
Cư dân nơi đây sẽ trải qua một "dòng thời gian" kéo dài suốt 2 năm trong năm 2026 này.

Khi phần lớn thế giới đang bận rộn với năm 2026, người dân ở Iran và Afghanistan lại đang chuẩn bị cho những bước cuối cùng để bước sang năm 1405. Đây không phải là câu chuyện viễn tưởng, mà là thực tế về việc sử dụng lịch Solar Hijri, một hệ thống đo thời gian chính xác nhất trong lịch sử nhân loại và vẫn còn được duy trì đến nay.

Người dân Iran đang sống theo lịch năm 1405
Điều khiến khách du lịch thường ngạc nhiên khi đến các quốc gia này là con số xuất hiện trên các văn bản hành chính, báo chí địa phương và đồng hồ công cộng. Lịch Solar Hijri cũng bắt đầu từ năm di cư của nhà tiên tri Muhammad, giống như lịch Hồi giáo ở các nước Ả Rập. Tuy nhiên, thay vì dựa vào chu kỳ mặt trăng thay đổi liên tục, hệ thống này lại dựa vào chu kỳ quay của Trái Đất quanh Mặt Trời, tạo nên sự ổn định kéo dài qua nhiều thế kỷ.
Tết của người dân nơi đây không bắt đầu vào ngày 1 tháng 1 như các quốc gia khác, mà được tính vào đúng thời điểm xuân phân, thường vào khoảng ngày 21 tháng 3 theo lịch dương. Lễ hội này, mang tên Nowruz, là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại, đánh dấu sự kết thúc của mùa đông lạnh giá và sự khởi đầu của một mùa xuân đầy sức sống.
Vì vậy, trong suốt giai đoạn từ đầu năm 2026 cho đến trước ngày 21 tháng 3, người dân nơi đây vẫn đang hoàn tất những công việc cuối cùng của năm 1404. Chỉ khi tiếng chuông giao thừa Nowruz vang lên đúng lúc mặt trời vượt qua xích đạo, họ mới chính thức bước sang năm 1405.

Lễ hội Nowruz
Lịch Solar Hijri luôn nhận được sự đánh giá cao từ các nhà khoa học và chuyên gia thiên văn học trên toàn cầu. Điều đặc biệt của hệ thống lịch này chính là việc xác định thời điểm bắt đầu năm mới qua các quan sát thực tế tại các đài thiên văn hiện đại, thay vì áp dụng các quy tắc bù nhuận cố định như lịch Gregorius. Nhờ vậy, các tháng trong năm luôn đồng bộ hoàn hảo với các hiện tượng thiên nhiên và thời tiết, tạo nên một di sản khoa học quý giá của người dân Trung Đông qua nhiều thế kỷ.
Dù lịch dương vẫn đóng vai trò chủ chốt trong các giao dịch quốc tế, ngoại giao và kinh tế toàn cầu, nhưng tại Iran và Afghanistan, mọi hoạt động nội bộ, từ các kỳ nghỉ lễ đến kế hoạch học tập hay các văn bản pháp lý đều xoay quanh năm 1405 sắp đến. Chính sự song song tồn tại của các hệ thống lịch này tạo nên nét đặc sắc văn hóa vô cùng độc đáo, nhắc nhở chúng ta về sự đa dạng và phong phú trong cách nhìn nhận về thời gian trên thế giới.
Việc áp dụng một hệ thống lịch riêng biệt không khiến Iran hay Afghanistan bị cô lập, mà ngược lại, nó giúp bảo tồn bản sắc dân tộc trước sức ảnh hưởng của toàn cầu hóa. Những du khách phương Tây khi đến đây vào tháng 3 thường cảm thấy mình đang sống trong hai thế giới đồng thời, nơi quá khứ và hiện tại hòa quyện qua những con số trên mặt đồng hồ. Chính sự khác biệt này khiến hành trình khám phá Iran hay Afghanistan trở thành một trải nghiệm độc đáo, nơi thời gian được đo đếm bằng các vì sao và chu kỳ của đất trời.
