Buzz
Cụm camera ngang không phải là ý tưởng mới - Google, Nokia, Huawei đã thử trước. Nhưng khi Apple đưa vào iPhone Air và iPhone 17 Pro, nó thực sự tạo nên cơn sốt.
Chỉ sau sự kiện 9/9, iPhone Air và iPhone 17 Pro/Pro Max đã khiến cộng đồng công nghệ không ngừng bàn tán. Mặc dù chip A19 Pro vẫn là điểm mạnh về cấu hình, nhưng nếu nói riêng về thiết kế, cụm camera ngang dài chiếm hết lưng máy mới là điểm gây bão, trở thành chủ đề nóng trên các mạng xã hội.
Điều thú vị là Apple không phải là người tiên phong. Hàng thập kỷ trước, nhiều hãng đã thử nghiệm thiết kế cụm camera ngang, nhưng có lẽ bạn sẽ không nhớ được nhiều cái tên đó.
Google làm mấy năm mà chẳng ai để ý…
Thực tế, việc Google làm mấy năm mà chẳng ai để ý chỉ là cách nói đùa. Dân công nghệ đều biết Pixel có camera ngang, nhưng các hãng Android khác chẳng mấy quan tâm.
Google đã trình làng Pixel 6 vào năm 2021 với thiết kế camera nằm ngang kéo dài. Trước đó, Nexus 6P (2015) hợp tác cùng Huawei cũng đã thử nghiệm ý tưởng này: một dải đen trên lưng chứa cụm camera và cảm biến. Nhưng kết quả là gì? Pixel 6 bị chỉ trích là “thô kệch” và bị so sánh như… mắt Cyclops trong X-Men. Nexus 6P giờ đây ít ai còn nhớ đến thiết kế camera này.
Mặc dù Google kiên trì giữ thiết kế này cho đến tận Pixel 10 hiện tại, nhưng nó chưa bao giờ trở thành một “trend” thực sự. Người ta nhớ đến Pixel nhờ khả năng chụp ảnh, xử lý AI hay hình ảnh, chứ không phải vì cụm camera.
Nói cách khác, camera ngang không phải là một phát minh mới, chỉ là nó chưa bao giờ thành công trong việc tạo dựng một bản sắc thị trường. Cho đến khi Apple xuất hiện.
iPhone chỉ trong một đêm đã kéo cả làng "copy"?
Khi iPhone Air và iPhone 17 Pro/Pro Max ra mắt với cụm camera ngang ở mặt lưng, nó ngay lập tức trở thành dấu ấn nhận diện mới của Apple.
Đặc biệt với iPhone Air, cấu trúc bên trong đã được thiết kế lại hoàn toàn để tối ưu không gian – và chính cụm camera ngang này lại là nơi chứa hầu hết các linh kiện quan trọng của máy.
Kết quả là, thứ từng bị chê ở Google – “thô kệch”, “cục mịch” – giờ lại được nhìn nhận như một bước đi “táo bạo” trong thiết kế iPhone sau nhiều năm ít thay đổi. Thậm chí, các nhà phân tích cũng phải dành lời khen cho iPhone Air.
Paolo Pescatore, nhà phân tích tại PP Foresight, nhận xét: “Trong một kỷ nguyên mà chúng ta đã thấy quá nhiều sự giống nhau, thật tuyệt khi Apple mang đến một sản phẩm mới. Nó phần nào làm sống lại toàn bộ phân khúc iPhone.”
“Tôi nghe thấy tiếng vỗ tay vang dội ngay khoảnh khắc iPhone Air được công bố,” Gaurav Chaudhary, YouTuber với gần 24 triệu người theo dõi, biệt danh “Technical Guruji”, chia sẻ thêm.
Những lời khen này càng khiến cụm camera ngang trên iPhone trở nên “iconic” hơn bao giờ hết và cũng vô tình tạo thành một chiến dịch marketing miễn phí cho Apple.
Cộng đồng mạng cũng bùng nổ tranh luận, vừa trêu chọc vừa tán dương. Chính nhờ những cuộc tranh cãi này mà cụm camera ngang càng trở nên nổi tiếng. Apple đã biến một chi tiết vốn bị bỏ quên thành ngôn ngữ thị giác, một kiểu “DNA” mà chỉ cần nhìn qua là biết ngay đó là iPhone thế hệ mới.
Hiệu ứng domino lan tỏa rất nhanh. Chỉ vài ngày sau, Sony – một thương hiệu nổi tiếng với sự bảo thủ và hiếm khi chạy theo xu hướng – lại bất ngờ ra mắt Xperia 10 VII với cụm camera ngang. Đây là một sự thay đổi lớn, nếu nhớ lại rằng suốt nhiều năm qua, dòng Xperia đều trung thành với thiết kế camera dọc. Điều này có thể chỉ là sự trùng hợp, nhưng không thể phủ nhận rằng thời điểm ra mắt đã khiến nhiều người liên tưởng đến sự lan tỏa từ iPhone Air và iPhone 17 Pro.
Trùng hợp là hình ảnh rò rỉ về Galaxy S26 Edge cho thấy Samsung có thể đang thử nghiệm cụm camera dài ngang, tạo nên một diện mạo không khác gì iPhone 17 Pro. Với Samsung, hãng này vốn trung thành với thiết kế camera dọc và ống kính tách rời, điều này đánh dấu một bước ngoặt lớn trong triết lý thiết kế của họ.
Thú vị là ngay cả trước khi Apple chính thức công bố, thị trường Trung Quốc đã “đón lõng” xu hướng này. Tecno Spark 40 và Infinix Hot 60i 5G đều ra mắt với cụm camera ngang, khiến người ta liên tưởng ngay đến ảnh render iPhone 17 bị rò rỉ từ vài tháng trước. Không thể gọi đây là tình cờ, vì cả hai đều chọn thời điểm ra mắt sát với sự kiện của Apple. Đây rõ ràng là chiến lược “đi tắt đón đầu”: tận dụng sự chú ý của dư luận với tin đồn iPhone 17 để tạo đòn bẩy truyền thông cho sản phẩm của mình.
Cái “trùng hợp” này đã lặp đi lặp lại nhiều lần trong ngành. Nhưng lần này, nó càng làm nổi bật một sự thật: chỉ cần Apple xuất hiện, xu hướng lập tức hình thành. Dù Google đã đi trước nhiều năm, và thậm chí có thể coi là người mở đường cho smartphone hiện đại, nhưng phải đến khi Apple tham gia, cụm camera ngang mới thật sự trở thành biểu tượng mà mọi hãng khác không thể bỏ qua.
Lịch sử lặp lại: từ “tai thỏ”, Dynamic Island đến dải camera
Lịch sử cho thấy, đây không phải lần đầu tiên Apple cho ra mắt một sản phẩm bị cộng đồng phản đối, nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, thị trường lại bắt đầu chạy theo.
Khi iPhone X ra mắt vào năm 2017, cụm tai thỏ lập tức trở thành tâm điểm tranh cãi. Nó bị chê là “xấu xí”, “phá vỡ sự liền mạch”, thậm chí bị gọi là “thảm họa màn hình”. Tuy nhiên, chỉ sau một năm, các hãng Android đồng loạt áp dụng, không chỉ trên smartphone mà còn trên cả tablet. Tai thỏ dần trở thành hình ảnh phổ biến trên smartphone, bất chấp việc cộng đồng Android trước đó đã chế giễu Apple.
Câu chuyện tương tự xảy ra với iPhone 11 Pro vào năm 2019, khi Apple ra mắt cụm ba camera sau. Cả cộng đồng internet lúc đó ngập tràn meme “bếp từ” hay “máy cạo râu”, nhưng chỉ vài năm sau, cách bố trí camera “ba mắt” này đã trở thành tiêu chuẩn cho nhiều smartphone.
Đến iPhone 14 Pro, Apple giới thiệu Dynamic Island, một chi tiết tưởng chừng như nhỏ bé, thực chất là khu vực mở rộng quanh camera. Ban đầu, nó thậm chí còn bị cộng đồng Android chế nhạo vì chỉ là “mánh lới” cho camera đục lỗ – kiểu thiết kế đã phổ biến trên Android từ lâu. Tuy nhiên, nhờ vào các hiệu ứng phần mềm thông minh (thông báo, nhạc, hẹn giờ, cuộc gọi), Dynamic Island đã trở thành tính năng nổi bật, và nhanh chóng được các hãng Android khác bắt chước.
Không chỉ phần cứng, phần mềm iOS cũng từng bị chỉ trích, nhưng sau đó lại trở thành mẫu mực để các hãng khác học hỏi. Điển hình là cử chỉ điều hướng kiểu thanh home từ iPhone X, sau này trở thành hệ gesture mặc định trên Android 10. Giao diện của iOS cũng nhiều lần trở thành hình mẫu cho các hệ điều hành khác. Và Liquid Glass trên iOS 26 rất có thể sẽ sớm xuất hiện trên HyperOS 3 của Xiaomi.
Chính vì thế, những gì bị chỉ trích hôm nay có thể sẽ trở thành chuẩn mực ngày mai. Từ tai thỏ, Dynamic Island đến cụm ba camera, lịch sử đã chứng minh điều này. Và với iPhone Air và iPhone 17 Pro, cụm camera ngang cũng đang đi theo quỹ đạo đó: ban đầu bị chế giễu, gây tranh cãi, nhưng rồi sẽ trở thành xu hướng mà cả ngành phải tuân theo. Không phải tất cả smartphone, nhưng chắc chắn kiểu thiết kế này sẽ xuất hiện nhiều hơn gấp bội so với thời kỳ Google Pixel.
