Buzz
Quá trình chuyển đổi số trong thời đại AI đang lên không phải là điều dễ dàng, và bài học từ CEO Satya Nadella chính là một minh chứng rõ ràng.
Khi nhắc đến ‘chuyển đổi số’, nhiều doanh nghiệp vẫn còn nhầm lẫn giữa việc áp dụng công nghệ mới và thay đổi tư duy lãnh đạo một cách toàn diện. Họ nghĩ rằng chỉ cần đầu tư vào phần mềm, nâng cấp cơ sở hạ tầng, và tự động hóa quy trình là đủ để thay đổi và gia tăng khả năng cạnh tranh.
Tuy nhiên, câu chuyện của Microsoft dưới sự lãnh đạo của CEO Satya Nadella lại chỉ ra một sự thật khác: chuyển đổi số thực sự không thể thành công nếu không thay đổi nền tảng văn hóa và tư duy lãnh đạo song hành.
Từ ‘biết tuốt’ đến ‘học hỏi mọi thứ’
Khi Satya Nadella chính thức trở thành CEO của Microsoft vào tháng 2/2014, công ty phần mềm nổi tiếng, vốn từng dẫn đầu ngành công nghệ, lại bị chỉ trích vì sự thiếu linh hoạt, trì trệ và thiếu tầm nhìn.
Văn hóa công ty lúc đó chủ yếu tập trung vào quyền lực cá nhân, sự cạnh tranh nội bộ, và tư duy ‘biết hết mọi thứ’ (know it all), điều này đã khiến nhân viên không dám chia sẻ ý tưởng, từ đó làm chậm lại sự đổi mới.
Một trong những món quà vô cùng ý nghĩa mà Nadella nhận được vào ngày nhậm chức là cuốn sách "Mindset: The New Psychology of Success" của Tiến sĩ Carol Dweck, món quà từ chính người vợ Anu Nadella.
Cuốn sách phân tích hai kiểu tư duy: ‘tư duy cố định’ (fixed mindset), cho rằng khả năng của mỗi người có giới hạn, và ‘tư duy phát triển’ (growth mindset), tin rằng năng lực có thể phát triển thông qua nỗ lực và việc học hỏi không ngừng.
Đây chính là nguồn cảm hứng để Nadella thúc đẩy Microsoft bước vào kỷ nguyên ‘Học hỏi mọi thứ’ (learn it all), một tư duy học hỏi, nơi mỗi sai lầm đều được coi là cơ hội, và mọi nhân viên đều được khuyến khích mở rộng giới hạn của bản thân.
Viên gạch đầu tiên mà CEO Nadella thay đổi không phải là áp dụng công nghệ số hay thay đổi lớn lao nào mà là thay đổi sứ mệnh của Microsoft, tập trung vào con người.
Ngay sau khi nhận chức, Nadella đã điều chỉnh tuyên ngôn sứ mệnh của Microsoft thành: ‘Hỗ trợ mọi cá nhân và tổ chức trên hành tinh để đạt được nhiều thành tựu hơn’ (Empower every person and every organization on the planet to achieve more.)
Sứ mệnh mới tập trung vào việc trao quyền cho con người, không chỉ đơn thuần là bán phần mềm hay thiết bị. Mỗi quyết định chiến lược, từ việc đầu tư vào đám mây Azure đến phát triển Windows, đều phải trả lời câu hỏi: ‘Chúng ta đang giúp người dùng học hỏi và phát triển như thế nào?’
Tiếp theo, dự án Microsoft Garage, một phòng thí nghiệm đổi mới nội bộ bắt đầu từ năm 2009, đã được Nadella tái cấu trúc và bổ sung yếu tố học hỏi. Đây trở thành không gian an toàn để thử nghiệm thất bại: các nhóm dự án nhỏ, liên phòng ban, có thể đăng ký ý tưởng và nhận tài trợ nội bộ để thử nghiệm trong khoảng 3–6 tháng.
Một sự kiện đáng chú ý khác là "One Week Hackathon", cuộc thi hackathon nội bộ lớn nhất thế giới được tổ chức hàng năm tại hơn 45 thành phố, quy tụ hơn 20.000 nhân viên.
Kết quả không chỉ là các prototype công nghệ, mà còn là hàng trăm câu chuyện về những nhân viên kế toán, marketing hay nhân sự tự học lập trình, bổ sung kỹ năng mới vào hồ sơ cá nhân và chia sẻ kiến thức với đồng nghiệp.
Một yếu tố nữa chứng tỏ sự thay đổi tư duy trong quản lý của Microsoft là cách thức quản trị hiệu suất.
Trước đây, Microsoft đánh giá nhân viên chủ yếu dựa trên doanh số, tiến độ dự án hoặc các chỉ số kỹ thuật. Dưới sự lãnh đạo của Nadella, các tiêu chuẩn này đã được bổ sung thêm các yếu tố như tốc độ học hỏi (learning velocity), khả năng chia sẻ tri thức (knowledge sharing) và tinh thần hợp tác giữa các đội nhóm (cross-team collaboration).
Khi thảo luận về việc thưởng, các quản lý phải đưa ra bằng chứng rằng cá nhân hoặc nhóm đã thử nghiệm ít nhất một ý tưởng mới, thu thập phản hồi, xử lý thất bại và rút ra bài học cụ thể. Những người ‘giữ nghề’, chỉ tập trung vào số liệu cũ, sẽ khó cạnh tranh với những ai sẵn sàng mạo hiểm, học hỏi và đổi mới.
Lãnh đạo gương mẫu đi đầu
Là người khởi xướng, CEO Satya Nadella không chỉ nói suông. Ông liên tục nhấn mạnh thông điệp ‘Đừng tỏ vẻ biết tuốt, hãy khiêm tốn học hỏi’ (Don’t be a know it all. Be a learn it all) trong mọi bài phát biểu, email toàn công ty và cả trong cuốn hồi ký ‘Hit Refresh’ (xuất bản năm 2017).
Vị CEO này còn thành lập mạng lưới ‘Culture Champions’, bao gồm các đại sứ văn hóa từ từng bộ phận, nhằm lan tỏa các buổi workshop về tư duy phát triển, tổ chức các buổi chia sẻ sau mỗi hackathon và truyền cảm hứng cho nhân viên ở mọi cấp độ.
Khi một sản phẩm mới như Seeing AI (ứng dụng nhận diện đối tượng qua camera cho người khiếm thị) thành công, Nadella không vội ăn mừng mà cùng nhóm Garage phân tích xem đã học được gì từ quá trình phát triển và cách áp dụng những bài học này vào các dự án khác.
Nhờ vào văn hóa ‘learn it all’, Microsoft đã đảo ngược tình thế và trở thành một trong những công ty có giá trị vốn hóa lớn nhất thế giới.
Mảng Azure tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ mỗi quý, các sản phẩm AI xuất hiện dày đặc trong hệ sinh thái của Microsoft, và đội ngũ nhân viên ngày càng gắn kết, chủ động chia sẻ kinh nghiệm với nhau.
Tuy nhiên, con số chỉ là phần nổi. Quan trọng hơn là Microsoft đã đạt được nhiều thành tựu như việc tốc độ thử nghiệm tăng gấp đôi, từ 500 dự án nội bộ mỗi năm, Microsoft đã nâng con số lên hơn 1.000 ý tưởng được thử nghiệm tại Garage và Hackathon.
Ngoài ra, mặc dù khoảng 30% dự án không được thương mại hóa, nhưng mỗi thất bại đều mang lại bài học quý giá và nhiều ý tưởng mới đã được sinh ra từ những thất bại đó.
Đặc biệt, công cụ nội bộ Teams, dù trước đây bị xem là sản phẩm ‘đi sau’ đối thủ, đã được ra mắt với phiên bản mượt mà nhờ vào sự đóng góp của hơn 5.000 nhân viên từ 15 đơn vị khác nhau, qua đó chứng tỏ tinh thần làm việc nhóm của Microsoft.
Microsoft dưới sự lãnh đạo của Satya Nadella đã chứng minh rằng chuyển đổi số bền vững không chỉ đơn giản là cài đặt phần mềm mới, mà là xây dựng và duy trì một ‘văn hóa học hỏi’, nơi mỗi nhân viên cảm thấy an toàn khi thử nghiệm, thoải mái chia sẻ thất bại và luôn khát khao tiếp thu tri thức mới.
Khi tư duy lãnh đạo được ‘tái lập trình’ để ưu tiên con người, công nghệ sẽ trở thành động lực mạnh mẽ giúp doanh nghiệp phát triển vượt bậc.
*Nguồn: Tổng hợp
