Mặc dù Trung Quốc không phải xây dựng lại mọi thứ từ đầu nhờ vào các công nghệ từ những năm 1990, nhưng họ vẫn cần ít nhất 10-15 năm để phát triển công cụ EUV của riêng mình.
Dù những bước tiến của SMIC và Huawei trong ngành bán dẫn gần đây rất ấn tượng, Christophe Fouquet, Giám đốc điều hành ASML, vẫn cho rằng họ còn tụt hậu 10-15 năm so với Intel, TSMC, và Samsung. Nguyên nhân chính là vì Trung Quốc không thể tiếp cận công nghệ EUV do các lệnh cấm xuất khẩu từ phương Tây.
Theo ông Fouquet, lệnh cấm này có ảnh hưởng rất lớn: "Cấm xuất khẩu công nghệ EUV khiến Trung Quốc tụt lại 10-15 năm so với phương Tây," ông chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn với NRC.
Công nghệ EUV: Nguyên nhân khiến Trung Quốc tụt hậu
EUV (Extreme Ultraviolet) là công nghệ in thạch bản tiên tiến, cho phép sản xuất các chip có mật độ bóng bán dẫn cực cao và hiệu suất vượt trội. ASML, nhà cung cấp duy nhất công cụ EUV, chưa bao giờ xuất khẩu thiết bị này sang Trung Quốc do các quy định trong Hiệp định Wassenaar. Mặc dù SMIC đã từng đặt mua một máy EUV, ASML không thể giao hàng vì lệnh trừng phạt từ Mỹ.

Tuy nhiên, ASML vẫn cung cấp các công cụ in thạch bản DUV (Deep Ultraviolet) tiên tiến như Twinscan NXT:2000i, có thể sản xuất chip trên tiến trình 5nm và 7nm. Nhờ vậy, SMIC đã sản xuất thành công chip 7nm cho Huawei trong những năm qua, giúp các công ty công nghệ Trung Quốc giảm bớt tác động từ các lệnh cấm của Mỹ.
Nhận ra rằng công nghệ EUV sẽ không thể được cung cấp, Huawei và các đối tác đã bắt đầu phát triển hệ sinh thái in thạch bản EUV riêng. Tuy nhiên, đây là một thử thách khổng lồ vì ASML và các đối tác đã dành hơn 20 năm nghiên cứu để tạo ra máy EUV thương mại.
Mặc dù Trung Quốc không phải xây dựng lại mọi thứ từ đầu nhờ vào các công nghệ có sẵn từ thập niên 1990, nhưng họ vẫn cần ít nhất 10-15 năm để phát triển công cụ EUV của mình. Tuy nhiên, khi đó, ngành công nghiệp phương Tây sẽ chuyển sang sử dụng các công cụ EUV High-NA và thậm chí là Hyper-NA EUV tiên tiến hơn.
Ngoài mối lo ngại về EUV, ông Fouquet cũng cảnh báo về nguy cơ Trung Quốc sao chép công nghệ DUV tiên tiến như Twinscan NXT:2000i trong tương lai. Nếu điều này xảy ra, các công ty Trung Quốc không chỉ giảm sự phụ thuộc vào ASML mà còn có thể xuất khẩu công cụ này ra quốc tế, trở thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp với ASML.
Hiện tại, chính phủ Mỹ đang gây sức ép yêu cầu ASML ngừng bảo trì và sửa chữa các hệ thống DUV tại Trung Quốc. Tuy nhiên, chính phủ Hà Lan, nơi ASML đặt trụ sở, vẫn chưa chấp nhận yêu cầu này. ASML khẳng định việc duy trì quyền kiểm soát các máy móc tại Trung Quốc là cần thiết để giảm thiểu nguy cơ rò rỉ thông tin nhạy cảm.
Mặc dù Trung Quốc vẫn là một trong những khách hàng lớn nhất của ASML, với doanh thu hàng tỷ USD từ việc bán các công cụ DUV, câu hỏi được đặt ra là điều gì sẽ xảy ra nếu các nhà sản xuất Trung Quốc tự phát triển hoặc sao chép thành công các công cụ này. Mặc dù điều này không dễ dàng xảy ra ngay lập tức, việc sao chép các công cụ DUV ít phức tạp hơn có thể chỉ còn là vấn đề thời gian.
Giữa tình hình căng thẳng công nghệ toàn cầu, ASML và các đối tác đang phải đối mặt với một bài toán chiến lược đầy thử thách: vừa giữ vững lợi thế công nghệ vừa đối phó với nguy cơ mất thị trường.
