Liệu Elon Musk có thể lật đổ Uber và Grab giống như cách ông đã làm với ngành công nghiệp xe chạy bằng xăng trước đây?

Theo tờ Business Insider (BI), Elon Musk đã bắt đầu cuộc đua xe tự hành với tham vọng thay thế hoàn toàn những dịch vụ gọi xe truyền thống như Uber và Grab.
Trong một cuộc phỏng vấn với CNBC, tỷ phú của Tesla đã khẳng định rằng ông không cần phải mua lại Uber, mà sẽ tập trung phát triển "robotaxi", dịch vụ gọi xe tự lái dựa trên công nghệ tự động (FSD) của Tesla, không cần tài xế điều khiển.
Để biến giấc mơ này thành hiện thực, Tesla không chỉ tận dụng đội xe của riêng mình mà còn cho phép các chủ xe Tesla chia sẻ xe, mô phỏng theo cách thức hoạt động của Airbnb nhưng với ô tô.
160.000 km
Một trong những yếu tố quan trọng giúp Tesla vượt trội là lượng dữ liệu khổng lồ thu thập từ việc vận hành thực tế. Theo Automotive News, hiện nay Tesla đã có hơn 5 triệu xe trang bị phần cứng và phần mềm FSD, mỗi năm thu thập khoảng 50 tỷ dặm Anh (1 dặm Anh = 1,6 km) từ các chuyến đi tự lái.
Với tốc độ thu thập dữ liệu nhanh chóng, mỗi phút Tesla thu về lượng dữ liệu tương đương 100.000 dặm, tức là 160.000 km, tạo ra một lợi thế vượt trội so với các đối thủ cạnh tranh.

Kể từ năm 2014, hệ thống hỗ trợ lái xe (Autopilot) của Tesla đã ghi nhận 3 tỷ dặm Anh, với hơn 200.000 lần chuyển làn tự động và 1,2 triệu lần sử dụng tính năng Smart Summon để điều khiển xe ra khỏi bãi đỗ, góp phần cải thiện mạng lưới thuật toán và nâng cao độ an toàn qua các bản cập nhật.
Ngoài ra, dữ liệu khổng lồ từ xAI và Twitter-X cũng được tích hợp vào hệ thống để nâng cao tính cá nhân hóa của xe tự lái, đúng với tầm nhìn mà Elon Musk đã chia sẻ.
Tesla dự định sẽ khởi động dịch vụ robotaxi tại Austin, Texas vào tháng 6/2025, bắt đầu với 10 xe và sau đó tăng dần số lượng lên 20, 30, 40 xe, với mục tiêu đạt 1.000 xe chỉ trong vài tháng.
Đợt ra mắt đầu tiên sẽ được thực hiện với mô hình giới hạn, kết hợp với sự điều phối từ xa để can thiệp khi hệ thống gặp phải tình huống phức tạp.
Mặc dù vậy, Elon Musk chia sẻ mục tiêu dài hạn là có 1 triệu xe tự hành trên toàn nước Mỹ vào cuối năm 2026, tùy thuộc vào tiến trình cấp phép và các tiêu chuẩn pháp lý ở từng bang.
Phiên bản thương mại của hệ thống lái tự động (FSD) sẽ không yêu cầu tài xế ngồi sau vô lăng, đánh dấu sự chuyển mình từ hỗ trợ lái xe sang hoàn toàn tự hành.
Đây được coi là một bước ngoặt quan trọng có ảnh hưởng sâu rộng đến cả thị trường taxi và dịch vụ gọi xe công nghệ hiện nay.
Theo dự báo từ Electro IQ, công nghệ robotaxi và xe tự lái sẽ mang lại doanh thu lên tới 1,2 nghìn tỷ USD cho các ngành liên quan vào năm 2025.
Coherent Market Insights ước tính quy mô thị trường robotaxi toàn cầu sẽ đạt 4,23 tỷ USD vào năm 2025 và sẽ tăng vọt lên 135,74 tỷ USD vào năm 2032, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) đạt 64,1%.
Doanh thu chủ yếu từ dịch vụ gọi xe tự hành sẽ giúp giảm chi phí nhân sự và tối ưu hóa tỷ lệ lấp đầy xe, tạo ra cơ hội lợi nhuận khổng lồ cho các công ty dẫn đầu về công nghệ. Điều này sẽ làm thay đổi hoàn toàn ngành taxi và gọi xe công nghệ.
Không chỉ robotaxi, toàn bộ thị trường xe tự lái đang phát triển mạnh mẽ và bùng nổ.

Theo MarketsandMarkets, số lượng xe tự lái bán ra dự báo sẽ tăng từ 37,09 triệu chiếc vào năm 2024 lên 76,22 triệu chiếc vào năm 2035, với tỷ lệ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) đạt 6,8%.
Báo cáo từ Precedence Research cho biết giá trị thị trường xe tự lái sẽ tăng mạnh từ 273,75 tỷ USD vào năm 2025 lên 4.450,34 tỷ USD vào năm 2034, tương ứng với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) là 36,3%.
Thử thách
Trong khi Tesla đang đẩy mạnh phát triển robotaxi, các đối thủ khác lại lựa chọn chiến lược hợp tác để gia nhập thị trường.
Ví dụ, Waymo (thuộc Alphabet) đã hoàn thành thử nghiệm 20 triệu dặm trên các con đường công cộng và hàng chục tỷ dặm mô phỏng, đồng thời cung cấp dịch vụ robotaxi qua ứng dụng Uber tại các thành phố như Phoenix, Austin và Atlanta.
Lyft cũng đã hợp tác với May Mobility, Mobileye, Marubeni… để triển khai xe tự lái trên nền tảng của mình dự kiến vào mùa hè năm 2025.
Lợi thế của mô hình hợp tác này là giúp tiết kiệm thời gian triển khai và phân chia chi phí nghiên cứu, nhưng nó cũng đòi hỏi khả năng quản lý đối tác và điều phối hành trình hiệu quả.
Tuy nhiên, với lợi thế về dữ liệu và công nghệ, việc hợp tác với các đối tác là điều không thể tránh khỏi đối với Tesla.
Một thách thức lớn đối với tầm nhìn robotaxi của Elon Musk là vấn đề an toàn, điều này vẫn là một yếu tố cần được giải quyết triệt để.
Theo báo cáo quý IV/2024 của Tesla, trung bình mỗi 5,94 triệu dặm khi Autopilot được kích hoạt sẽ xảy ra 1 va chạm, thấp hơn nhiều so với 1 va chạm mỗi 0,6 triệu dặm đối với các phương tiện thông thường.
Dù vậy, các vi phạm giao thông như vượt đèn đỏ khi sử dụng chế độ tự lái trên xe Tesla vẫn được ghi nhận và gây ra không ít chỉ trích.

Thêm vào đó, các quy định tại các bang ở Mỹ vẫn còn phân tán, thiếu sự đồng nhất về tiêu chuẩn quốc gia. Chẳng hạn, tại California, Tesla vẫn đang chờ phê duyệt để triển khai dịch vụ robotaxi.
Ngoài ra, những vụ kiện liên quan đến trách nhiệm khi xảy ra tai nạn tự lái hay vấn đề bảo mật phần mềm có thể ảnh hưởng lớn đến tốc độ triển khai công nghệ này.
Tóm lại, Elon Musk và Tesla đang đứng trước cơ hội lớn để tái định nghĩa toàn bộ ngành giao thông cá nhân với robotaxi tự lái. Với ưu thế về dữ liệu khổng lồ, kế hoạch triển khai nhanh tại Austin và mục tiêu đạt 1 triệu xe vào cuối năm 2026, Tesla hiện đang dẫn đầu cuộc đua.
Tuy nhiên, để biến tầm nhìn thành hiện thực, Tesla cần vượt qua các thách thức liên quan đến an toàn, pháp lý và sự cạnh tranh từ đối tác.
Nếu thành công, mô hình xe tự lái của Elon Musk không chỉ tạo ra nguồn doanh thu khổng lồ mà còn thay đổi cách con người di chuyển, giảm ùn tắc và tai nạn, đồng thời tái cấu trúc toàn bộ ngành vận tải trong thập kỷ tới.
*Nguồn: Business Insider (BI)
