Buzz
Một khách hàng của tôi muốn đặt tám người mẫu nam đẹp trai, cao 1m8, kèm theo một biệt thự và người hầu, để chuẩn bị cho cuộc sống của họ ở thế giới bên kia.
Trải qua nhiều thế hệ, các gia đình Trung Quốc vẫn duy trì thói quen tụ họp bên phần mộ tổ tiên để đốt tiền vàng, với niềm tin rằng những thứ này sẽ vượt qua bức màn ngăn cách giữa âm và dương, đến với những người thân yêu ở bên kia.
Theo thời gian, phong tục này không còn chỉ là một nét văn hóa tâm linh, mà đã trở thành hình thức tưởng nhớ rất cá nhân, khi mọi người tạo hình các vật dụng hiện đại như tivi, điện thoại thông minh, máy tính, hay cả máy chơi game bằng tiền vàng.
Đầu năm 2024, Ah Yue đã mở một studio tại Quảng Châu, chuyên chế tác các sản phẩm công nghệ bằng giấy và những món đồ hiện đại để giúp người sống tưởng nhớ người đã khuất.
Anh chàng 30 tuổi này chủ yếu phục vụ khách hàng thuộc thế hệ Z, với những yêu cầu đa dạng, từ bản sao của những chiếc xe hơi sang trọng đến hộp đồ uống hương sữa Want Want nổi tiếng của Trung Quốc.
Ah Yue chia sẻ rằng trải nghiệm này đã giúp anh hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa người sống và người đã khuất. Dưới đây là câu chuyện của anh.
Món quà dành cho thế giới bên kia
Khi tôi bắt đầu làm các mô hình giấy từ các sản phẩm công nghệ, một trong những đơn hàng đầu tiên của tôi là chiếc iPhone 15 màu hồng, được đặt làm bởi một sinh viên cho em gái cô ấy, người đã qua đời.
Mặc dù hầu hết mọi người đều chọn phiên bản Pro Max, nhưng cô ấy lại kiên quyết chọn mẫu tiêu chuẩn vì em gái cô thích màu hồng, màu mà iPhone 15 Pro Max không có. Cô ấy còn yêu cầu tôi làm vàng chiếc điện thoại, có thể là để giấu gia đình hoặc vì những lý do khó nói.
Một yêu cầu khác là làm 10 bản sao của iPhone 16. Khi tôi hỏi lý do số lượng, khách hàng cho biết đó là cho một người bạn — một streamer chơi game bị suy yếu sức khỏe do thức khuya quá nhiều.
Bạn bè của streamer này đã đùa rằng nếu cô ấy khỏe lại, họ sẽ mua cho cô không chỉ một mà là 10 chiếc iPhone 16. Thật tiếc, sức khỏe cô ấy đột ngột xấu đi và cô qua đời trước khi kịp nói lời tạm biệt. Sau khi đốt những chiếc điện thoại, khách hàng còn yêu cầu tôi làm thêm một trạm sạc nữa.
Tôi thuê một nhà kho nhỏ, với đồ nội thất đơn giản, một chiếc máy tính, một máy in và rất nhiều vật liệu chất đống.
Xưởng của tôi có hơn 100 sản phẩm, tạo cảm giác giống như một "siêu thị". Khách hàng có thể dạo quanh, chọn lựa các món đồ, tưởng tượng những gì người thân yêu của họ có thể cần hoặc muốn ở thế giới bên kia.
Thách thức lớn nhất trong nghề này nằm ở việc chế tác. Tôi bắt đầu bằng cách tạo mô hình 3D, sau đó chia chúng thành các thành phần nhỏ, thiết kế mẫu bằng AI và lắp ráp lại. Giấy thường rất mỏng manh và thiếu độ bão hòa màu sắc. Sau nhiều lần thử nghiệm với máy in ảnh, tôi nhận ra rằng giấy bóng tạo ra sự kết hợp hoàn hảo — vừa bắt mắt về mặt thị giác, vừa vững chắc về cấu trúc và dễ cháy.
Tôi nhận khoảng 1,5 đơn hàng mỗi ngày và làm việc trong nhiều giờ — từ 7 giờ sáng đến 3 giờ sáng, chủ yếu phục vụ khách hàng từ 18 đến 30 tuổi. iPhone vẫn là sản phẩm bán chạy nhất của tôi.
Khi điện thoại ngày nay được nâng cấp thường xuyên, nhiều khách hàng cảm thấy rằng người thân đã khuất của họ cũng cần được cập nhật. Khoảng 80% khách hàng đặt mua thêm các phụ kiện như cáp sạc để hoàn thiện nghi thức.
Mặc dù iPhone giấy là sản phẩm chủ yếu, nhưng nhiều khách cũng yêu cầu các thương hiệu và kiểu máy khác như Xiaomi, Huawei và các dòng điện thoại màn hình gập.
Một số khách hàng yêu cầu các mẫu điện thoại cũ. Tôi cung cấp các bản sao của những chiếc điện thoại từ bốn, năm năm trước, bao gồm các mẫu Nokia, Samsung và Motorola đời cũ.
Một phụ nữ muốn tôi làm lại chiếc điện thoại Philips cho bà của cô. Cô đã gửi cho tôi những bức ảnh chi tiết của chiếc điện thoại thật — màu đỏ, với các nút bấm mòn và bụi bám ở mặt sau. Cô yêu cầu tôi sao chép chính xác, giải thích rằng gia đình đã quên mang chiếc điện thoại thật vào quan tài khi hỏa táng.
Cuộc sống đương đầu
Trong khi các mối quan hệ truyền thống thường xoay quanh các nhu cầu thiết yếu hàng ngày, thế hệ chúng ta đã xây dựng tình bạn và mối quan hệ lãng mạn qua trò chơi điện tử.
Vào tháng 8 năm ngoái, một phụ nữ trẻ đã đặt làm một chiếc Nintendo Switch vào ngày giỗ của chồng cô. Cô kể rằng họ đã cùng nhau vượt qua một mối quan hệ xa cách và dịch bệnh trước khi kết hôn. Đau buồn thay, chỉ sáu tháng sau, anh đột ngột qua đời.
"Anh ấy rất thích chơi game. Chúng tôi cùng nhau mua một chiếc Switch và chơi Mario Kart 8, Odyssey, It Takes Two và Overcooked. Chúng tôi xây nhà, nuôi khủng long trong Ark, chỉ huy hạm đội trong Eve, và làm nông trong Stardew Valley. Chúng tôi mơ ước xây dựng một ngôi nhà thực sự và có một cuộc sống hạnh phúc sau khi kết hôn. Nhưng tất cả đã sụp đổ khi anh ấy ra đi," cô viết trong đánh giá của mình về dịch vụ của tôi trên Taobao. Cô thật sự rất mạnh mẽ.
Thông thường, bạn bè hiểu sở thích của người đã khuất hơn cả gia đình. Một khách hàng, người biết người bạn cùng lớp đại học quá cố của mình thích lắp ráp PC và chơi game, đã đặc biệt yêu cầu tôi làm cho anh ta một bản sao của card đồ họa GeForce RTX 4090 hiệu suất cao.
Người bạn cùng lớp này, dù có thành tích học tập xuất sắc, nhưng xuất thân từ gia đình khó khăn, không thể tiếp tục chương trình sau đại học vì thiếu tài chính. Anh đã rơi vào trầm cảm và cuối cùng quyết định tự kết thúc cuộc đời mình.
Một số khách hàng yêu cầu tôi đốt thư cho những người thân đã khuất. Một số lá thư chứa đựng niềm hy vọng, chia sẻ tin vui về các cột mốc quan trọng như ngày nhận lương đầu tiên, kết hôn hay sinh con. Những lá thư khác lại thể hiện sự gian truân trong cuộc sống của người gửi.
Bạn trai của một nữ khách hàng đột ngột qua đời. Cô phải đối mặt với một chuỗi khó khăn trong cuộc sống, bao gồm cả bệnh ung thư và ly hôn.
Cô đã đốt một chiếc Switch và một vài thẻ trò chơi cho bạn trai mình, và trong thư cô viết, "Đôi khi tôi ghen tị với anh, mãi mãi 27 tuổi, trong khi tôi vẫn phải bước tiếp mà không biết điều gì đang đợi mình ở phía trước".
Đốt cho chính mình
Có những lúc tôi cố gắng an ủi khách hàng. Vào tháng 9, một phụ nữ Gen Z, làm việc 10 tiếng mỗi ngày tại nhà hàng gia đình với mức lương thấp, chia sẻ rằng cô cảm thấy như mình không sống cho chính mình.
Cô ấy nghiêm túc xem xét việc đặt tám người mẫu nam đẹp trai, cao 1m8, một biệt thự và người hầu cho cuộc sống ở thế giới bên kia của mình.
Trong những tháng sau đó, tôi ở bên khi cô ấy chia sẻ những khó khăn hàng ngày— mệt mỏi, căng thẳng công việc, lo lắng về cân nặng và cơn đói sau những ca làm việc muộn. Cô có dấu hiệu trầm cảm nhưng dần cải thiện qua những cuộc trò chuyện chúng tôi có.
Một sinh viên đã đặt mua một đĩa CD của Avicii, thậm chí còn nói rõ tháng cô ấy dự định từ bỏ thế giới này. Tôi đã chia sẻ những trải nghiệm của mình để động viên cô, gợi ý những hành động đơn giản như tắm để thư giãn tâm trí.
Tôi cảm thấy nhẹ nhõm khi sau đó thấy bài đăng của cô trên mạng xã hội về việc thưởng thức trà sữa và mua sắm với bạn bè, biết rằng cô cuối cùng đã tìm thấy sự bình yên trong những điều nhỏ nhặt.
Một khách hàng khác yêu cầu tôi làm bánh mì khoai tây giấy cho ông của anh ấy. Anh chia sẻ rằng trong học kỳ thứ hai đại học, anh đã mua một ít bánh vì nghĩ ông sẽ thích. Nhưng ông đã qua đời trước khi có thể thưởng thức chúng. Khi quay lại cửa hàng, bánh mì đã ngừng sản xuất.
Một người phụ nữ yêu cầu tôi làm băng vệ sinh giấy cho mẹ mình, đặc biệt là loại cao cấp hơn thay vì loại rẻ tiền có tác dụng làm mát, vì bà tin rằng cảm giác lạnh sẽ làm mẹ khó chịu. Trong thư, bà viết, "Mẹ luôn từ chối mua thứ này vì cho rằng chúng quá đắt. Bây giờ con gái của mẹ có thể mua được rồi."
Điều mà khách hàng mang theo nhiều nhất là cảm giác hối tiếc và tội lỗi. Qua những gì họ muốn gửi cho người đã khuất, người sống tìm thấy sự an ủi. Nếu những lễ vật tôi dâng có thể giúp họ vơi bớt gánh nặng, có lẽ áp lực bấy lâu nay chỉ là con hổ giấy mà thôi.
