Từ một trang web chỉ phục vụ nhu cầu trong gia đình, Gia Phả OS bất ngờ trở thành công cụ được nhiều người xin link tải. Người thì dùng để xây dựng cây gia đình, người đặt câu hỏi về bảo mật dữ liệu, nhưng điều khiến nhiều người tò mò nhất lại là… hệ thống có cho phép một người có nhiều vợ không.
Hầu như mỗi dòng họ đều có một cuốn gia phả, thường được cất giữ cẩn thận và chỉ mở ra vào những dịp giỗ lớn. Với một lập trình viên Việt, cuốn sổ truyền thống ấy đã được chuyển thành một website có thể xem ngay trên điện thoại. Ban đầu anh chỉ làm cho gia đình sử dụng, nhưng sau khi chia sẻ ảnh giao diện lên mạng, nhiều người xin mã nguồn nên dự án được đưa lên GitHub để mọi người tải về miễn phí.

Bài đăng trên nhóm J2TEAM Community
Trang web cho phép người dùng nhập thông tin từng thành viên rồi liên kết lại thành sơ đồ gia đình rõ ràng, nhìn vào là biết ai là con của ai và thuộc thế hệ nào. Người lớn tuổi có thể xem dưới dạng cây phả hệ truyền thống, còn người trẻ có thể chuyển sang dạng mindmap để dễ theo dõi. Chỉ cần tìm tên là hiện đúng người, tránh tình huống đứng giữa họ hàng đông mà không biết phải xưng hô ra sao.

Một điểm khiến nhiều người hứng thú là cảm giác "tự quản lý dữ liệu gia đình". Thay vì dùng các ứng dụng bên ngoài, toàn bộ thông tin phả hệ được lưu trong hệ thống do chính mình kiểm soát. Quyền chỉnh sửa hay chỉ xem cũng có thể phân quyền rõ ràng, điều này đặc biệt phù hợp với những ai quan tâm đến vấn đề riêng tư.
Phần thú vị nhất lại nằm ở khu bình luận khi dự án được chia sẻ rộng rãi. Có người hỏi cách sử dụng cho người không rành code, có người khoe đã dùng ứng dụng gia phả khác trên điện thoại. Một số còn đề xuất thêm tính năng nhận diện khuôn mặt: chỉ cần chụp ảnh là biết phải gọi người đó bằng gì cho đúng phép. Nhưng câu hỏi khiến nhiều người chú ý nhất vẫn là liệu hệ thống có xử lý được trường hợp một người có nhiều vợ, con của mỗi bà hiển thị riêng hay không, bởi "chuyện xưa các cụ phức tạp lắm".

Một bình luận khác lại nhìn câu chuyện theo góc độ khá thực tế. Từ giờ bọn trẻ trong họ có khi phải giữ kín web gia phả, nếu không bạn bè chỉ cần tìm kiếm một chút là biết ngay tên bố mẹ hay ông bà. Nghe thì hài hước nhưng cũng phản ánh đúng thời đại mà hầu như thông tin nào cũng có thể tra ra trên mạng.
Tác giả của dự án chia sẻ khá giản dị: ngoài kia có rất nhiều sản phẩm hoàn thiện hơn và nhiều chức năng hơn. Tuy vậy, dùng công cụ do chính mình tạo ra vẫn mang lại cảm giác an tâm vì hiểu rõ cách nó vận hành. Và biết đâu thứ được làm chỉ để phục vụ gia đình lại phù hợp với rất nhiều gia đình khác.

Chỉ sau một khoảng thời gian ngắn, dự án đã được hàng chục người tải về lưu trữ và trải nghiệm. Không phải vì đây là một sản phẩm công nghệ quá đồ sộ, mà bởi nó chạm đúng nhu cầu quen thuộc của nhiều gia đình Việt Nam. Dòng họ đông, vai vế phức tạp, ai cũng từng lúng túng khi xưng hô và cũng muốn lưu lại thông tin gia đình cho thế hệ sau.
Biết đâu trong tương lai, mỗi lần họp họ sẽ không còn cảnh truyền tay nhau cuốn gia phả cũ nữa. Thay vào đó sẽ là câu nói quen thuộc: "Đợi chút, để mở web gia phả xem lại đã". Và người đang phân vân xưng hô thế nào sẽ nhẹ nhõm vì cuối cùng cũng tìm được cách gọi cho đúng.
