Dù công nghệ vẫn tiến về phía trước, nhưng có lẽ thế giới sẽ mãi vắng bóng sự đột phá về trải nghiệm, khả năng kết nối và giá trị văn hóa mà iPhone đã định hình.
Ngày 9/1/2007 đánh dấu bước ngoặt khi Steve Jobs công bố iPhone - nhưng nếu khoảnh khắc ấy không tồn tại? Nếu Apple không bước vào cuộc đua di động, liệu smartphone, ứng dụng, mạng xã hội và cả lối sống hiện đại của chúng ta sẽ ra sao? Đây là những kịch bản có thể đã, hoặc không bao giờ, xảy đến.

Thử tưởng tượng một thế giới không có iPhone, ngành công nghệ hôm nay chắc chắn đã tiến hóa theo hướng hoàn toàn khác.
Nokia vẫn ngự trị, nhưng smartphone cao cấp khi ấy có lẽ chỉ là... điện thoại trượt
Không có đối thủ Apple, Nokia dễ dàng bảo vệ ngai vàng. Những mẫu điện thoại trượt sang trọng với bàn phím cứng như N95, N96, N97 sẽ trở thành tiêu chuẩn. Symbian có thể được cải tiến để hỗ trợ cảm ứng điện trở, nhưng vẫn ưu tiên tương tác bằng bút hoặc đầu ngón tay.

Lướt web vẫn là trải nghiệm đầy thử thách với trình duyệt WAP chậm chạp và giao diện phức tạp. Thay vì App Store tiện lợi, người dùng phải tự mò mẫm trên các diễn đàn, tải ứng dụng về máy tính rồi chuyển sang điện thoại qua cáp hoặc thẻ nhớ.
Đến năm 2015, smartphone của Nokia có lẽ vẫn trang bị camera 5MP Carl Zeiss, viên pin trâu 5 ngày, kèm theo đài FM và đèn pin tiện dụng. Người dùng sẽ hãnh diện khoe khoang về chiếc máy 'ném không vỡ', 'bắt sóng cực đỉnh' và 'sạc một lần dùng cả tuần'.
BlackBerry làm chủ thế giới mạng xã hội, thay vì Facebook
Thiếu vắng iPhone, BlackBerry Messenger (BBM) không những không bị lãng quên mà còn vươn lên thành nền tảng nhắn tin toàn cầu. Những tính năng như 'Ping!', xác nhận 'Đã xem', thông báo 'Đang soạn tin' được coi là cuộc cách mạng giao tiếp. Theo thời gian, BBM mở rộng thành mạng xã hội thu nhỏ với khả năng chia sẻ ảnh, cập nhật trạng thái và bài hát yêu thích.

BlackBerry trở thành 'bá chủ' trong giới văn phòng và đời sống số, cung cấp giải pháp bảo mật cho cả chính phủ lẫn tập đoàn lớn. Dòng Bold và Curve được sản xuất đa dạng màu sắc cho giới trẻ, trong khi giới doanh nhân ưa chuộng phiên bản 'BlackBerry Prime' với tính năng mã hóa email và fax mini tích hợp.
Giới trẻ chụp ảnh tự sướng bằng camera trước 1.3MP, chỉnh sửa qua phần mềm có sẵn rồi chia sẻ qua BBM. Không có Instagram hay TikTok, mọi khoảnh khắc đều được đăng tải qua trạng thái cá nhân và hình nền BBM. Cảm xúc được thể hiện qua những icon mặt cười... đơn sắc.
Samsung đi tiên phong, nhưng rồi... bỏ cuộc
Thực tế Samsung đã trình làng mẫu điện thoại cảm ứng F700 với bàn phím trượt ngay trước iPhone. Tuy nhiên, nếu không có áp lực từ Apple, rất có thể gã khổng lồ Hàn Quốc đã từ bỏ ý định phát triển smartphone cảm ứng toàn màn hình.
Trong tình huống đó, Samsung sẽ tập trung vào tủ lạnh thông minh, TV màn hình cong, máy giặt AI và các thiết bị gia dụng cao cấp. Dòng sản phẩm 'SamHome' ra đời với khả năng nhận diện giọng nói, ghi nhớ thói quen người dùng và thậm chí tự động đặt mua sữa khi gần hết.

Smartphone Samsung khi ấy chỉ đóng vai trò phụ trợ, chủ yếu để điều khiển hệ sinh thái nhà thông minh. Dòng Galaxy có lẽ sẽ không tồn tại, hoặc nếu có thì chỉ được định vị như công cụ làm việc chứ không phải thiết bị giải trí phổ thông.
Công nghệ cảm ứng bị trì hoãn 5-7 năm
Không có iPhone làm bàn đạp, màn hình cảm ứng điện dung đa điểm sẽ chậm phát triển. Các hãng điện thoại vẫn mải mê với thiết kế trượt, xoay, gập hay bàn phím QWERTY truyền thống. Android dù được phát triển nhưng không có đối thủ để cạnh tranh, có lẽ vẫn giữ giao diện kiểu BlackBerry với trackball hoặc phím điều hướng.

Phải đợi đến khoảng năm 2013, khi công nghệ pin, chip xử lý và mạng di động đủ mạnh, thế giới mới chuyển sang cảm ứng. Lúc đó, người dẫn đầu có thể là một startup trẻ từ châu Á hoặc châu Âu, tạo ra cuộc chơi mới với những quy tắc hoàn toàn khác biệt.
Apple trở thành tập đoàn... y tế và thiết kế
Không bước vào thị trường smartphone, Apple sẽ tập trung phát triển iPod và mở rộng sang thiết bị đeo thông minh. Apple Watch có thể ra mắt sớm hơn, trở thành trợ lý sức khỏe cá nhân với các cảm biến theo dõi nhịp tim, giấc ngủ, kết hợp với iPod Pro để đề xuất playlist phù hợp tâm trạng.

Đồng thời, Apple vươn lên thành công ty thiết kế phần cứng cao cấp, cung cấp máy trạm chuyên nghiệp, màn hình độ phân giải cực cao, tai nghe khử ồn cao cấp, bàn phím cơ sang trọng phục vụ giới chuyên gia sáng tạo, y tế và giáo dục.
Thay vì khẩu hiệu 'Think different', Apple có thể chọn phương châm 'Design your life' làm triết lý kinh doanh.
Thị trường ứng dụng sẽ trở nên phân tán nếu không có App Store
App Store không chỉ là nền tảng phân phối ứng dụng mà còn tạo ra cả hệ sinh thái phát triển. Không có iPhone, thế giới ứng dụng sẽ rời rạc với mỗi hãng điện thoại có kho ứng dụng riêng biệt, không tương thích và thiếu chuẩn hóa, gây khó khăn cho người dùng.

Google Play có thể vẫn tồn tại nhưng chỉ tập trung vào ứng dụng nội bộ của Google thay vì mở cửa cho bên thứ ba. Muốn cài đặt ứng dụng, người dùng phải tự tìm kiếm file .apk hoặc .jar trên mạng và cài đặt thủ công.
Tình trạng này dẫn đến chi phí phát triển phần mềm tăng cao, tốc độ phổ biến ứng dụng chậm chạp và các công ty khởi nghiệp công nghệ khó mở rộng ra thị trường toàn cầu.
Không có nền tảng TikTok - giới trẻ sẽ thể hiện bản thân qua những tin nhắn soạn bằng bàn phím T9
Thiếu vắng smartphone đại chúng, nền tảng video ngắn khó lòng phát triển. YouTube vẫn tồn tại nhưng chủ yếu tập trung vào nội dung dài và chuyên môn sâu. TikTok không có đất dụng võ, Instagram cũng không thể bùng nổ khi thiếu đi camera chất lượng cao, màn hình rộng và tốc độ mạng 4G phổ biến.

Thay vào đó, giới trẻ sẽ thi đua... soạn tin nhắn bằng bàn phím T9. Các cuộc thi 'gõ phím siêu tốc' được tổ chức quy mô toàn cầu, thậm chí trở thành nội dung thi đấu tại Olympic. Emoji phát triển dưới dạng ký tự đơn giản, và nghệ thuật nhắn tin trong 160 ký tự trở thành trào lưu giao tiếp đặc biệt.
Smartphone vẫn sẽ xuất hiện, nhưng thiếu đi 'linh hồn'
Dù không có Apple, xu hướng tích hợp đa chức năng vẫn dẫn tới sự ra đời của điện thoại thông minh. Tuy nhiên, quá trình này sẽ kéo dài hơn, và smartphone có thể chỉ là sản phẩm của các hãng phần cứng thuần túy, thiếu đi tính thẩm mỹ và trải nghiệm người dùng tinh tế.


Nếu không có iPhone tiên phong trong việc phát triển màn hình cảm ứng thân thiện, có lẽ smartphone hiện nay vẫn sẽ mang dáng dấp như thế này.
Smartphone khi đó có thể giống một chiếc PDA cồng kềnh, giao diện phức tạp, phản hồi chậm chạp, không tạo được sự kết nối cảm xúc với người dùng. Công nghệ vẫn tiến bộ, nhưng sẽ thiếu đi sức hút, khả năng kết nối và giá trị biểu tượng mà iPhone đã mang lại.
