Buzz
Văn Miếu - Quốc Tử Giám không còn là điểm đến bị bắt buộc hay chỉ để giới trẻ check-in, chụp hình kỷ yếu nữa, mà giờ đây là nơi để Gen Z tìm hiểu về văn hóa và bản sắc dân tộc từ xưa.
Lúc đến Văn Miếu vào một buổi tối tháng Tư, tôi chỉ nghĩ đơn giản là "trải nghiệm cho biết". Vé vào miễn phí, có áo dài giám sinh thử mặc, có trình diễn 3D mapping, và cả AI để thử tính năng mới. Nhưng tôi không ngờ rằng, chỉ với một chiếc điện thoại và vài câu trò chuyện với Galaxy AI, tôi lại bắt đầu tự hỏi: "Văn Miếu có thật sự từng quan trọng đến thế với người trẻ không? Và nếu có, từ bao giờ mình lại quên mất điều đó?"
Khi Galaxy AI "diễn giải" lại văn hóa Việt bằng ngôn ngữ của Gen Z
Có những nơi mà giới trẻ đến vì đẹp, nhưng cũng có những nơi họ đến vì... phải đến. Văn Miếu từng là một trong những nơi như thế, mọi người biết nhưng ít ai thực sự "hiểu". Lỗi không phải ở lịch sử, mà ở cách mà chúng ta tiếp cận nó đã trở nên lỗi thời.
Nhưng tối hôm ấy, khi tôi cầm chiếc Galaxy S25 trên tay, tôi và rất nhiều bạn trẻ khác thật sự ngạc nhiên khi thấy bản thân mình trở nên tò mò hơn bao giờ hết.
Không cần sách hướng dẫn, không cần ai phải thuyết minh dài dòng. Tôi chỉ cần dùng Circle to Search để khoanh vào mặt tượng đá, và Galaxy AI liền hiển thị dòng chữ: "Chu Văn An, Tư nghiệp đầu tiên của Quốc Tử Giám, người thầy tiêu biểu trong lịch sử Việt Nam".
Circle to Search giúp chúng tôi khám phá lại những người thầy xưa, những vị tư nghiệp đầu tiên của Quốc Tử Giám, một cách dễ dàng và đầy tính "công nghệ", đúng với phong cách của giới trẻ hiện đại.
Không chỉ là tên tuổi, mà còn có thời gian, bối cảnh, và những chi tiết bạn có thể xem thêm nếu muốn. Việc "biết" giờ đây chỉ cần một cú chạm, một câu nói đơn giản, trực quan, và... cực kỳ Gen Z.
"Mình không phải dân tech đâu, nhưng AI giờ giống như bạn học, nói tiếng Việt mà mình hiểu được, và ngược lại", Nguyễn Mỹ Tâm, sinh viên Khoa Luật Quốc tế Học viện Ngoại giao, chia sẻ sau khi trải nghiệm Galaxy AI tại khu "Nhập đạo".
Galaxy AI giúp sinh viên học tập theo cách rất "Gen Z".
Tôi đi vào khu "Luận đạo", nơi tái hiện những buổi thảo luận đêm của các giám sinh Quốc Tử Giám xưa. Thay vì chỉ ngồi nghe loa phát lại bài giảng, tôi có thể tua lại video thầy đồ dạy học xưa và sử dụng tính năng Audio Eraser để lọc âm thanh giảng dạy rõ ràng, loại bỏ tiếng ồn xung quanh. Đây không chỉ là kỹ thuật, mà là cách mà công nghệ giúp chúng ta tập trung vào những gì thực sự quan trọng.
Audio Eraser trên Galaxy S25 giúp tôi nhanh chóng tập trung vào bài giảng, giữ lại những điểm cốt yếu mà không bị phân tâm bởi tiếng ồn xung quanh.
Galaxy AI không nói: "Bạn nên học cái này", Galaxy AI chỉ đưa bạn đến đúng lúc, đúng chỗ để bạn tự tìm thấy niềm đam mê học hỏi. Cách kể lại văn hóa ấy không bị "ép vào khuôn mẫu", mà tôn trọng cảm xúc và nhịp hiểu của từng người dùng.
Ở một góc nhỏ, tôi thấy một bạn nữ đang trò chuyện trực tiếp với Gemini Live: "Tại sao Văn Miếu lại quan trọng đến thế?"
Gemini Live còn giúp các bạn trẻ giao tiếp trực tiếp với AI như một người bạn, tạo nên không khí gần gũi, trẻ trung và khuyến khích học hỏi một cách chủ động hơn.
Một câu hỏi tưởng chừng đơn giản, nhưng khi được trả lời trực tiếp từ AI "góc nhìn Việt", mà không phải bản dịch từ tiếng Anh hay kiểu máy móc như Wikipedia, câu trả lời ấy bỗng trở nên sâu sắc và có trọng lượng hơn rất nhiều.
Mọi thông tin đều được AI trình bày dễ hiểu, và khi bạn muốn "đào sâu" vào một vấn đề nào đó, chỉ cần mạnh dạn trò chuyện trực tiếp với Gemini Live thôi.
Trải nghiệm lịch sử qua công nghệ: Khi cảm xúc được "kích hoạt" nhờ AI.
Tôi không ngờ rằng, trong một đêm tại Văn Miếu, người ta lại tái hiện lại cảnh thi cử xưa, từ bàn ghế, đạo cụ cho đến cả... "lều chõng" như trong sách vở. Nhưng điều bất ngờ hơn nữa là người ta để tôi bước vào đó với một đề thi và một chiếc điện thoại.
Samsung không chỉ dựng một gian trưng bày, họ tái hiện cả một hành trình lịch sử.
Không có tiếng Việt. Không có hướng dẫn. Chỉ có một tờ giấy in chữ Hán với dòng tiêu đề: "Đề thi". Lần này, Galaxy AI không giúp tôi ghi chú, mà lại giúp tôi... hiểu rõ mình đang đối diện với gì. Và Galaxy AI không đưa ra "đáp án", nó chỉ gợi mở: nhắc lại các danh ngôn giáo dục Việt – Hàn, trích đoạn sách sử, thậm chí là một đoạn văn nhỏ mà tôi từng bỏ qua trong sách giáo khoa lớp 9.
Tính năng Dịch trực tiếp qua Circle to Search trên điện thoại Galaxy đã giúp tôi hiểu rõ hơn về đề thi, những gì tôi đang phải đối diện.
Cái lều nhỏ bé đó, vốn chỉ là mô hình mô phỏng. Nhưng nhờ công nghệ, nhờ tôi có thể chủ động đối thoại với dữ liệu lịch sử thay vì nghe thuyết minh, tôi lại cảm thấy mình như đang tham gia một kỳ thi thực sự.
"Gemini Live như một người bạn học, vừa hiểu mình cần gì, lại không phán xét như... thầy cô", Vương Tất Hiển, sinh viên Kinh tế Quốc dân, đại sứ Galaxy Campus Friend mùa 2, chia sẻ với niềm vui như vừa hoàn thành một "màn thi tốt nghiệp lịch sử".
Bạn Vương Tất Hiển, đại sứ Galaxy Campus Friend mùa 2, chia sẻ về hành trình "hóa thân" thành một sỹ tử.
Kết thúc hành trình tại khu Trọng đạo không phải bằng lời giảng, mà bằng ánh sáng. Màn chiếu lớn tái hiện Văn Miếu 1.000 năm trước qua 3D Mapping, đổ bóng lên những mái ngói cổ kính. Nhưng điều tôi nhớ nhất là cảm giác mình có thể ghi lại khoảnh khắc ấy bằng chính lời của mình.
Không cần ghi chú tay. Tôi nói với Galaxy AI: "Tạo ghi chú cho đoạn video tôi vừa quay ở khu Trọng đạo, ghi là: Đây là khoảnh khắc tôi cảm thấy mình thực sự thuộc về một điều gì đó lớn hơn."
Kết thúc là màn trình diễn 3D Mapping tái hiện lịch sử của Văn Miếu cách đây hơn 1.000 năm.
Note Assist lặng lẽ tổng hợp ý, đề xuất tiêu đề, lưu trữ ảnh, và tôi nhận ra rằng trí tuệ nhân tạo có thể trở thành một phần trong hành trình học, không phải thay thế, mà là để làm cho việc học trở nên đầy cảm xúc hơn.
Trước đây, tôi cứ nghĩ công nghệ chỉ có thể hỗ trợ thông tin. Nhưng sau đêm hôm đó, tôi tin rằng: công nghệ, nếu đủ thông minh và đủ "hiểu mình", có thể tái hiện cả cảm xúc.
Galaxy AI không chỉ giúp bạn nhớ, mà nó khiến bạn muốn nhớ. Và trong một thế giới mà người trẻ đang "lướt qua" quá nhiều thứ, khi việc tiêu thụ nội dung nhanh trở thành thói quen, việc khiến ai đó muốn nhớ lại giá trị văn hóa của chính mình là một điều vô cùng ý nghĩa.
Có bao giờ chúng ta thật sự muốn tự mình khám phá về văn hóa, lịch sử đất nước mình, để rồi nhận ra Việt Nam đẹp đến nhường nào, từ vẻ đẹp văn hóa đến vẻ đẹp con người?
Văn hóa không cần phải học thuộc lòng, nếu bạn có lý do để muốn nhớ.
Chúng tôi không bị chấm điểm sau khi "dự thi". Không có phần thưởng, không ai vỗ tay công nhận rằng chúng tôi đã làm tốt. Nhưng kỳ lạ thay, sau khi rời Văn Miếu, nhiều bạn trẻ như tôi lại... thấy nhớ.
Không phải nhớ kiến thức, mà là nhớ cảm giác hiếm hoi: khi bạn đối diện với văn hóa, và thay vì được kể lại, bạn là người chủ động tìm hiểu và hỏi lại về nó, về tri thức đó.
Có lẽ không ít bạn trẻ sau khi hóa thân thành sỹ tử trong đêm hôm ấy, sẽ nhớ mãi những cảm xúc ấy.
Galaxy AI trong sự kiện này không hề "trình diễn" sự thông minh, không cần phải tỏ ra hiểu biết. Thay vào đó, Galaxy AI là cầu nối, ngôn ngữ trung gian, để văn hóa Việt đến với người trẻ một cách tự nhiên, đúng với nhịp sống của họ, đúng cách họ tiếp nhận thông tin.
"Không cần phải là trạng nguyên mới được ghi danh. Chỉ cần một câu hỏi đủ tò mò, Galaxy AI sẽ giúp bạn khám phá điều mà bạn từng bỏ qua", tôi tự nghĩ.
Trong thế giới mà trí tuệ nhân tạo có thể viết bài, dịch thuật, dựng hình 3D, thì việc giúp người trẻ hiểu lại chính mình qua một khoảnh khắc ngắn với lịch sử có lẽ là sứ mệnh khiêm nhường nhưng đẹp đẽ nhất của công nghệ AI ngày nay.
Công nghệ và văn hóa, sự kết hợp ấy khiến ta muốn tự mình tìm hiểu, khám phá những điều tưởng chừng đã cổ điển nhưng lại chứa đựng những lớp ý nghĩa sâu sắc về văn hóa, lịch sử, con người và tri thức Việt.
Không có bài thi nào thực sự được nộp. Nhưng tôi biết rằng, mình vừa vượt qua một kỳ khảo hạch rất riêng: Kỳ thi kết nối với chính bản sắc mà tôi từng lãng quên.
