Khi nghiên cứu một di tích cổ đại của Sumer có tuổi đời gần 5.000 năm, các nhà khảo cổ đã phát hiện ra các dụng cụ vệ sinh cá nhân như nhíp, thìa và dụng cụ lấy ráy tai. Những công cụ này, được tìm thấy ở nhiều khu vực khảo cổ, chứng tỏ việc chăm sóc vệ sinh tai đã là thói quen phổ biến từ lâu. Vậy ráy tai là gì và có thực sự cần thiết phải loại bỏ chúng không?
Chúng ta không phải loài duy nhất sở hữu ráy tai. Nhiều loài động vật có vú, kể cả cá voi sống dưới nước, cũng có ráy tai. Ráy tai hình thành trong ống tai ngoài của chúng ta, nơi các tế bào da bong ra và hòa trộn với mồ hôi. Tuy nhiên, mồ hôi trong tai không có tác dụng làm mát như mồ hôi từ các tuyến mồ hôi trên cơ thể, mà nó xuất phát từ các tuyến Apocrine, chứa nhiều dầu hơn. Sự kết hợp của da chết, mồ hôi dầu và bã nhờn tạo thành ráy tai.
Ráy tai có thể khác nhau về mùi, màu sắc và độ đặc. Một số loại ráy tai khô, dễ bong tróc, trong khi một số khác lại có độ dính và nhớt. Bộ gen của bạn quyết định kiểu ráy tai thông qua lượng chất béo do các tuyến mồ hôi Apocrine trong tai tiết ra. Vì vậy, loại ráy tai mà bạn có cũng có thể phản ánh nguồn gốc di truyền. Chẳng hạn, ráy tai khô phổ biến ở người Đông Á, trong khi người châu Á, châu Phi và châu Âu thường có ráy tai ướt hơn. Vậy lý do gì khiến chúng ta có ráy tai? Ráy tai giúp bôi trơn, ngăn ngừa khô và ngứa tai, đồng thời giữ lại bụi bẩn và vi khuẩn, tạo thành một lớp bảo vệ cho da ống tai. Hơn nữa, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng một số protein trong ráy tai có thể chống lại vi khuẩn gây nhiễm trùng.
Cơ thể chúng ta cũng có cách tự làm sạch ráy tai. Khi các tế bào da mới hình thành và phát triển ở trung tâm màng nhĩ, chúng đẩy các tế bào cũ về phía lỗ tai, tạo ra một “băng chuyền” tự nhiên. Mỗi ngày, lớp da trong ống tai sẽ di chuyển ra ngoài khoảng 100 micromet, đẩy ráy tai ra ngoài theo thời gian.
Tuy nhiên, việc sử dụng dụng cụ để lấy ráy tai có thể làm tình trạng tồi tệ hơn. Khi bạn lấy ra một ít ráy tai, bạn có thể vô tình đẩy thêm một lượng lớn vào sâu trong tai. Hơn nữa, hành động này có thể làm xước da ống tai, phá vỡ hàng rào bảo vệ tự nhiên của cơ thể chống lại vi khuẩn. Nếu lấy ráy tai quá sâu, có thể gây tổn thương đến màng nhĩ, gây mất thính lực và để lại hậu quả lâu dài.
Một số dịch vụ làm sạch ráy tai như phương pháp "đốt nến tai" mà người ta sử dụng cây nến rỗng thắp sáng và đặt lên ống tai, thực chất cần phải tránh. Phương pháp này được cho là tạo ra dòng khí hút ráy tai ra ngoài, nhưng các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng áp suất tạo ra là rất nhỏ và kết quả cuối cùng chỉ là bụi bẩn từ cây nến, không phải ráy tai. Thực tế, việc làm này có thể gây tổn thương và để lại bụi bẩn trong tai.
Tuy nhiên, có những người thường xuyên tích tụ ráy tai và tình trạng này có thể trở nên nghiêm trọng hơn theo độ tuổi. Khi ráy tai tích tụ quá nhiều, có thể gây khó chịu và ảnh hưởng đến thính lực, lúc này cần can thiệp bằng các phương pháp an toàn. Thuốc nhỏ tai không kê đơn giúp làm mềm ráy tai để chúng tự thoát ra, hoặc bạn có thể tìm đến các dịch vụ y tế với những phương pháp đã được kiểm nghiệm để làm sạch tai một cách nhẹ nhàng và an toàn. Bác sĩ cũng khuyên nên vệ sinh nhẹ nhàng bên ngoài ống tai bằng khăn ẩm và tránh sử dụng tai nghe nhét tai quá nhiều để ngăn ngừa tình trạng tích tụ ráy tai.