Buzz
Theo ước tính, quốc gia này có thể khai thác tài nguyên trong hàng nghìn năm mà không cần phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu.
Đầu tháng 11/2025, ngành năng lượng hạt nhân Trung Quốc đã gây chấn động toàn cầu. Cụ thể, lò phản ứng muối nóng chảy sử dụng thorium tại Vũ Uy, tỉnh Cam Túc, chính thức đi vào hoạt động và đạt thành tựu chuyển đổi nhiên liệu thorium - uranium đầu tiên trên thế giới!
Đây không chỉ là một nâng cấp đơn giản cho nhà máy điện hạt nhân mà là một sự kiện có thể làm thay đổi toàn bộ bối cảnh năng lượng trên toàn cầu.
Trung Quốc đã mất 14 năm nghiên cứu và áp dụng công nghệ khiến Hoa Kỳ phải "bó tay".
"Lò phản ứng muối nóng chảy sử dụng thorium" là một bước tiến lớn trong năng lượng hạt nhân, không cần nước, siêu an toàn và ít thải ra chất thải hơn. Các nhà máy hạt nhân truyền thống yêu cầu lượng nước biển lớn để làm mát và chỉ có thể xây dựng ở các bờ biển, trong khi loại lò phản ứng này sử dụng muối nóng chảy làm chất làm mát và có thể được xây dựng ở sa mạc.
Các nhà máy điện hạt nhân truyền thống lo ngại về nguy cơ nổ, nhưng lò phản ứng muối nóng chảy sử dụng thorium hoạt động ở áp suất khí quyển và có cơ chế "nút đóng băng". Điều này giúp nó tự động bịt kín nhiên liệu hạt nhân, ngăn chặn nguy cơ tai nạn như Fukushima.
Tuy nhiên, ít người biết rằng Hoa Kỳ đã nghiên cứu và phát triển công nghệ lò phản ứng muối nóng chảy sử dụng thorium từ những năm 1960.
Vào năm 1965, Phòng thí nghiệm quốc gia Oak Ridge của Hoa Kỳ đã xây dựng và vận hành thành công lò phản ứng muối nóng chảy thử nghiệm đầu tiên trên thế giới, sử dụng nhiên liệu thorium.
Tuy nhiên, sau đó Hoa Kỳ đã chuyển hướng tập trung vào phát triển các lò phản ứng uranium, khiến nghiên cứu về lò phản ứng thorium bị đình trệ trong một thời gian dài.
Trung Quốc bắt đầu triển khai dự án lò phản ứng muối nóng chảy sử dụng thorium từ năm 2011, với sự hợp tác của gần 100 viện nghiên cứu. Từ việc chọn địa điểm tại Vũ Uy, Cam Túc vào năm 2017, đạt trạng thái tới hạn đầu tiên vào năm 2023, vận hành toàn công suất vào năm 2024 và cuối cùng là chuyển đổi thorium-uranium vào năm 2025…
Chỉ trong 14 năm, Trung Quốc đã hoàn thành những gì mà Hoa Kỳ chưa thể thực hiện được.
Lò phản ứng thử nghiệm 2 megawatt này là lò phản ứng muối nóng chảy duy nhất trên thế giới đang hoạt động và có khả năng sử dụng nhiên liệu thorium. Toàn bộ thiết bị cốt lõi của lò được sản xuất hoàn toàn trong nước, và chuỗi cung ứng hoàn toàn độc lập, có thể kiểm soát được.
Một điểm ấn tượng nữa là Trung Quốc nắm giữ "con át chủ bài về tài nguyên" - trữ lượng thorium công nghiệp đã được chứng minh của nước này đạt 280.000 tấn, đứng thứ hai trên thế giới.
Năng lượng từ phản ứng phân hạch của 1 tấn thorium tương đương với 200 tấn uranium hoặc 3,5 triệu tấn than đá. Trữ lượng của Trung Quốc đủ để cung cấp năng lượng cho cả nước trong hàng nghìn năm, vì vậy chúng tôi không cần phải phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu.
Một đòn giáng mạnh vào Hoa Kỳ: Công nghệ và năng lượng của họ đang ở thế bất lợi!
Cuộc đột phá này đã tạo ra sức ảnh hưởng không nhỏ đối với Hoa Kỳ.
Đầu tiên, khoảng cách công nghệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc là quá lớn để có thể bắt kịp!
Mặc dù Hoa Kỳ đã tái khởi động nghiên cứu và phát triển năng lượng hạt nhân tiên tiến, nhưng trọng tâm của họ hiện tại là các lò phản ứng mô-đun nhỏ và lò phản ứng nhanh làm mát bằng natri, trong khi công nghệ lò phản ứng muối nóng chảy sử dụng thorium đã bị gián đoạn.
Một báo cáo từ Phòng thí nghiệm quốc gia Oak Ridge cho thấy Hoa Kỳ đang tụt lại ít nhất 15 năm so với Trung Quốc trong các công nghệ quan trọng như kiểm soát ăn mòn muối nóng chảy và chế tạo than chì hạt nhân, và khoảng cách về nhân tài là điều không dễ dàng thu hẹp.
Thứ hai, sự phong tỏa năng lượng của Hoa Kỳ đã hoàn toàn thất bại!
Trong những năm gần đây, Hoa Kỳ luôn tìm cách sử dụng năng lượng để gia tăng sức ảnh hưởng, nhưng lò phản ứng muối nóng chảy sử dụng thorium đã giúp Trung Quốc đạt được trạng thái "tự cung tự cấp năng lượng".
Khi công nghệ này được thương mại hóa, Trung Quốc có thể giảm nhập khẩu dầu thô xuống dưới 500 triệu tấn mỗi năm, tiết kiệm được 350 tỷ USD ngoại tệ. Mối quan hệ giữa đồng USD và dầu mỏ sẽ bị suy yếu, trực tiếp làm lung lay vị thế bá chủ năng lượng của Mỹ.
Thứ ba, thị trường năng lượng toàn cầu đang dần bị chiếm lĩnh!
Lò phản ứng muối nóng chảy sử dụng thorium không chỉ tạo ra điện mà còn sản xuất hydro ở nhiệt độ cao và cung cấp nhiệt cho các ngành công nghiệp, khiến chúng lý tưởng cho những vùng khô cằn và các hòn đảo xa xôi.
Các quốc gia ở châu Âu và Trung Đông hiện đang theo dõi chặt chẽ công nghệ này, và thị trường xuất khẩu điện hạt nhân, trước đây do Hoa Kỳ thống trị, sắp bị thay thế bởi "dự án lò phản ứng thorium" của Trung Quốc.
Liệu đến năm 2035, Trung Quốc có thể vươn lên dẫn đầu về năng lượng?
Theo kế hoạch, Trung Quốc sẽ xây dựng một lò phản ứng nghiên cứu mô-đun công suất 10 megawatt vào năm 2030 và sẽ thương mại hóa dự án trình diễn công suất 100 megawatt vào năm 2035.
Trong tương lai, các nhà máy điện có thể được xây dựng ngay trong sa mạc, tàu chở hàng chạy bằng năng lượng hạt nhân có thể đi xa hơn, và thậm chí năng lượng hạt nhân có thể cung cấp điện cho các căn cứ trên Mặt Trăng. Một tấn thorium có thể cung cấp đủ năng lượng cho một căn cứ trên Mặt Trăng trong suốt 10 năm, tiết kiệm được nhiều năng lực vận chuyển so với năng lượng mặt trời.
Đây không chỉ đơn thuần là một cuộc đua công nghệ mà còn là cuộc cạnh tranh toàn diện về chiến lược năng lượng. Việc Trung Quốc hoàn thành lò phản ứng muối nóng chảy sử dụng thorium là một thắng lợi kép, vừa về đột phá công nghệ, vừa về lợi thế tài nguyên - công nghệ mà Hoa Kỳ đã bỏ qua từ lâu.
Mặc dù vậy, cuộc đua này vẫn chưa có kết quả rõ ràng vì còn nhiều yếu tố khác đang chi phối. "Liệu công nghệ năng lượng thorium của Trung Quốc có trở thành một thương hiệu quốc gia mới trong tương lai không?" vẫn là câu hỏi chưa có lời giải.
