Chỉ là một chiếc dongle mm để nghe nhạc, thế mà giá cả lại chênh lệch một trời một vực: Dongle Apple giá 300 nghìn có gì khác biệt so với những mẫu cao cấp đắt gấp 10 lần?

Chỉ đơn giản là để nghe nhạc với tai nghe có dây, vậy mà đôi khi mọi thứ lại trở nên phức tạp và cầu kỳ hơn nhiều!

Quay ngược lại năm 2016, Apple đã khiến cả ngành công nghệ phải ngỡ ngàng khi "dám" loại bỏ cổng mm trên chiếc iPhone 7 – một quyết định mà lúc đó, chẳng ai nghĩ sẽ xảy ra với các thiết bị di động.

Sự kiện này đã chia thế giới công nghệ thành hai thái cực! Những ai muốn trải nghiệm sự tiện lợi và các công nghệ tiên tiến (như chống ồn ANC, nghe âm thanh môi trường, âm thanh vòm) đã nhanh chóng chuyển sang tai nghe không dây theo Apple. Còn những tín đồ âm thanh, vẫn muốn giữ lại tai nghe có dây thì đành chấp nhận dùng các loại đầu chuyển (dongle) mm để duy trì sở thích của mình.

Trong suốt 9 năm qua, tai nghe không dây đã phát triển mạnh mẽ, nâng cấp không chỉ về tính năng mà còn về chất lượng âm thanh. Trong khi đó, những chiếc dongle mm tưởng chừng như đơn giản lại ngày càng đa dạng hơn, từ những sản phẩm giá rẻ cho đến những chiếc đắt đỏ như một chiếc smartphone.

Nhưng liệu có thật sự cần phải chọn những loại dongle đắt tiền? Hãy cùng so sánh ưu nhược điểm của 4 loại dongle từ giá rẻ đến cao cấp để tìm câu trả lời cho câu hỏi này!

Dongle Apple – dù rẻ nhưng chất lượng không hề kém đâu nhé!

Ngay từ khi loại bỏ cổng mm, Apple đã khéo léo tạo ra một "vấn đề" rồi bán giải pháp với chiếc dongle Lightning - mm, và sau đó là USB-C - mm khi MacBook, iPad và iPhone lần lượt chuyển sang cổng sạc mới.

Khác với các sản phẩm khác, chiếc dongle Apple này lại là lựa chọn tiết kiệm trong thế giới dongle âm thanh, với giá chính hãng chỉ dao động khoảng 300.000 đồng. Mức giá này khiến nhiều người nghĩ rằng chất lượng âm thanh sẽ không tốt, chỉ phù hợp khi cần dùng tạm thời.

Trái ngược với suy nghĩ đó, chiếc dongle này thực tế lại không hề tệ chút nào: Mặc dù giá rẻ nhưng Apple vẫn sử dụng linh kiện chất lượng cao! Dù không công bố chip DAC (chip chuyển đổi tín hiệu số sang analog) bên trong, nhưng thực tế nó vẫn mang đến âm thanh rõ ràng, ít nhiễu, ngay cả khi mở âm lượng cao.

Vậy điểm yếu của nó nằm ở đâu? Trước hết, dongle Apple nổi tiếng với độ bền kém, các mối nối giữa các cổng đều làm từ cao su mềm, vì thế theo thời gian sẽ có dấu hiệu giãn nở và nứt vỡ. Hơn nữa, dongle Apple có hai phiên bản: Một phiên bản cho Mỹ và một phiên bản cho châu Âu.

Phiên bản Mỹ hoạt động ở điện áp 1V, trong khi phiên bản châu Âu chỉ có 0.5V, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến âm lượng khi kết nối với tai nghe. Và nếu bạn dùng phiên bản 1V với Android, bạn cũng sẽ gặp tình trạng tương tự.

Ngay cả với tai nghe In-ear (tai nghe nhét trong) có độ nhạy cao, dễ dàng tăng âm lượng đến mức nghe rõ, nhưng khi sử dụng với Android, bạn vẫn phải tăng âm lượng lên mức cao nhất để nghe đủ rõ.

Do đó, dongle Apple phù hợp nhất với những người dùng thiết bị Apple, sử dụng tai nghe không đòi hỏi công suất cao, và chấp nhận được độ bền không cao, vì với giá rẻ, hỏng thì chỉ cần thay cái mới thôi!

Lựa chọn hợp lý hơn dành cho người dùng Android

Để khắc phục những hạn chế này, có những dongle từ các thương hiệu bên thứ ba, như chiếc Softears S01. Nó vẫn giữ thiết kế đơn giản của dongle Apple, nhưng lần này, hãng không giấu diếm mà công khai chip DAC bên trong là Cirrus Logic CS46L41.

Đây vẫn là một chip DAC tầm trung, dành cho các thiết bị nhỏ gọn, chỉ có thể giải mã nhạc ở mức 32-bit 384 kHz, nhưng chưa hỗ trợ nhạc DSD (một dạng tệp nhạc chất lượng cao với phương thức lưu trữ đặc biệt). Tuy nhiên, ưu điểm của chip này là khi cắm vào bất kỳ smartphone nào, nó vẫn cung cấp công suất ổn định.

Thử nghiệm trên Galaxy S22 Plus, dongle Apple yêu cầu âm lượng phải lên đến 80 - 90% với một số tai nghe In-ear, trong khi Softears S01 chỉ cần tăng lên khoảng 50 - 60% là đủ nghe rõ. Mặc dù nó không phải là lựa chọn lý tưởng cho tai nghe khó kéo như tai nghe chụp đầu, nhưng đây đã là một sự nâng cấp đáng kể so với dongle của Apple!

Một điểm cải tiến nữa là về chất lượng hoàn thiện bên ngoài. Softears S01 có dây bọc vải bền chắc, các mối nối nhìn chắc chắn hơn, giúp đảm bảo độ bền cao hơn trong quá trình sử dụng. Tuy nhiên, giá của nó lại cao gấp đôi so với dongle của Apple!

Lựa chọn cơ bản dành cho những "Audiophile" thực thụ

Những chiếc dongle nhỏ gọn đem lại sự tiện lợi, nhưng nếu bạn muốn có đầy đủ tính năng và công suất mạnh mẽ để sử dụng với các tai nghe cao cấp, khó kéo, thì bạn sẽ phải chuyển sang các loại dongle lớn hơn và có dây rời.

Chiếc Moondrop Dawn Pro là một trong những lựa chọn nổi bật trong phân khúc giá khoảng 1 triệu đồng, và tôi đã sử dụng sản phẩm này suốt 2 năm qua. Về thiết kế, dongle có dây rời này có kích thước lớn và khá cồng kềnh so với loại dây liền, nhưng bạn có thể thay dây nếu cần, chẳng hạn để kéo dài cho phù hợp với vị trí đặt PC hoặc khi dây gốc bị hỏng.

Những loại dongle này thường được trang bị thêm 2 nút bấm điều chỉnh âm lượng, và âm lượng này độc lập với âm lượng của thiết bị phát. Điều này giúp việc điều chỉnh âm thanh đến mức độ mong muốn trở nên dễ dàng hơn, có nhiều nấc để lựa chọn. Nếu muốn đơn giản hơn, bạn có thể để âm lượng của dongle ở mức tối đa rồi chỉnh trực tiếp từ smartphone hoặc máy tính.

Cấu hình bên trong của những dongle lớn này thường mạnh mẽ hơn, với Dawn Pro thì sử dụng 2 chip DAC CS43131. Việc sử dụng 2 chip DAC là cần thiết vì ngoài cổng mm phổ biến, dongle này còn hỗ trợ cổng 4.4 Balanced.

Giải thích một cách đơn giản: Cổng mm có 3 cực: một cực cho âm thanh tai trái, một cho tai phải và một cực cho nối đất (ground). Còn cổng Balanced (cân bằng) như 4.4mm có nối đất riêng cho từng kênh, giúp triệt tiêu nhiễu âm thanh từ môi trường. Cổng Balanced vì vậy cần dùng đến hai chip DAC để cung cấp công suất cao hơn.

Với chiếc Dawn Pro, khi sử dụng ở cổng mm, nó hoạt động với điện áp 2V (gấp đôi dongle của Apple), nhưng khi chuyển sang cổng 4.4mm, điện áp sẽ lên tới 4V. Điều này cho phép bạn điều chỉnh âm lượng đủ lớn với các tai nghe chụp đầu phổ biến mà không bị giảm chất lượng âm thanh.

Tuy nhiên, "công suất càng lớn thì... tiền điện càng cao", những chiếc dongle có công suất lớn này vẫn chỉ sử dụng nguồn điện từ thiết bị phát mà không có pin riêng. Với máy tính, điều này không phải vấn đề, nhưng khi sử dụng tai nghe nhạy thấp (khó kéo), bạn sẽ phải tăng âm lượng lên mức cao, và nếu sử dụng với smartphone hoặc máy tính bảng, nó sẽ tốn khá nhiều pin. Một nhược điểm khác là chip CS43131 là thế hệ cũ, không hỗ trợ microphone. Vì vậy, những chiếc tai nghe có mic trên dây sẽ không thể sử dụng mic khi kết nối với dongle này.

Ngoài ra, Dawn Pro còn đi kèm phần mềm điều khiển với các chức năng cơ bản như điều chỉnh mức Gain (công suất) thấp hoặc cao, bật tắt đèn LED và chọn bộ lọc (phương thức chip DAC tái tạo âm thanh analog từ tệp kỹ thuật số), điều này cũng có ảnh hưởng đôi chút đến chất âm.

Tanchjim Luna Asano Tanch: Không chỉ đã tai mà còn đã mắt!

Nếu Moondrop Dawn Pro đã sở hữu đầy đủ các tính năng cơ bản, vậy tại sao lại phải nâng cấp lên những chiếc dongle giá hơn 3 triệu như Tanchjim Luna (phiên bản đặc biệt Asano Tanch) ?

Điểm đầu tiên dễ nhận thấy là chiếc Tanchjim Luna Asano Tanch này sở hữu thiết kế rất đặc biệt, với hai mặt kim loại bóng được chạm khắc tỉ mỉ. Đặc biệt ở mặt sau, hình ảnh nhân vật Asano Tanch theo phong cách Nhật Bản - linh vật của hãng Tanchjim - được thể hiện rất nổi bật.

Chất lượng hoàn thiện của vỏ ngoài chiếc dongle này cũng vượt trội hơn. Moondrop Dawn Pro khi lắc nhẹ sẽ phát ra tiếng "lọc xọc" nhỏ, vì nút điều chỉnh âm lượng không được gắn chắc chắn với vỏ. Trong khi đó, Tanchjim Luna Asano Tanch khi cầm lên tạo cảm giác liền mạch, chắc chắn hơn, mang đến một cảm giác cao cấp hơn hẳn.

Các cổng cắm của Tanchjim Luna cũng khít hơn nhiều so với Dawn Pro, khi cắm dây USB-C hay tai nghe vào sẽ nghe thấy một tiếng "khực" chắc chắn, và khi rút ra cũng rất chặt! Mặc dù những thay đổi này không ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng âm thanh, nhưng vấn đề thẩm mỹ luôn là yếu tố quan trọng với bất kỳ thiết bị công nghệ nào.

Về cấu hình, Tanchjim Luna sử dụng chip DAC 2 x CS43198, một phiên bản mới và cao cấp hơn so với CS43131 của Dawn Pro. Chip này có khả năng giải mã tệp PCM 32bit/768kHz và DSD256.

Nếu sự khác biệt giữa những dongle giá rẻ chủ yếu là công suất, thì khi so sánh các dongle ở phân khúc cao cấp, sự chênh lệch về công suất không còn lớn, mà chủ yếu nằm ở chất âm.

Tanchjim Luna Asano Tanch mang lại chất âm sáng hơn một chút so với Dawn Pro, giúp các chi tiết âm thanh trở nên rõ ràng hơn. Ngược lại, Dawn Pro lại làm tăng thêm âm trầm, trong khi Tanchjim Luna giữ âm trầm ở mức tự nhiên, trung tính. Sự khác biệt này tuy không quá lớn (nhỏ hơn rất nhiều so với sự khác biệt giữa hai tai nghe), nhưng nếu lắng nghe kỹ, bạn vẫn có thể nhận ra được.

Bên cạnh phần mềm trên thiết bị di động, Tanchjim Luna còn cung cấp thêm phần mềm điều khiển trên máy tính, rất tiện lợi! Ngoài các tính năng chỉnh Gain và Filter như Dawn Pro, Luna còn có thêm tính năng tăng độ động ở mức âm lượng thấp (DAC DRE) và chuyển đổi giữa DAC Class H và Class AB.

Sự thật là giữa DAC Class H và Class AB không có sự khác biệt rõ rệt về âm thanh! Tuy nhiên, DAC Class H tiết kiệm năng lượng hơn, vì vậy tôi thường ưu tiên sử dụng tính năng này để tiết kiệm pin cho smartphone và máy tính bảng.

Có lẽ nhược điểm duy nhất mà tôi nhận thấy ở Luna Asano Tanch là chưa có tính năng chỉnh âm thanh (Equalizer). Một số mẫu dongle mới ra mắt gần đây đã trang bị tính năng này, nhưng với sản phẩm của Tanchjim, bạn sẽ phải sử dụng phần mềm bên ngoài để có được tính năng này.

Liệu bạn có thật sự cần một chiếc dongle đắt tiền không?

Trong chuỗi các thiết bị phát nhạc, yếu tố quyết định chất lượng âm thanh chủ yếu là loa và tai nghe. Nguồn phát nhạc, bao gồm thiết bị phát tín hiệu số, DAC (chuyển đổi tín hiệu) và Amply (khuếch đại) – hay trong trường hợp này là dongle – chỉ có nhiệm vụ tối ưu hóa chất lượng âm thanh của tai nghe, chứ không thể "biến đổi chất âm" như nhiều người vẫn nghĩ.

Lời khuyên của tôi dành cho những bạn đang đầu tư vào thiết bị nghe nhạc mà không có quá nhiều ngân sách: Hãy tập trung phần lớn số tiền vào việc lựa chọn tai nghe tốt, thay vì cố gắng mua nguồn phát đắt đỏ. Nếu bạn không quá cầu kỳ về công suất đầu ra, chất lượng hoàn thiện, và chỉ cần sử dụng cổng mm, thì dongle Apple hay Softears S01 vẫn là lựa chọn tuyệt vời!

Tuy nhiên, nếu bạn có ngân sách dư dả và sở hữu những cặp tai nghe cao cấp, có thể cảm nhận được sự khác biệt giữa các nguồn phát, thì việc đầu tư vào những chiếc dongle đắt tiền như Tanchjim Luna để tận dụng hết tiềm năng âm thanh sẽ trở nên hoàn toàn hợp lý.