Giới công nghệ tại Thung lũng Silicon nhận định, nguy cơ thua cuộc trong cuộc chạy đua phát triển AI còn đáng lo ngại hơn rất nhiều so với các vấn đề thuế quan.

VTV.vn - Điểm tương đồng hiếm hoi giữa chính quyền Nhà Trắng, các nhà đầu tư Phố Wall và giới lãnh đạo Thung lũng Silicon chính là sự công nhận AI là lĩnh vực then chốt hàng đầu.

Hàng tỷ USD đang được các gã khổng lồ công nghệ đổ vào để phát triển cơ sở hạ tầng dữ liệu và hệ thống phục vụ cho AI. Gần đây vào tháng 7, Nhà Trắng đã đưa ra một chiến lược hành động nhằm duy trì vị thế dẫn đầu của Hoa Kỳ trong lĩnh vực này, nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của công nghệ AI. Trên sàn chứng khoán, cổ phiếu của những công ty AI hàng đầu như Nvidia (NVDA) liên tục lập nên những kỷ lục mới về giá trị.

Dẫu vậy, các mức thuế nhập khẩu mới được đề xuất bởi Tổng thống Donald Trump đang đặt ra nghi vấn về việc liệu chúng có cản trở những nỗ lực phát triển AI hay không. Một số loại thuế mới được áp dụng có khả năng làm gia tăng chi phí cho các nguyên vật liệu và linh kiện thiết yếu dùng để xây dựng các mô hình AI.

Vào ngày 6/8, ông Trump tuyên bố sẽ áp đặt mức thuế 100% lên các loại chip bán dẫn nhập khẩu, nhưng sẽ có ngoại lệ cho những doanh nghiệp đã có cam kết đầu tư mở rộng sản xuất trong lãnh thổ Mỹ. 

Mới đây vào ngày 19/8 (theo giờ Mỹ), Bộ Thương mại Mỹ đã chính thức thông báo tăng thuế nhập khẩu lên 50% đối với hơn 400 mặt hàng khác nhau có chứa thành phần nhôm và thép. 

Danh sách các mặt hàng chịu thuế theo ngành của Mỹ đã được mở rộng thêm 407 sản phẩm thép và nhôm "phái sinh", bao gồm tuabin gió, cần cẩu di động, máy ủi, toa xe lửa, đồ đạc nội thất, cùng vô số trang thiết bị công nghiệp hạng nặng khác.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng mức độ gia tăng chi phí này không đủ sức làm chậm lại đà phát triển công nghệ, bởi lẽ hậu quả của việc tụt lại phía sau trong cuộc cạnh tranh AI toàn cầu còn nghiêm trọng hơn rất nhiều. 

Ông Dallas Dolen, người đứng đầu mảng công nghệ, truyền thông và viễn thông tại PwC Mỹ, nhấn mạnh: “Đây chính là thời điểm then chốt, mang tính quyết định”.

Ông Dolen bổ sung: “Một khi đã được xác định là mối đe dọa sinh tồn, thì ngay cả những chi phí cực kỳ lớn cũng không còn là yếu tố then chốt nữa”.

Big Tech đầu tư khổng lồ vào AI

Thông điệp chung được gửi đi rất rõ ràng qua các báo cáo tài chính cuối tháng 7 của Meta, Microsoft và Google: các gã khổng lồ công nghệ đang đổ tiền ào ạt vào AI và đã bắt đầu thu về những khoản lợi nhuận đáng kể.

Khoản đầu tư 17 tỷ USD của Meta trong quý II chủ yếu dành cho các trung tâm dữ liệu và cơ sở hạ tầng, góp phần đưa lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu tăng trưởng 38% so với cùng kỳ năm ngoái. Giá cổ phiếu Meta đã tăng 9% trong phiên giao dịch ngoài giờ vào ngày 30/7 và tăng khoảng 30% tính từ đầu năm đến nay.

Microsoft cũng ghi nhận những thành tích đáng chú ý nhờ vào hiệu suất của bộ phận điện toán đám mây, với 24,2 tỷ USD được chi cho đầu tư trong quý vừa qua và dự kiến sẽ rót thêm 30 tỷ USD trong thời gian sắp tới. Hồi tháng 7, Microsoft đã trở thành doanh nghiệp thứ hai đạt được ngưỡng vốn hóa thị trường 4.000 tỷ USD, đi sau Nvidia.

Alphabet, tập đoàn sở hữu Google, đã điều chỉnh tăng tổng ngân sách đầu tư cho năm 2025 lên mức 85 tỷ USD do nhu cầu về các dịch vụ điện toán đám mây bùng nổ. Theo công ty, các giải pháp của họ được sử dụng bởi "gần như toàn bộ các kỳ lân gen AI" - thuật ngữ chỉ những công ty tư nhân có giá trị từ 1 tỷ USD trở lên hoạt động trong mảng trí tuệ nhân tạo tạo sinh. Cổ phiếu của Alphabet đã tăng gần 7% tính từ đầu năm.

Những khoản đầu tư vào cơ sở hạ tầng này được đánh giá là vô cùng quan trọng. Theo dự báo từ Goldman Sachs, nhu cầu tiêu thụ điện toàn cầu từ các trung tâm dữ liệu dự kiến sẽ tăng 50% vào năm 2027 và 165% vào năm 2030 so với mức của năm 2023, mà nguyên nhân chủ yếu là do sự phát triển của AI.

Nhà phân tích Dan Ives từ Wedbush Securities nhận định: "Chúng ta mới chỉ chứng kiến phần nổi của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang lan rộng khắp toàn cầu, dưới sự dẫn dắt của các gã khổng lồ công nghệ như Nvidia, Microsoft, Palantir, Meta, Alphabet và Amazon".

Thuế quan và những thử thách trong dài hạn

Theo nguồn tin từ CNN, các chính sách thuế quan luôn biến động dưới thời ông Trump khiến cho việc dự báo chi phí xây dựng và vận hành các trung tâm dữ liệu trở nên phức tạp. PwC ước tính rằng thuế quan có khả năng làm tăng chi phí xây dựng từ 5% đến 7%. Hiệp hội Sản xuất Quốc gia Mỹ cũng chỉ ra rằng sự bất ổn trong thương mại cùng với việc giá nguyên liệu đầu vào leo thang là những thách thức chính đối với các doanh nghiệp trong quý I/2025.

Theo nhận định của ông Michelle Brophy - Giám đốc nghiên cứu mảng công nghệ, truyền thông và viễn thông tại công ty phân tích thị trường AlphaSense, các tập đoàn công nghệ lớn hoàn toàn có khả năng chịu đựng những chi phí phát sinh thêm cho hạ tầng AI nhờ vào "quy mô nhu cầu khổng lồ". Tuy nhiên, tình hình lại hoàn toàn khác biệt đối với những doanh nghiệp quy mô nhỏ hơn, vốn không sở hữu nguồn ngân sách hàng tỷ USD để chi tiêu mỗi quý. 

Những công ty này còn thường xuyên phải đối mặt với áp lực từ các nhà đầu tư tư nhân đòi hỏi lợi nhuận nhanh chóng. Trong khi đó, các dự án trung tâm dữ liệu lại đòi hỏi vốn đầu tư dài hạn và có thể cần nhiều năm mới phát huy được giá trị thực sự.

Theo báo cáo từ CBRE - công ty dịch vụ bất động sản thương mại hàng đầu, giai đoạn từ năm 2015 đến 2020, thời gian xây dựng trung bình cho một trung tâm dữ liệu dao động từ 1 đến 3 năm. Ông Pankaj Sachdeva - đối tác cấp cao của McKinsey & Company - chia sẻ rằng vòng đời sử dụng của một trung tâm dữ liệu thường kéo dài từ 25 đến 30 năm. 

Bởi bản chất của trung tâm dữ liệu là những dự án đầu tư dài hạn, nên "mức độ bất ổn sẽ tạo ra tác động đáng kể hơn về mặt cam kết tài chính" - theo phân tích của ông Laurence Ales, Giáo sư kinh tế tại Đại học Carnegie Mellon.

Hiện tại, vẫn chưa thể xác định liệu biểu thuế bán dẫn do Tổng thống Trump đề xuất có làm gia tăng chi phí vận hành các trung tâm dữ liệu trong tương lai hay không. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ khẳng định những doanh nghiệp đã có "cam kết" xây dựng cơ sở sản xuất tại Hoa Kỳ sẽ được miễn thuế đối với linh kiện bán dẫn nhập khẩu.

"Tin vui cho các công ty như Apple là nếu bạn đang xây dựng tại Hoa Kỳ hoặc đã cam kết đầu tư tại đây thì sẽ không phải chịu bất kỳ khoản phí nào" - Tổng thống Trump tuyên bố vào ngày 6/8 tại sự kiện công bố kế hoạch đầu tư 100 tỷ USD của Apple để sản xuất linh kiện iPhone tại Mỹ.

Mặc dù Tổng thống Trump chưa chính thức công bố danh sách các công ty sẽ được hưởng chính sách miễn thuế chip, nhưng cả Nvidia và TSMC đều đã có những tuyên bố về việc mở rộng hoạt động sản xuất tại Mỹ. Ngoài ra, ông cũng đã đồng ý cho phép Nvidia và AMD tiếp tục xuất khẩu chip AI sang thị trường Trung Quốc với điều kiện phải chia sẻ 15% doanh thu cho chính phủ Mỹ để đổi lấy giấy phép xuất khẩu.

Giới chuyên gia nhận định rằng việc tăng cường hợp tác giữa chính quyền Nhà Trắng và các tập đoàn công nghệ là xu hướng không thể tránh khỏi, đặc biệt khi phát triển hạ tầng AI đã trở thành một phần trọng yếu trong chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo. Theo số liệu từ Statista, Hoa Kỳ hiện đang dẫn đầu toàn cầu về số lượng trung tâm dữ liệu, với sự đóng góp quan trọng của các gã khổng lồ như Microsoft và Amazon.