Buzz
Nhiều chuyên gia trong ngành đều tin rằng mô hình mới này sẽ không chỉ phát triển tại Trung Quốc mà còn có thể mở rộng ra toàn thế giới.
Cảnh tượng tại mỏ than Trung Quốc
Tại Nội Mông, những chiếc xe tải chở hàng nối đuôi nhau băng qua địa hình hiểm trở, đầy bụi bặm của mỏ than lộ thiên Yimin. Đây là cảnh tượng quen thuộc ở khu vực phía bắc Trung Quốc, nơi có các mỏ khoáng sản lớn nhất cả nước. Tuy nhiên, nếu quan sát kỹ hơn, bạn sẽ nhận thấy một dấu hiệu đáng chú ý trong ngành công nghiệp này: những chiếc xe tải không cần tài xế vẫn hoạt động bình thường.
Yimin là một trong năm mỏ than lộ thiên lớn nhất Trung Quốc. Vào mùa cao điểm, nơi đây cần khoảng 300 chiếc xe tải, với khoảng 1.200 tài xế làm việc suốt ngày đêm theo ca, vận chuyển than đến các điểm chế biến và đưa đất, cát, đá tới các bãi đổ.
Tuy nhiên, mỏ đang gặp phải vấn đề thiếu hụt tài xế, do công việc vất vả và nguy hiểm, cùng với sự thiếu hứng thú của thế hệ trẻ đối với nghề này. "Các tài xế xe tải thường xuyên phải đối mặt với khối lượng công việc lớn, dẫn đến các vấn đề sức khỏe", giám đốc mỏ Yimin, Shu Yinqiu, cho biết.
Giải pháp đã được đưa ra vào đầu năm nay, khi đội xe tải tự lái gồm 100 chiếc chạy bằng năng lượng mặt trời được đưa vào sử dụng. Những chiếc xe này đại diện cho làn sóng xe tải tự động khai thác lớn nhất thế giới, thể hiện quyết tâm của Trung Quốc trong việc hiện đại hóa ngành công nghiệp truyền thống bằng công nghệ tiên tiến, trong bối cảnh quốc gia này đối mặt với tình trạng thiếu lao động và dân số già hóa.
Là một phần trong chiến lược chuyển đổi số của ngành công nghiệp than Trung Quốc, Yimin là một trong những công ty tiên phong phát triển mô hình "mỏ than thông minh".
Vào tháng 5, Yimin đã giới thiệu 100 xe tải tự lái đầu tiên mang tên Huaneng Ruichi, với kế hoạch triển khai thêm 200 xe nữa trong ba năm tới nhằm đạt được mục tiêu vận chuyển hoàn toàn tự động. Các đối tác quan trọng của dự án bao gồm Huawei Technologies, Tập đoàn máy móc xây dựng Từ Châu, State Grid và Đại học Khoa học và Công nghệ Bắc Kinh.
Giờ đây, thay vì cần một đội ngũ hàng nghìn người, chỉ cần 24 nhân viên chia thành bốn nhóm để vận hành 100 chiếc xe tải tự lái mới. Họ điều khiển và giám sát các phương tiện từ phòng điều khiển từ xa, nơi các video trực tiếp và thông tin giao thông thời gian thực được hiển thị trên nhiều màn hình.
Xe tải Ruichi đã xác lập kỷ lục thế giới về các chỉ số như khả năng chịu tải, tốc độ lái và khả năng chống chịu với điều kiện thời tiết lạnh giá. Chúng có thể hoạt động ở nhiệt độ dưới âm 20 độ C vào mùa đông và dưới âm 40 độ trong các điều kiện khắc nghiệt.
Các công nghệ tiên tiến – bao gồm 5G, lidar, cảm biến, lập bản đồ thời gian thực, điện toán đám mây và trí tuệ nhân tạo (AI) – đều đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển này. Đặc biệt, tất cả các công nghệ và linh kiện sử dụng trên xe tải đều được sản xuất nội địa.
Những xe tự lái này không chỉ giúp tiết kiệm năng lượng mà còn giảm chi phí. Theo ước tính của Huaneng, đội xe 100 chiếc chạy bằng năng lượng mặt trời có thể tiết kiệm 15.000 tấn nhiên liệu diesel và giảm khoảng 48.000 tấn khí thải CO2.
Tiềm năng khai thác
Trong bối cảnh Bắc Kinh đang đẩy mạnh quá trình nâng cấp công nghệ trong các ngành công nghiệp truyền thống, Yimin không phải là đơn vị duy nhất theo đuổi sứ mệnh tự động hóa hoạt động.
Các công nghệ thông minh đang đóng góp vào việc sản xuất một nửa tổng sản lượng than của Trung Quốc, với số lượng các mỏ than ứng dụng công nghệ này đã tăng từ dưới 200 lên hơn 1.000 vào năm ngoái.
Tính đến tháng 9, ước tính có hơn 1.500 xe tải tự động khai thác than tại Trung Quốc. Dự báo con số này sẽ gấp ba lần, đạt 5.000 chiếc vào cuối năm nay và vượt mốc 10.000 chiếc vào năm 2026.
Các khoản đầu tư dài hạn của Trung Quốc vào cơ sở hạ tầng kỹ thuật số đã đem lại thành quả. Sự phát triển của AI, robot, cảm biến và các nền tảng đám mây đang thúc đẩy nâng cấp công nghiệp, giúp gia tăng tự động hóa, hiệu quả và khả năng cạnh tranh.
Theo ước tính của Hiệp hội Than quốc gia Trung Quốc (CNCA), một đội xe tải tự lái gồm 100 chiếc có thể giúp tiết kiệm 40 triệu nhân dân tệ (5,6 triệu USD) tiền lương tài xế mỗi năm. Điều này có thể hỗ trợ ngành công nghiệp than Trung Quốc đang phải đối mặt với tình trạng giảm sút doanh thu và lợi nhuận.
Dù có nhiều lợi ích tiềm năng, các chuyên gia trong ngành vẫn cảnh báo về tính khả thi về mặt kinh tế của việc áp dụng công nghệ tự lái ở các mỏ nhỏ, khi chi phí đầu tư có thể vượt quá lợi nhuận thu được.
Tuy nhiên, nhiều người trong ngành vẫn tin rằng xe tải khai thác tự hành sẽ có triển vọng không chỉ ở Trung Quốc mà còn trên toàn thế giới.
Jack Chen, phó chủ tịch bộ phận tiếp thị và giải pháp cho ngành dầu khí và khai khoáng tại Huawei, cho biết công nghệ này có tiềm năng thu hút khách hàng từ các thị trường quốc tế như Châu Phi và Châu Mỹ Latinh.
