Buzz
Sự việc không chỉ phản ánh việc AI đang khiến ranh giới thật – giả trở nên mơ hồ hơn bao giờ hết, mà còn phơi bày cách phản ứng vội vã và đôi khi mang tính độc hại của đám đông trên mạng xã hội
Vào khoảng giữa tháng 5 năm 2026, một nghệ sĩ ý niệm ẩn danh trên mạng xã hội X với tài khoản SHL0MS đã đăng tải một hình ảnh kèm lời thách thức: "Tôi vừa tạo bức tranh này bằng trí tuệ nhân tạo theo phong cách Monet. Hãy mô tả thật chi tiết những điểm khiến nó thua kém tranh Monet thật."
Tác giả còn chủ động gắn nhãn "Made with AI" vào bài đăng, khiến nhiều người càng tin chắc rằng đây là một tác phẩm do AI tạo ra
Chỉ ít phút sau, hàng loạt tài khoản đã đổ vào phân tích bức tranh với sự tự tin cao độ. Người chê gam màu “rối rắm và vô hồn”, người nói bố cục “thiếu chiều sâu”, có người khẳng định đây là “AI rác” cố bắt chước phong cách Monet thời kỳ cuối nhưng thất bại, thậm chí có bình luận mỉa mai rằng nó giống “bài tập của sinh viên mỹ thuật năm nhất”.
Một số người còn đi sâu soi xét từng chi tiết nhỏ một cách nghiêm túc. Họ cho rằng phần phản chiếu trên mặt nước giống “nhiễu màu vô nghĩa”, gam tím quanh lá súng trở nên giả tạo, các nét cọ thì “đều đặn như máy móc”, và tổng thể bức tranh bị đánh giá là “thiếu linh hồn con người”.
Một bình luận tiêu biểu nhận xét: "Phần phản chiếu trong tranh AI chỉ là những mảng nhiễu bị vẩy bừa lên thôi. Còn Monet thật sự hiểu ánh sáng phản chiếu trên mặt nước vận hành như thế nào"
"Tôi thực sự thất vọng khi phải chỉ ra điều này. Bức tranh thiếu sự liên kết về chiều sâu không gian cũng như cách phối màu tổng thể chưa đạt..."
Một bình luận được lan truyền mạnh mẽ cho rằng bức tranh thất bại vì “không có kết cấu vật lý thật như tranh Monet”, thiếu độ dày lớp sơn, thiếu dấu ấn thời gian và cũng không mang lại cảm giác người họa sĩ thật sự đứng trước hồ nước để quan sát rồi vẽ lại. Người viết tiếp tục phân tích hàng loạt chi tiết như hướng nét cọ, cách phối màu, độ sắc nét của lá súng và logic ánh sáng phản chiếu trên mặt nước để chứng minh đây chỉ là “một hình ảnh mô phỏng Monet”.
Người dùng bình luận: "Thực sự nó trông như rác và đúng là rác thật. Một mớ hỗn độn. Nó không giống Monet chút nào..."
Nhưng điều khiến câu chuyện này trở nên đáng chú ý hơn lại nằm ở phản ứng từ giới chuyên gia nghệ thuật thực thụ.
Trong khi phần lớn mọi người vội vàng kết luận theo cảm tính, một số họa sĩ và nhà nghiên cứu mỹ thuật lại nhanh chóng phát hiện ra những điểm bất thường. Họ không chỉ cho rằng đây có thể là tranh thật, mà còn chỉ ra chính xác lý do vì sao nó mang phong cách Monet giai đoạn cuối đời.
Họa sĩ sơn dầu Kendric Tonn nhận xét bức tranh thể hiện rõ chiều sâu không gian với mặt hồ và phần phản chiếu của cây liễu phía sau. Ông đánh giá kết cấu lớp sơn khá thuyết phục và cho rằng đây nhiều khả năng là tác phẩm Monet thời kỳ cuối, khi nét vẽ trở nên mỏng hơn nhưng mạnh mẽ và dữ dội hơn trước.
Lời bình luận của nhà nghiên cứu nghệ thuật Marraccini khi bà lập tức nhận ra đó chính là tranh Monet thật
Nhà nghiên cứu nghệ thuật A.V. Marraccini thậm chí đã nhận ra ngay đây là một chi tiết thuộc tranh thật của Monet, dựa trên kỹ thuật nét cọ và lớp sơn dày đặc mang tính đặc trưng trong giai đoạn sáng tác cuối đời của danh họa Pháp. Bà còn lưu ý rằng khi tuổi cao, Monet có sự thay đổi trong cảm nhận màu sắc, khiến các tác phẩm về sau thường xuất hiện nhiều sắc tím và lilac hơn bình thường.
Sau khi làn sóng tranh luận lan rộng, SHL0MS mới công bố sự thật: bức tranh gây tranh cãi không phải sản phẩm của trí tuệ nhân tạo. Đó chính là tác phẩm Hoa Súng do Monet sáng tác khoảng năm 1915, hiện được trưng bày tại bảo tàng Neue Pinakothek ở Munich, Đức. Toàn bộ những lời chê bai về bố cục yếu, cảm xúc rỗng hay thiếu chiều sâu thực chất lại đang nhắm vào một kiệt tác hơn một thế kỷ tuổi.
Khi sự thật được hé lộ, những người ủng hộ nghệ thuật AI lập tức xem đây như một chiến thắng. Một số cho rằng điều này chứng minh sự định kiến chống AI thường mang tính cảm tính. Tuy vậy, nhà thiết kế Paul Macgregor lại nhận xét rằng: "Tôi nghĩ thí nghiệm này nói nhiều về Twitter hơn là về trí tuệ nhân tạo và nghệ thuật."
Dù không nhận ra đây là tranh Monet thật, vị chuyên gia này vẫn thừa nhận: "không phải Monet xuất sắc nhất, nhưng là một Monet rất đáng tin cậy"
Điều trớ trêu là nhiều bình luận phản đối AI trong cuộc tranh cãi lại vô tình phân tích khá chính xác về mặt nghệ thuật. Họ chỉ ra đúng cấu trúc sơn dầu, cách xử lý ánh sáng, chiều sâu không gian và việc Monet sử dụng tông tím trong giai đoạn cuối đời. Sai lầm duy nhất là họ mặc định đây là tranh AI, khiến mọi phân tích bị dẫn theo hướng phủ định.
Câu chuyện nhanh chóng trở thành một ví dụ điển hình cho sự hỗn loạn trên mạng xã hội trong thời đại AI tạo ảnh phát triển. Chỉ cần một nhãn “AI” được gán lên tác phẩm, cách nhìn của đám đông gần như lập tức thay đổi, ngay cả khi đó thực chất là một bức tranh thật của một trong những danh họa vĩ đại nhất lịch sử hội họa.
Nhà thiết kế Paul Macgregor sau đó tiếp tục nhận định rằng thí nghiệm này phản ánh nhiều về cách internet vận hành hơn là về bản thân AI hay nghệ thuật. Theo ông, môi trường trực tuyến đang đầy rẫy những phản ứng theo đám đông, nơi con người dễ dàng đưa ra kết luận chắc chắn mà chưa kiểm chứng kỹ nguồn gốc của thứ họ đang nhìn thấy.
Và có lẽ đó chính là điều đáng suy ngẫm nhất của toàn bộ câu chuyện này. AI không chỉ làm cho ranh giới thật – giả trên internet trở nên mơ hồ hơn, mà còn dần khiến con người bắt đầu nghi ngờ cả những điều vốn dĩ hoàn toàn là sự thật ngay từ đầu.
