Dù đang sở hữu smartphone hỗ trợ công suất sạc 80W, nhưng bộ sạc đặt cạnh giường tôi giờ đây chỉ còn hoạt động ở mức... 2,75W.

Dù từng sử dụng smartphone hỗ trợ sạc 80W và thậm chí trải nghiệm những thiết bị đạt tốc độ lên tới 150W, nhưng củ sạc 'đầu giường' của cây bút Jon Gilbert từ Android Police hiện tại cũng chỉ còn vỏn vẹn... 2,75W.
Trong khi thế giới bên ngoài đang lao vào cuộc đua về công suất sạc và dung lượng pin, người đàn ông này lại chọn cho mình lối 'sống chậm' đầy khác biệt.
Là một chuyên gia review điện thoại, Jon luôn đánh giá cao những thiết bị có khả năng nạp đầy năng lượng chỉ trong vài phút và không ít lần hào hứng khi trải nghiệm chúng. Thế nhưng cuối cùng, anh lại khuyên mọi người nên từ bỏ sạc siêu nhanh để quay về với sạc thông thường. Vì sao lại như vậy?
Ngay sau đây là những quan điểm của anh.
Nghệ thuật 'sạc pin tiết kiệm'
Hầu hết người dùng smartphone đều hiểu rằng dung lượng pin sẽ suy giảm theo thời gian. Ban đầu, thiết bị có thể dùng được vài ngày liên tục, nhưng chỉ sau vài năm, bạn sẽ thấy mình may mắn nếu nó còn trụ được đến giờ nghỉ trưa.
Do đặc thù công nghệ hiện tại, tốc độ sạc có tác động trực tiếp đến hiện tượng này. Vì vậy, để giúp điện thoại bền hơn, tôi đã chuyển sang sử dụng bộ sạc chậm nhất mình có và cũng thường khuyên những người xung quanh làm như vậy.

Để có cùng góc nhìn, chúng ta hãy cùng tìm hiểu một vài sự thật cơ bản về cơ chế sạc pin.
Hãy hình dung viên pin điện thoại như một chiếc cốc nhựa. Mỗi lần sạc, bạn rót đầy nước vào cốc đến 100% để có thể sử dụng dần trong lúc rảnh rỗi.
Tuy nhiên, chiếc cốc ấy không thể giữ được trạng thái hoàn hảo mãi mãi. Mỗi lần sử dụng, một ít cặn nhỏ sẽ tích tụ ở đáy, khiến dung tích chứa nước bị giảm đi đôi chút.
Ban đầu, sự thay đổi này gần như không đáng kể. Nhưng sau hàng nghìn lần đổ đầy trong nhiều năm, lượng cặn tích tụ ngày càng nhiều, khiến chiếc cốc dần không còn chứa được bao nhiêu nước, và bạn sẽ nhanh chóng uống cạn chỉ trong chốc lát.
Về bản chất, đó chính là cách ‘sức khỏe pin’ (battery health) vận hành trên điện thoại hay bất kỳ pin Lithium nào: càng sử dụng và sạc nhiều, dung lượng thực tế càng suy giảm. (Dù đây không phải phép ẩn dụ hoàn hảo tuyệt đối, nhưng là cách dễ hiểu nhất để hình dung khái niệm này).
Tuy nhiên, khác với chiếc cốc nhựa trong ví dụ trước, vẫn có những phương pháp giúp làm chậm quá trình ‘hao mòn’ tự nhiên của pin.
Các chuyên gia thường khuyến nghị duy trì mức pin trong khoảng 20% đến 80%, vì điều này giúp giảm áp lực lên pin do việc nạp/xả ở mức quá thấp hoặc quá cao. Dù vậy, vẫn có người cho rằng nên sạc đầy 100% ít nhất mỗi tháng một lần.
Nhìn chung, việc để điện thoại cắm sạc liên tục khi đã đạt 100% là điều không được khuyến khích, vì có thể làm tăng tốc độ suy giảm pin theo thời gian. Do đó, tránh tình trạng này là yếu tố quan trọng để bảo vệ tuổi thọ pin.
Đây cũng chính là vấn đề khi bạn dùng sạc nhanh hoặc có thói quen sạc qua đêm: chúng có thể kéo dài thời gian pin ở trạng thái cao hoặc thấp quá lâu, từ đó gây ảnh hưởng đến pin — và đó là lý do khiến tôi quyết định thay đổi bộ sạc của mình.
Tại sao tôi vẫn giữ lại một sợi cáp ‘siêu chậm’?

Trong một chuyến trekking cách đây vài năm, tôi đã mua một chiếc điện thoại phổ thông đời mới của Nokia. Máy có pin bền bỉ, các tính năng cơ bản, rất phù hợp cho chuyến đi tách biệt thế giới một tuần, nhưng vẫn được trang bị một số tiện ích hiện đại như cổng sạc USB-C.
Bộ sạc đi kèm theo hộp dù dùng chuẩn USB-C nhưng tốc độ chỉ dừng lại ở mức ‘rất thong thả’ 2,75W. Con số này có thể chấp nhận với điện thoại cục gạch pin nhỏ, nhưng lại chậm đến mức khó tin đối với bất kỳ thiết bị công nghệ hiện đại nào.
Khi lần đầu mở hộp bộ sạc USB-C ‘chậm như sên’ này, tôi đã bật cười coi nó như một món đồ kỳ quặc rồi vứt sang một góc.
Nhưng vài tháng sau, khi chuyến đi đã lùi vào ký ức, trong lúc suy nghĩ cách kéo dài tuổi thọ pin cho điện thoại, tôi bất chợt nhớ đến bộ sạc này. Tôi cắm nó cạnh giường và nó đã ở đó cho đến tận hôm nay.
Tốc độ của bộ sạc chậm: Chậm đến mức nào?
Hiện tại, tôi không chỉ dùng bộ sạc USB-C này cho smartphone mà còn cho cả tai nghe và máy tính bảng. Tôi thậm chí từng nghĩ đến việc dùng nó cho laptop, nhưng thực tế là nó quá chậm để thậm chí làm thay đổi phần trăm pin trên máy.
Nếu điện thoại của tôi gần hết pin, tôi có thể cắm sạc qua đêm và sáng hôm sau, pin vừa kịp đầy. Nó chạm 100% đúng vào thời điểm tôi thức dậy, thay vì duy trì trạng thái đầy trong nhiều giờ gây hại cho pin.
Tôi biết nó chỉ vừa đầy trước khi tôi dậy vì tôi thường thức sớm hơn báo thức và thấy pin đang ở mức khoảng 90% ‘xấp xỉ’.
Chiếc iPad của tôi thậm chí mất hơn một đêm mới sạc đầy hoàn toàn bằng bộ sạc này. Vì vậy, tôi hoàn toàn yên tâm cắm sạc lâu mà không phải lo lắng gì. Điều đó cũng hợp lý, vì pin iPad vốn dĩ không quá ấn tượng ngay cả trong điều kiện tối ưu.
Tất nhiên, đây không phải là một món phụ kiện được tất cả mọi người yêu thích. Vợ tôi từng có lần vô tình dùng nhầm bộ sạc chậm này thay cho bộ sạc ‘bình thường’ của cô ấy vào ban ngày, và kết quả là cô ấy đã phát cáu vì pin tăng quá ít.
Chỉ một giờ sạc cũng chỉ giúp pin tăng khoảng 10%, thậm chí còn thấp hơn nếu vừa sạc vừa sử dụng. Thành thật mà nói, đôi khi vào ban ngày khi cần gấp năng lượng, tôi vẫn quay lại dùng sạc nhanh.
Sạc chậm có thể là lựa chọn tối ưu nhất
Về mặt lý thuyết, rất khó để khẳng định chắc chắn rằng việc sạc chậm thực sự cải thiện đáng kể tuổi thọ pin hay không. Muốn kiểm chứng chính xác, cần hai thiết bị giống hệt nhau, sử dụng trong cùng điều kiện suốt nhiều năm và chỉ khác cách sạc.
Nhưng nhìn vào những chiếc điện thoại cũ của tôi vẫn hoạt động ổn định, tôi muốn tin rằng phương pháp này có tác dụng. Ít nhất, tôi chưa từng thấy thiết bị bị nóng lên khi sạc. Quan trọng hơn, nó giúp tôi hình thành một thói quen sạc pin ổn định và lành mạnh.
Tôi không phải người duy nhất chọn thay đổi này. Rất nhiều người khác cũng cảm thấy hài lòng với việc sạc chậm vì những lý do tương tự.
