thể kiểm tra sức khỏe cho khu vực rộng 6.000m², đánh giá tình trạng tán lá và phát hiện sớm dấu hiệu sâu bệnh. Dưới mặt đất, các robot trang bị camera đa phổ và công nghệ quét laser lidar di chuyển linh hoạt giữa các hàng cây, có khả năng quan sát xuyên lá để phát hiện các vấn đề vi mô như nấm mốc.
Theo Giáo sư Đặng Tiểu Linh từ Đại học Nông nghiệp Hoa Nam, dữ liệu giám sát được truyền tải tức thời qua mạng 5G về trung tâm điều hành. Hệ thống này kết hợp kiến thức chuyên môn, dữ liệu lịch sử về sâu bệnh, thông tin thời tiết cập nhật và mô hình AI để chẩn đoán, cảnh báo sớm và đưa ra giải pháp canh tác tối ưu cho nông dân.
Mới đây vào ngày 19/6, Đại học Nông nghiệp Hoa Nam đã hợp tác với nhiều tổ chức công bố các thành tựu mới bao gồm mô hình AI quản lý vườn vải thông minh và hệ thống điều phối đa thiết bị nông nghiệp tự động.
Mô hình AI này tích hợp ba tính năng chính: tư vấn thông minh, hướng dẫn kỹ thuật và nhận diện hình ảnh bệnh hại. Chỉ cần chụp ảnh khu vực nghi ngờ và mô tả vấn đề, hệ thống sẽ ngay lập tức chẩn đoán và đưa ra phương án xử lý khoa học, bao gồm cả hướng dẫn sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hợp lý.

Chuyên gia trình bày về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý vườn cây ăn quả
Trên các triền đồi trồng vải, robot thu hoạch với cánh tay linh hoạt sáu bậc tự do và bộ kẹp mô phỏng sinh học do Giáo sư Hùng Tuấn Đào (Đại học Nông nghiệp Hoa Nam) phát triển đang hoạt động hiệu quả. Thiết bị này có thể làm việc liên tục, hiện đang được thử nghiệm tại 5 thành phố thuộc Quảng Đông và cho thuê phục vụ nông dân. Chỉ cần thay đổi đầu kẹp, robot có thể thu hoạch nhiều loại trái cây khác nhau như vải, kiwi hay ổi.
Ngay khi thu hoạch xong, vải được đưa ngay đến xưởng chế biến tại vườn để trải qua quy trình làm lạnh nhanh bằng hệ thống phun sương tích hợp thiết bị làm mát di động. Giáo sư Quách Gia Minh (Học viện Công trình, Đại học Nông nghiệp Hoa Nam) chia sẻ công nghệ này giúp hạ nhiệt vải từ 30°C xuống 5°C chỉ trong 10 phút. Sau đó, vải được đóng gói cùng túi đá giữ lạnh, kéo dài thời gian bảo quản lên hơn 4 ngày, mở ra khả năng thay thế vận chuyển hàng không bằng đường bộ với chi phí thấp hơn đáng kể.
Drone cũng đóng vai trò quan trọng trong khâu vận chuyển vải. Tại thị trấn Bình Sơn (Cao Châu, Quảng Đông), các drone nông nghiệp hoạt động chính xác đến từng centimet, vận chuyển vải từ sườn đồi đến trung tâm chuỗi lạnh cách đó 1km. Nhờ ứng dụng vệ tinh Bắc Đẩu và mạng 5G, phương pháp này đảm bảo chất lượng vải khi đến tay người tiêu dùng.

Lễ hội vải Quảng Đông
Vải không chỉ là đặc sản nổi tiếng của Trung Quốc mà còn được xếp vào hàng trái cây cao cấp trên thế giới. Hiện các doanh nghiệp đang mở rộng thị trường sang Nga, Trung Đông và đẩy mạnh giao thương với Thái Lan, Việt Nam.
Lễ hội 'Thưởng thức vải Quảng Đông toàn cầu' diễn ra tại Quảng Châu ngày 6/6 đã giới thiệu nhiều mô hình tiêu dùng mới lạ. Sự kiện trình làng các sản phẩm sáng tạo từ vải như nước giải khát, đồ uống vị muối biển, bánh ngọt và cả món ngỗng sốt vải, nhằm thu hút giới trẻ thay vì chỉ bán vải tươi theo cách truyền thống.

Theo báo cáo, khu vực phía tây Quảng Đông dự kiến đạt sản lượng 1.03 triệu tấn vải năm nay, chiếm hơn 50% tổng sản lượng toàn tỉnh, chủ yếu là giống chín sớm thu hoạch từ giữa tháng 5. Trong khi đó, vùng Châu Giang ước đạt 290,000 tấn và khu vực phía đông khoảng 260,000 tấn.
Tham khảo Baijihao, Dayoo
