Buzz
Trong thế giới tiền mã hóa như Bitcoin hay Ethereum, khái niệm 'Private Key' (khóa riêng tư) rất phổ biến. Dù có vẻ phức tạp và kỹ thuật, nhưng bạn có thể tưởng tượng private key như chiếc chìa khóa duy nhất của một két sắt: chỉ bạn nắm giữ nó, và nếu kẻ khác có được, tài sản bên trong sẽ mất sạch.
Private Key là gì?
Theo Binance Academy, private key là một chuỗi mã hóa (gồm số và ký tự) được tạo ra song song với địa chỉ ví tiền mã hóa. Trong khi địa chỉ ví (public address) giống như số tài khoản ngân hàng, có thể chia sẻ công khai để nhận tiền, private key lại giống như mật khẩu của dịch vụ Internet Banking.
Khi bạn muốn chuyển Bitcoin từ ví A sang ví B, mạng lưới blockchain yêu cầu bạn chứng minh bạn là chủ thực sự của ví A. Lúc này, private key là công cụ giúp bạn tạo chữ ký số, xác thực giao dịch. Nếu không có private key, bạn không thể thực hiện giao dịch; nếu hacker có được nó, họ có thể thay bạn thực hiện bất kỳ giao dịch nào.
Vì sao private key quan trọng đến vậy?
Khác với ngân hàng truyền thống, nơi bạn có thể yêu cầu cấp lại thẻ khi bị mất, blockchain hoạt động theo cơ chế phi tập trung, không có hệ thống hỗ trợ khách hàng nào để giúp đỡ bạn.
Theo CoinTelegraph, nếu bạn đánh mất private key, bạn sẽ vĩnh viễn không thể truy cập vào số coin trong ví của mình. Ngược lại, nếu lộ private key, hacker có thể chiếm đoạt hết số tiền trong ví mà không thể khôi phục lại.
Vào năm 2021, lập trình viên người Đức Stefan Thomas đã khiến dư luận xôn xao khi thừa nhận rằng ông đã quên mật khẩu của ví chứa hơn 7.000 Bitcoin, trị giá hàng trăm triệu USD. Do đã mất private key, tài sản này mãi mãi không thể lấy lại được trên blockchain. Đây không phải là trường hợp hiếm gặp; nhiều người đã trở thành 'triệu phú trên giấy' chỉ vì lỡ quên hoặc mất private key.
Một ví dụ điển hình khác là trường hợp của James Howells, kỹ sư IT người Anh. Năm 2013, ông vô tình vứt chiếc ổ cứng chứa private key của ví chứa 8.000 Bitcoin. Dù đã nhiều lần xin phép chính quyền để tiến hành đào bới bãi rác tìm lại ổ cứng, nhưng nỗ lực của ông vẫn không thành công.
Trên thực tế, có nhiều cách để lưu trữ private key, mỗi phương pháp đều có những ưu nhược điểm riêng. Ví dụ, ví nóng (hot wallet) là ứng dụng hoặc ví trực tuyến trên sàn giao dịch, dễ dàng sử dụng nhưng dễ bị hacker tấn công. Trong khi đó, ví lạnh (cold wallet) như ví phần cứng hoặc ví giấy an toàn hơn vì không kết nối Internet, khó bị xâm nhập từ xa.
Theo khuyến nghị của Ledger, nhà sản xuất ví cứng nổi tiếng, người dùng nên ghi private key ra giấy và lưu trữ nơi an toàn, tránh chụp ảnh lưu trên điện thoại hay máy tính. Công ty an ninh mạng Bitdefender cũng cảnh báo rằng chỉ một email lừa đảo giả mạo cũng đủ để khiến bạn vô tình tiết lộ private key cho kẻ xấu.
