Buzz
Không phải Google hay Microsoft, mà chính mới là đối thủ đáng gờm khiến Meta lo ngại, khi chatbot AI này đã chiếm lĩnh thứ quan trọng nhất mà Facebook sống nhờ trong suốt hai thập kỷ qua: sự chú ý của người dùng.
Mặc dù nhiều người cho rằng OpenAI đang cạnh tranh với Google trong lĩnh vực tìm kiếm hay với Microsoft trong năng suất, nhưng thực tế, chính mới là mối đe dọa lớn nhất đối với Meta, công ty sở hữu Facebook và Instagram. Mối đe dọa này không nằm ở khả năng tạo nội dung hay chất lượng mô hình ngôn ngữ, mà chính là ở một yếu tố cơ bản hơn: thời gian mà người dùng dành cho nó.
Theo thống kê mới nhất, hiện đang có khoảng 125 triệu người dùng hoạt động mỗi ngày, với mỗi phiên người dùng kéo dài trung bình 14 phút. Đây là con số đủ lớn để làm “biến mất” hàng tỷ phút tương tác trước đây thuộc về Facebook, Instagram hay Threads. Trong tháng 5/2025, lượt truy cập đạt 5,2 tỷ, chỉ kém Instagram với 7,5 tỷ lượt.
Mỗi ngày, người dùng gửi khoảng 2,5 tỷ yêu cầu, và OpenAI dự định đạt 1 tỷ người dùng vào cuối năm 2025. Với mức độ tương tác sâu như vậy, đang dần thay thế Facebook, trở thành nơi người dùng trò chuyện, tìm kiếm lời khuyên, chia sẻ cảm xúc – nhưng không có quảng cáo.
Đây chính là yếu tố khiến Meta phải lo lắng. Hệ sinh thái của Meta tồn tại nhờ vào thời gian chú ý của người dùng: càng ở lâu, càng tương tác với nhiều bài đăng và bình luận, doanh thu quảng cáo càng lớn. Năm 2024, Meta đã kiếm được khoảng 160 tỷ USD từ quảng cáo, trong đó Instagram dự báo sẽ thu về 32 tỷ USD tại Mỹ vào năm 2025.
Mỗi USD từ quảng cáo của Meta đều dựa vào một nguyên lý đơn giản: người dùng phải tương tác với người thật. Nhưng đang làm đảo lộn nguyên lý này. Khi một chatbot có thể đáp ứng nhu cầu trò chuyện, chia sẻ cảm xúc hay thấu hiểu mà không cần quảng cáo, mô hình kinh doanh của Facebook, dựa trên “tương tác xã hội”, trở nên dễ bị lung lay.
Với hơn 800 triệu người dùng hàng tuần cùng những tương tác tự nhiên, đang dần chiếm lĩnh không gian trong tâm trí người dùng, vượt qua cả Facebook.
và các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) hiện nay không chỉ dừng lại ở việc trả lời câu hỏi. Chúng có khả năng xây dựng mối quan hệ cá nhân sâu sắc, ghi nhớ lịch sử trò chuyện, hiểu được cảm xúc, thậm chí trở thành người bạn tri kỷ của từng người dùng.
Nghiên cứu về các chatbot như Replika chỉ ra rằng nhiều người đã hình thành mối liên kết cảm xúc thực sự với AI – một loại quan hệ “ảo mà thực”. Những phiên bản tiên tiến hơn như Tolans còn phát triển mối quan hệ này theo hướng tích cực, với một điểm chung: AI luôn lắng nghe, không bao giờ mệt mỏi và luôn sẵn sàng hỗ trợ trừ khi yêu cầu ngừng lại.
Khác với mạng xã hội truyền thống – nơi người dùng nhìn nhận bản thân qua phản hồi của người khác – mang lại một tấm gương phản chiếu ngay lập tức, nơi mỗi câu trả lời được cá nhân hóa. Điều này khiến nó trở thành một “người bạn đồng hành AI” có thể giữ chân người dùng lâu hơn bất kỳ nền tảng nào.
Với Meta, điều này là một cơn ác mộng thực sự: chỉ cần một phần nhỏ trong số 3,3 tỷ người dùng hằng ngày của họ chuyển sang tương tác sâu với , doanh thu quảng cáo sẽ ngay lập tức giảm mạnh, vì mỗi phút mất đi là một phút không thể bán quảng cáo.
Bạn đồng hành AI – các chatbot AI đang dần thay đổi cách chúng ta tương tác trên mạng xã hội, khi giờ đây người dùng giao tiếp trực tiếp với AI thay vì qua các tương tác gián tiếp như trước.
Điều đáng chú ý là OpenAI hiện đang thu khoảng 70% doanh thu – tương đương 13 tỷ USD – trực tiếp từ người tiêu dùng, chứ không phải từ các doanh nghiệp. Đội ngũ của họ cũng mang phong cách “Facebook thu nhỏ”, với hơn 600 nhân viên, chiếm khoảng 20% tổng số, từng làm việc tại Meta.
Sự kết hợp giữa kinh nghiệm xây dựng nền tảng xã hội và công nghệ AI mở ra một lối đi mới: không chỉ đơn thuần là một công cụ, mà đang dần trở thành nền tảng giao tiếp xã hội cá nhân hóa, nơi con người dành thời gian, cảm xúc và sự chú ý – những yếu tố mà trước đây chỉ có Meta mới chiếm lĩnh.
Đối với Meta, đây không còn là cuộc đua công nghệ mà là cuộc chiến sinh tồn. Khi người dùng tìm đến AI để trò chuyện, chia sẻ cảm xúc và kết nối, thế giới mạng xã hội truyền thống đối diện với thử thách lớn nhất từ trước đến nay. Điều đáng chú ý là, thứ có thể “hủy diệt” mô hình kinh doanh của Facebook không phải một nền tảng xã hội mới, mà chính là một ô chat nhỏ mang tên .
