Việc xây dựng một nhà máy sản xuất chip bán dẫn dưới 10nm có thể tốn hơn 10 năm, trong khi quá trình thiết kế vi mạch chỉ cần 2-3 năm để hoàn thiện.

100 nhà máy sản xuất wafer sẽ tạo ra 1 triệu cơ hội việc làm
Tại Diễn đàn chính sách "Việt Nam chủ động phát triển ngành công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo trong kỷ nguyên mới", bà Nguyễn Thị Bích Yến - Chuyên gia cao cấp tại Soitec - nhấn mạnh rằng Việt Nam đang có cơ hội lớn để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.
Bà chia sẻ rằng công nghệ vi mạch đã có những bước tiến vượt bậc, từ những con chip chỉ chứa 4 transistor (một linh kiện cơ bản -PV) vào cuối những năm 1950, đến nay đã đạt được mức 100 tỷ transistor trên một con chip; mở ra tiềm năng to lớn cho các ứng dụng AI, xe điện và nhiều ngành công nghiệp khác.
Trong vòng 5 năm tới, dự kiến sẽ có khoảng 100 nhà máy sản xuất wafer (Wafer Fab) được xây dựng trên toàn cầu, tạo ra hơn 1 triệu việc làm . Việt Nam có cơ hội thu hút đầu tư và phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực này nếu có chiến lược phù hợp.

Diễn giả tại sự kiện.
“Việt Nam sở hữu lợi thế địa lý chiến lược, gần các quốc gia và vùng lãnh thổ mạnh về công nghệ vi mạch như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc). Nếu biết tận dụng cơ hội hợp tác, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành trung tâm sản xuất và nghiên cứu vi mạch trong khu vực, giống như cách Nhật Bản và Hàn Quốc đã phát triển ngành công nghiệp này”, bà nhấn mạnh.
Công nghệ đóng gói tiên tiến giúp cải thiện hiệu suất chip, giảm thiểu chi phí sản xuất và tối ưu hóa năng lượng. Các tập đoàn lớn như AMD, Nvidia, Intel đang đẩy mạnh đầu tư vào lĩnh vực này. Đây cũng là cơ hội để Việt Nam tham gia nếu có sự hợp tác chặt chẽ với các đối tác công nghệ hàng đầu thế giới.
Bà đề xuất rằng Chính phủ và doanh nghiệp Việt Nam cần nhanh chóng xây dựng chiến lược phát triển nhân lực, hợp tác quốc tế và đầu tư vào nghiên cứu vi mạch. Nếu chậm trễ, cơ hội sẽ bị bỏ lỡ vì ngành công nghệ luôn thay đổi với tốc độ chóng mặt.
“Việc nâng cao năng lực sản xuất, đào tạo đội ngũ kỹ sư và thu hút đầu tư sẽ giúp Việt Nam bước vào kỷ nguyên AI và bán dẫn một cách vững vàng”, bà khẳng định.
"Tôi đã gặp rất nhiều kỹ sư Việt Nam trên khắp thế giới"
Trong khi đó, ông Jae-Yong Park, Phó Chủ tịch phụ trách AI và Sản xuất thông minh tại Tata Electronics, đã chia sẻ góc nhìn về tiềm năng phát triển của Việt Nam trong lĩnh vực AI và bán dẫn, đặc biệt khi so sánh với Ấn Độ - nơi ông vừa hoàn thành một chuyến công tác dài hạn.
Ông nhận thấy nhiều điểm tương đồng giữa Việt Nam và Ấn Độ, đặc biệt về vị trí địa lý và nguồn nhân lực. “Cả hai quốc gia đều nằm ngoài trung tâm bán dẫn lớn ở Đông Á, nhưng lại sở hữu nguồn nhân lực dồi dào với nhiều nhà nghiên cứu và kỹ sư tài năng. Tôi chủ yếu làm việc tại Mỹ, nhưng phần lớn đồng nghiệp của tôi đến từ châu Á - Ấn Độ, Trung Quốc, Việt Nam… Tôi đã gặp rất nhiều kỹ sư Việt Nam trên khắp thế giới, điều này chứng tỏ Việt Nam có nguồn nhân tài dồi dào”, ông chia sẻ.

Buổi tọa đàm thu hút sự tham gia của các lãnh đạo và giáo sư hàng đầu trong lĩnh vực AI và Bán dẫn tại Hà Nội.
Ông đồng ý với quan điểm rằng Việt Nam nên chú trọng phát triển phần mềm AI, đồng thời chia sẻ bài học kinh nghiệm từ Ấn Độ.
“Ấn Độ đã đi theo hướng tương tự - bắt đầu từ phần mềm AI, sau đó nhận ra rằng phần cứng là yếu tố không thể bỏ qua. Không thể chỉ dựa vào việc mua phần cứng và xây dựng hàng loạt trung tâm dữ liệu, vì nguồn cung chip toàn cầu hiện đang rất hạn chế. Điều này cho thấy các quốc gia cần tham gia vào quá trình sản xuất bán dẫn”, ông phân tích.
Với tiềm năng sẵn có, Việt Nam có thể hướng đến sản xuất bán dẫn thay vì chỉ tập trung vào phần mềm. “Nguồn nhân lực không chỉ giới hạn trong lĩnh vực phần mềm. Các kỹ sư Việt Nam đang làm việc trên khắp thế giới, trong nhiều ngành nghề khác nhau. Điều quan trọng là Việt Nam cần đưa ra quyết định, bắt đầu triển khai kế hoạch và hiện thực hóa mục tiêu”, ông nhấn mạnh.
Thiết kế vi mạch là con đường khả thi
TS Da-Shan Shiu, Giám đốc điều hành của Tập đoàn MediaTek, đã chia sẻ quan điểm về vai trò của thiết kế vi mạch (IC design) trong sự phát triển của Việt Nam trong lĩnh vực AI và bán dẫn.
Khi được hỏi về hướng đi phù hợp cho Việt Nam, ông cho rằng thiết kế vi mạch là lựa chọn khả thi hơn nhiều so với việc xây dựng một nhà máy sản xuất bán dẫn quy mô lớn.
“Xây dựng một nhà máy sản xuất bán dẫn dưới 10nm có thể kéo dài hơn 10 năm, trong khi thiết kế vi mạch chỉ cần 2-3 năm nếu áp dụng phương pháp phù hợp”, ông nhấn mạnh.

TS Da-Shan Shiu, Giám đốc điều hành của Tập đoàn MediaTek.
Ông chia sẻ thêm rằng thiết kế vi mạch không đòi hỏi nguồn vốn đầu tư khổng lồ ngay từ đầu, mà thay vào đó cần nguồn nhân lực trẻ, tư duy sáng tạo và phương pháp tiếp cận đúng đắn.
“Những người trẻ với tư duy rõ ràng, nếu được định hướng đúng cách và tiếp cận vấn đề một cách chính xác, có thể đạt được những thành tựu đáng kể chỉ trong vài năm”, ông khẳng định.
Ngoài ra, ông bày tỏ sự lạc quan về tiềm năng phát triển của Việt Nam trong lĩnh vực này. “Tôi tin tưởng rằng nếu Việt Nam tập trung vào thiết kế vi mạch cho AI, hoặc ứng dụng AI vào thiết kế vi mạch, chúng ta sẽ chứng kiến những thành công vượt bậc trong tương lai”, ông nhấn mạnh.
Cuối cùng, ông nhấn mạnh vai trò của Liên minh AI (AI Alliance) trong việc hỗ trợ Việt Nam phát triển lĩnh vực này. “AI Alliance đến đây không chỉ để giới thiệu công nghệ, mà còn để định hướng tư duy và xác định đúng vấn đề cần giải quyết.
Với sự hỗ trợ từ các chuyên gia IC, Việt Nam hoàn toàn có thể đào tạo được 15.000 kỹ sư thiết kế vi mạch, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững trong ngành AI và bán dẫn”, ông kết luận.
Hiện nay, Việt Nam đang có khoảng 5.000 kỹ sư làm việc trong lĩnh vực thiết kế vi mạch.
