Sau thời gian mong chờ, Raspberry Pi 4 Model B cuối cùng đã chính thức lọt vào tay tôi. Về thiết kế, máy không thay đổi nhiều so với phiên bản tiền nhiệm, nhưng khi so sánh với RPi 3 đang sử dụng, có thể thấy rõ những cải tiến vượt bậc về phần cứng, hệ thống kết nối và khả năng kết nối mạng. Một số thay đổi mang lại trải nghiệm tốt hơn, trong khi số khác lại gây ra vài phiền toái nhỏ.Khác biệt dễ nhận thấy nhất trên Raspberry Pi 4 so với các đời trước là việc loại bỏ cổng HDMI truyền thống và cổng sạc microUSB, thay vào đó là cổng USB-C để cấp nguồn và cổng micro HDMI cho tín hiệu hình ảnh. Đặc biệt, máy được trang bị tới 2 cổng microHDMI, cho phép xuất hình ảnh song song ra hai màn hình với độ phân giải lên đến 4K - một nâng cấp đáng giá.

Tuy nhiên, việc sử dụng hai cổng này không hề đơn giản. Đối với microHDMI, tôi buộc phải mua thêm bộ chuyển đổi từ microHDMI sang HDMI để kết nối với màn hình hiện có. Loại cổng này từng phổ biến trên smartphone giai đoạn 2012-2014 nhưng giờ đã trở nên khó tìm phụ kiện. Sau một hồi tìm kiếm, tôi mới mua được bộ chuyển đổi Ugreen microHDMI-HDMI giá 59K trên Tiki. Dù giá rẻ nhưng phải chờ đợi thêm vài tiếng mới dùng được RPi 4, hơi bực nhưng cuối cùng màn hình cũng hoạt động.
Cổng USB-C lại phức tạp hơn. Tôi không mua nguồn chính hãng vì nghĩ cáp USB-C nào cũng dùng được. Về lý thuyết là vậy, nhưng do thiếu một số linh kiện trên bo mạch nên nhiều cáp chất lượng cao như cáp màn hình LG hay sạc MacBook lại không tương thích. Raspberry sẽ cập nhật phần cứng để khắc phục vấn đề này trong tương lai.

Sau khi cài đặt hệ điều hành Raspbian mới nhất từ Raspberry.org, tôi nhận thấy giao diện vẫn quen thuộc nhưng hoạt động mượt mà hơn nhờ CPU Broadcom BCM2711 với 4 nhân 1.5GHz Cortex-A72. Các ứng dụng chạy nhanh hơn, xử lý tác vụ hiệu quả hơn. Những ai dùng RPi 4 để giả lập PlayStation hay xử lý dữ liệu IoT sẽ cảm nhận rõ sự khác biệt. Còn với nhu cầu sử dụng như máy tính thông thường thì khó đánh giá vì tôi chủ yếu dùng dòng lệnh và Docker container.
Khác với RPi 3 chỉ hỗ trợ Wi-Fi 2.4GHz và Bluetooth cũ, RPi 4 đã tích hợp đầy đủ Wi-Fi 5GHz/ac và Bluetooth 5.0. Điều này đặc biệt hữu ích cho ai dùng RPi để stream video nội bộ, dù tốc độ Internet vẫn tương đương thế hệ trước.

Tôi chọn bản RAM 4GB - cấu hình cao nhất dù không rõ sẽ tận dụng hết bộ nhớ này thế nào khi chỉ dùng cho các giải pháp IoT. Nhưng với ai dùng RPi như mini PC thì 4GB RAM sẽ giúp chạy đa nhiệm mượt mà hơn, đặc biệt khi dùng trình duyệt Chromium. Raspbian và các ứng dụng cũng hoạt động nhanh hơn đáng kể.
Hiện tại RPi 4 chạy ổn định. Tôi sẽ tiếp tục trải nghiệm và chia sẻ thêm nếu phát hiện ứng dụng thú vị nào cho chiếc máy tính bé nhỏ này.



