Thời kỳ đỉnh cao, những khu phố này luôn nhộn nhịp với lượng khách ra vào liên tục.

Vốn là trung tâm buôn bán thiết bị di động tại các đô thị nhỏ, giờ đây những con phố điện thoại ở Trung Quốc đang chứng kiến sự sụt giảm nghiêm trọng khi vô số cửa hàng phải ngừng hoạt động. Xu hướng này phản ánh sự thay đổi lớn trong thói quen mua sắm và chiến lược phân phối, đặt các điểm bán lẻ truyền thống vào thế bất lợi.
Những địa điểm từng đông đúc như phố Thái Thăng Nam (Thành Đô) giờ chỉ còn lại những cửa hiệu đóng cửa im lìm. Một chủ cửa hàng nhớ lại thời vàng son trước 2017 khi doanh thu bùng nổ, nhưng hiện may ra bán được vài sản phẩm mỗi tuần. Cảnh tượng ảm đạm này đang lan rộng khắp Trung Quốc, với nhiều khu phố điện thoại mất đi phân nửa cửa hiệu.
Doanh thu sụt giảm và làn sóng chuyển đổi kênh bán hàng
Sự suy tàn này bắt nguồn từ việc các hãng điện thoại thay đổi chiến thuật phân phối. Các đại lý di động, đặc biệt ở khu vực nhỏ lẻ, trước đây là kênh bán hàng chính nhưng giờ không còn được ưu ái. Chuỗi bán lẻ D.Phone là minh chứng rõ nhất khi số lượng cửa hàng giảm từ 3.000 (2015) xuống hơn 600. Biên lợi nhuận mỏng dần khiến các cửa hàng nhỏ khó tồn tại, và đại dịch COVID-19 chỉ là một phần nguyên nhân trong xu hướng giảm sút kéo dài.

Khung cảnh vắng lặng tại các tiệm sửa điện thoại. Ảnh: QQ
Những cửa hàng điện thoại tại các đô thị nhỏ đang dần đánh mất ưu thế về giá so với kênh bán hàng trực tuyến. Tính minh bạch thông tin ngày càng cao khiến họ không thể dựa vào sự thiếu hiểu biết của khách để ép giá. Các thương hiệu lớn như Apple, Samsung và Huawei đang chuyển hướng sang mở cửa hàng tại trung tâm thương mại - điểm đến ưa thích của giới trẻ. Điều này khiến các đại lý nhỏ lẻ bị kẹt giữa hai làn đạn: thương mại điện tử và các chuỗi bán lẻ lớn.
Sự thay đổi trong tập quán mua sắm của người tiêu dùng
Giới trẻ ở các thị trấn nhỏ ngày càng có xu hướng di chuyển đến các thành phố lớn để mua các sản phẩm công nghệ cao cấp, trong đó có smartphone.
Nhóm khách hàng trung niên và lớn tuổi - vốn là đối tượng chính của các cửa hàng này - cũng giảm hẳn tần suất ghé thăm. Trước đây, nhiều nơi thường lợi dụng sự am hiểu hạn chế của người già để bán các dòng máy cấu hình thấp với giá cắt cổ. Nhưng giờ đây, với sự hỗ trợ của con cháu am hiểu công nghệ, nhiều người đã chuyển sang mua hàng online để tránh bị lừa.
Một nghịch lý khác là sự không tương đồng giữa các mẫu điện thoại chủ lực tại cửa hàng và nhu cầu thực tế của người dùng trung niên, cao tuổi ở nông thôn. Dù điện thoại giá rẻ vẫn được ưa chuộng, nhưng mức lãi quá thấp khiến các cửa hàng khó có thể tồn tại.
Tìm lối thoát bằng cách mở rộng dịch vụ
Để sinh tồn, nhiều cửa hàng điện thoại tại các thị trấn nhỏ buộc phải đa dạng hóa hoạt động kinh doanh, giống như các tiệm net trước đây từng làm. Họ chuyển sang cung cấp đủ loại dịch vụ từ sửa chữa, buôn bán điện thoại cũ, phụ kiện cho đến thu mua vàng hay thuốc lá. Dù kinh doanh điện thoại second-hand mang lại chút lợi nhuận, nhưng thị trường này đầy rẫy bất ổn và cạnh tranh khốc liệt.
Sự suy thoái của các đại lý điện thoại tại địa phương nhỏ không xuất phát từ sự phát triển tự nhiên của ngành, mà chủ yếu do cuộc chiến khốc liệt giữa kênh online và offline, cộng thêm sự điều chỉnh chiến lược từ các tập đoàn công nghệ lớn.
