Buzz
Kính AI đang dần thâm nhập và xuất hiện ở khắp mọi ngóc ngách trong đời sống tại Trung Quốc theo những cách nào?
Tờ Rest of World (RoT) cho biết kính thông minh tích hợp AI không còn là món đồ xa xỉ chỉ có trong phim viễn tưởng, mà đã thực sự tạo nên một cơn sốt tại thị trường Trung Quốc.
Với chi phí thuê chỉ khoảng 150.000 đồng (tương đương 6 USD) mỗi ngày, giới trẻ nơi đây đang sử dụng thiết bị này như một trợ lý đa năng, từ việc kiểm tra giá hàng hiệu đến cả những hành vi gian lận trong thi cử.
Nếu bạn vẫn nghĩ kính AI chỉ để xem phim hay quay video rảnh tay thì có lẽ bạn đã chậm hơn so với nhịp sống của giới trẻ Trung Quốc. Tại Hà Bắc, nữ sinh đại học Vivian coi chiếc kính Rokid AI như một công cụ đa năng trong cuộc sống.
Khi điều khiển xe điện, kính hiển thị bản đồ trực tiếp trước mắt; còn khi đi mua sắm, cô lén chụp lại nhãn giá để đối chiếu trên các sàn thương mại điện tử nhằm tìm mức giá rẻ hơn.
Tuy nhiên, mặt tối của công nghệ cũng nhanh chóng lộ rõ ngay trong môi trường học đường: Vivian thừa nhận từng dùng kính để quét đề thi và nhận đáp án hiển thị ngay trên tròng kính trong các môn học khó. Thậm chí, cô còn cho bạn bè thuê lại thiết bị để cùng nhau "vượt rào" trong các kỳ thi định kỳ.
Cuộc đua trị giá tỷ USD
Thị trường kính thông minh tích hợp AI đã nhanh chóng vươn lên thành một ngành công nghiệp trị giá hàng tỷ USD. Với mức giá từ khoảng 270 USD đến hơn 1.000 USD, các thiết bị này được tích hợp camera, hệ thống âm thanh và vận hành nhờ các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM).
Các phiên bản cao cấp hơn còn được trang bị màn hình thực tế tăng cường (AR), cho phép hiển thị văn bản và hình ảnh trực tiếp ngay trong tầm nhìn của người dùng.
Theo số liệu từ công ty tư vấn IDC, năm 2025 đánh dấu sự bùng nổ mạnh mẽ của phân khúc này khi có tới 2,5 triệu kính thông minh được xuất xưởng tại Trung Quốc, chiếm khoảng 16,7% trong tổng số 14,8 triệu thiết bị trên toàn cầu.
Con số này cho thấy Trung Quốc đang trở thành một trong những “đấu trường” quan trọng bậc nhất của ngành công nghệ thiết bị đeo thông minh.
Không để các thương hiệu quốc tế như Meta chiếm lĩnh hoàn toàn thị trường, các “ông lớn” công nghệ Trung Quốc như Xiaomi, Alibaba và cả hãng xe điện Li Auto cũng đã tham gia từ năm 2025. Họ liên tục giới thiệu các tính năng thực tiễn như theo dõi lượng calo trong bữa ăn theo thời gian thực hay tạo trải nghiệm xem phim như rạp chiếu bằng công nghệ thực tế ảo.
Đáng chú ý, chính phủ Trung Quốc cũng đã đưa kính thông minh vào chương trình trợ cấp quốc gia nhằm thúc đẩy tiêu dùng, hỗ trợ 15% giá bán (tối đa 500 Nhân dân tệ, tương đương khoảng 73 USD) cho mỗi sản phẩm.
Sự tò mò ngày càng lớn của người tiêu dùng đã kéo theo sự phát triển mạnh mẽ của thị trường thứ cấp. Trên nền tảng Xianyu, hàng loạt thương nhân đang cung cấp dịch vụ thuê kính AI với mức giá từ 40 đến 80 Nhân dân tệ (tương đương 6 đến 12 USD) mỗi ngày.
Ông Ke Changsi, một doanh nhân tại Thâm Quyến, cho biết ông đã phục vụ hơn 1.000 lượt khách thuê các dòng kính như Rokid và Quark chỉ trong vòng 4 tháng gần đây.
Khách hàng của Ke không chỉ là những người yêu công nghệ. Họ còn là du khách cần dịch biển báo khi ra nước ngoài, doanh nhân cần phiên dịch trực tiếp trong các cuộc họp với đối tác quốc tế, hay các diễn giả cần một “máy nhắc bài vô hình” khi đứng trên sân khấu.
Tuy nhiên, một phần không nhỏ nhu cầu lại đến từ học sinh, sinh viên. Với một thiết bị điều khiển từ xa nhỏ gọn đeo ở ngón tay như chiếc nhẫn, người dùng có thể âm thầm thao tác để tìm lời giải cho các bài toán khó hoặc câu hỏi tiếng Anh mà giáo viên khó phát hiện.
Dù các kỳ thi lớn như Cao Khảo (đại học) hay thi công chức đã ban hành lệnh cấm tuyệt đối đối với kính thông minh, nhưng trên thực tế ở các kỳ thi thường kỳ tại trường học, giáo viên vẫn chưa có đủ công cụ hoặc kỹ năng để nhận diện những thiết bị công nghệ cao này.
Các nhà nghiên cứu tại Đại học Khoa học và Công nghệ Hồng Kông gần đây đã thử nghiệm việc kết nối kính Rokid với 5.2, và kết quả là người tham gia đã lọt vào top 5 trong một lớp học gồm hơn 100 sinh viên.
Rào cản vật lý và nỗi lo về quyền riêng tư
Dù được kỳ vọng rất lớn, kính AI hiện tại vẫn chưa thể trở thành sản phẩm phù hợp với số đông. Liu Zhigang, một sinh viên ở Chiết Giang, người đã chi 3.300 Nhân dân tệ (465 USD) để mua kính Rokid, cho biết anh hiện ít khi sử dụng vì cảm giác bất tiện.
Với trọng lượng khoảng 50 gram (gấp đôi kính cận thông thường), thiết bị trở nên nặng nề khi đeo trong thời gian dài. Pin cũng là điểm yếu lớn khi chỉ hoạt động được vài giờ trước khi phải sạc lại trong hộp. Vào mùa hè, kính còn nhanh nóng lên, gây khó chịu và đổ mồ hôi.
Ngoài ra, vấn đề an toàn và quyền riêng tư đang trở thành chủ đề tranh luận gay gắt trên nhiều diễn đàn mạng. Một KOL tại Hàng Châu cho biết việc dùng kính để dẫn đường khi lái xe rất nguy hiểm do mắt phải liên tục chuyển đổi giữa mặt đường và màn hình hiển thị. Đáng lo ngại hơn là nguy cơ quay lén.
Dù phần lớn các mẫu kính đều được trang bị đèn LED báo hiệu khi camera hoạt động, nhưng các người bán trên mạng đã nhanh chóng tung ra những miếng dán siêu nhỏ để che tín hiệu này, biến thiết bị thành công cụ ghi hình bí mật khó kiểm soát.
Kính AI đang đứng trước ngưỡng phát triển có thể bùng nổ tương tự smartphone cách đây hơn một thập kỷ. Tuy nhiên, để trở thành một phần thực sự của đời sống, ngành công nghiệp này cần một hệ sinh thái ứng dụng thống nhất cùng những quy định pháp lý đủ mạnh nhằm ngăn chặn các biến tướng về đạo đức đang gia tăng.
*Nguồn: RoT, Fortune
